Beurs Vis & Vers, vismarkt verandert

NIJKERK – De eerste beurseditie van Vis & Vers op 5 en 6 oktober trok duizenden bezoekers uit de Nederlandse visbranche. Wat opviel is dat de visverkoopmarkt zoekt naar verjonging van het klantenbestand. ,, Als we deze Gen Z-generatie niet opvoeden in het eten van vis, is het straks snel voorbij,” hield standhouder Suzanne Eijkelmans van Sea Next voor aan visspecialisten en overige bezoekers.

Vis & Vers is de voormalige Spakenburgse Visbeurs in een nieuw en groter jasje, op een nieuwe locatie. Voorzitter Jacob Heijnen van de Spakenburgse Vishandel Vereniging noemt de verhuizing van Bunschoten-Spakenburg naar de evenementenlocatie in Nijkerk een gewaagde en gedurfde stap.

Heijnen: ,,Door stijgende kosten en nieuwe wetgeving zijn de uitdagingen ook in onze branche enorm. Maar de kracht van ondernemers is om kansen te blijven zien. Dat optimisme tonen we met Vis & Vers. Voorbeeld. Op visverkooplocaties zijn populaire Noordzee-vissoorten zoals tong en schol minder vaak en minder ruim beschikbaar en die zijn ook in prijs gestegen. We zien visdetaillisten nu omschakelen naar de minder bekende schar, wijting en inktvis. De Noordzee en het Kanaal zitten vol inktvis. Vooral onder nieuwe Nederlanders uit mediterrane regio’s is daarvoor in Nederland volop markt. Zo zoeken en vinden we met zijn allen mogelijkheden om het aanbod in de handel op peil te houden.”

Innovatie

Heijnen ziet de vissector op dezelfde wijze ‘innovatie’ omarmen. Dat is ook duidelijk terug te zien op de beursvloer, waar elektrische verkoopwagens worden geshowd, naast slimme logistiek. Er is ruim aandacht voor duurzame koeling en milieuvriendelijke schoonmaakmiddelen en hygiëneproducten. Standhouders promoten gerecycled verpakkingsmateriaal en duurzaam textiel, winkelmaterialen- en inrichting.

Vis & Vers toont vanzelfsprekend ook heel veel vis, met fraai opgemaakte vistafels met verse vis en schaal- en schelpdieren, en volle koeleenheden met ingevroren vis van aanbieders als Aquamossel-Triton, Fishpartners/Ras Echt Vis, Vishandel Tel, Haringhandel Hoek, Jacob van Jan, Koelewijn’s Haringinleggerij, Ouwehand en Zalmhuys Group. Heijnen: ,,Met Vis & Vers laat we zien in welke richting de vishandel en de visverkoop zich bewegen.”

Happie Haring

We maken een ronde om te horen hoe de vlag er bij hangt. Sea Next-standhouder Suzanne Eijkelmans houdt standhouders, bezoekers en visondernemers een confronterende spiegel voor. ,,Nederlanders eten nog altijd veel te weinig vis. Dat is met het oog op de door de overheid geïnitieerde ‘eiwittransitie’ een gevaarlijke status quo. De eiwittransitie richt zich veel te veel op rundvlees, kip en plantaardig. Vooral plantaardig drukt een heel zwaar stempel op de eiwittransitie. Wij zeggen: waar is de vis en waar zijn de schaal- en schelpdieren in deze hele discussie? Als we de Gen Z-generatie niet opvoeden in het eten van vis, dan is het straks snel voorbij.”

Sea Next is een project van het Nederlands Visbureau, opgestart met negen partners uit de vissector en met behulp van Europese EMFAF-subsidie. Het is vorig jaar oktober gestart en verleidt jongeren onder andere via socials vaker vis op het menu te zetten. Eijkelmans: ,,Zo laten we onder meer zien dat je ook in studentenhuizen al voor tweeënhalve euro per persoon vis op tafel zet. Voor je dagelijkse portie eiwitten is seafood het beste alternatief.” Eijkelmans ziet een jaar na dato wat meer beweging. ,,We worden met Sea Next vaker uitgenodigd om het visverhaal te vertellen.”

‘Happie Haring’ is een landelijke campagne van het Nederlands Visbureau in samenwerking met de Nederlandse Haringgroothandelsvereniging en de Vereniging Nederlandse Visspecialisten (VNV). De gezamenlijke campagne is opgezet om de Hollandse Nieuwe te herintroduceren bij een jongere generatie (waaronder Gen Z) en te laten zien dat haring gezond, duurzaam en veelzijdig is in plaats van een ‘ouderwets’ product.

Leo Hoek van de Katwijkse Haringhandel A. Hoek B.V. erkent dat die campagne nodig is in wat hij een krimpmarkt noemt. ,,Wij hebben alle vertrouwen in deze nieuwe insteek om haring te promoten onder nieuwe doelgroepen. Daarom hebben ook wij er centen in gestopt. Eventuele effecten zijn natuurlijk niet nu al merkbaar in de verkoopcijfers. Daar moet zo’n campagne eerst jaren voor draaien.”

Pikante makreelkroket

Hoe andere visverkopers reageren op vergrijzing in de vismarkt laten ze onder meer zien bij de stand van Rokerij en Zeevisgroothandel Jacob van Jan uit Spakenburg, waar voor de lancering van de makreel-pikantje-kroket en de makreel-bitterbal ook de nodige jonge bezoekers in de rij staan.

In- en verkoper Robert Gaasbeek gelooft in de uitbouw van nieuwe producten. ,,De markt heeft zich na de daling van de vangstquota van makreel redelijk gesetteld en is terug waar die hoort. Je koopt nu geen makreel meer in plastic in de supermarkt, maar als vanouds bij de visspeciaalzaak en op de markt, waar je ziet en ruikt dat wat je koopt vers is en kwaliteit heeft.”

Met de (gestoomde) makreel-pikantje-kroket, gemaakt op basis van de naar Gaasbeeks zeggen zeer succesvolle recept van makreel-pikantje-salade, mikt Jacob van Jan onder andere op de markt van Aziatische en Surinaamse Nederlanders, die doorgaans pikanter eten.

Exotische vis

Die markt, volop in ontwikkeling door gestegen immigratie, heeft ook bij Vishandel Tel de volle aandacht, en specifiek bij Bart Heijnen van Hoogendijk Import Export BV uit Vlaardingen, waar Tel eigenaar van is. Heijnen: ,,Hoogendijk is traditioneel sterk in exotische vissoorten voor de etnische markt. Wij importeren onder andere ingevroren vis in grote hoeveelheden vanuit Zuid-Amerika, waaronder uit Suriname, met een groot aandeel zeevis zoals de populaire kandratiki (adelaarsvis).’’

Hoogendijk verkoopt exotische vis door aan groothandelaren in heel Europa. Die markt blijkt explosief gestegen. ,,Het is intussen een grote niche. Onze vis vindt steeds meer aftrek in etnische gemeenschappen in grote steden zoals Parijs en Brussel. Daarom vind ik het interessant samen met Tel op Vis & Vers te staan om te kijken of we hier ook op de Nederlandse markt verdere aansluiting kunnen vinden.”

Oesters en mosselen

Alex van Houte van Aquamossel-Triton uit Yerseke is met kweek en grootverkoop van mosselen ook volop actief met schaal- en schelpdieren. Groei zit volgens hem nog altijd in de verkoop van oesters. ,,Iedereen vindt het hip om oesters te eten. Dat is ook te zien onder jongere generaties. Bij mosselen is dat een ander verhaal. Ik denk dat de mossel te onbekend is onder jonge consumenten. Zeker boven de rivieren weten te weinig mensen hoe mosselen smaken en hoe ze die thuis kunnen bereiden.”

Of de mossel niet net zo aan de man-vrouw gebracht moet worden zoals haring met Happie Haring? Van Houte: ,,Wij zijn daar vorig jaar met het eigen bedrijf al mee gestart. Met een mosseltruck zijn we boven de rivieren het land ingegaan om mosselen te promoten. We zouden met de hele sector eigenlijk meer moeten doen aan promotie.”

Michel Verschoor