Vissersbondvoorzitter lanceert een nieuw denkkader voor een nieuwe generatie: Low Impact Fishing Technology

URK – Al decennialang zit de visserij in de verdediging. Heftige discussie met aan de ene kant vaak ngo’s en aan de andere kant de mensen uit de praktijk die hun brood moeten verdienen. Bij de opening van Holland Fisheries Event pleitte Johan Nooitgedagt, voorzitter van de Nederlandse Vissersbond, voor een heel andere aanpak. Niet meer discussiëren op basis van emotie, maar visserij beoordelen op een wetenschappelijke basis: Low Impact Fishing Technologie, kortweg LIFT.

Nooitgedagt benadrukt allereerst dat LIFT zeker geen nieuwe benaming is voor de pulsvisserij, maar het illustreert wel heel goed hoe het tot nog toe is gegaan. ,,Er was een wetenschappelijke onderbouwing dat dit een veel duurzamere visserijtechniek is met meer selectiviteit en hoger rendement. Desondanks vond de discussie plaats binnen het frame dat anderen hadden neergezet: puls is elektriciteit en vormt in de beeldvorming een risico. Deze emotionele beeldvorming leidde uiteindelijk tot een verbod. Terwijl de discussie gevoerd had moeten worden over de vraag: Hoe kunnen we vis efficiënter, selectiever en met minder fysieke impact op de zeebodem vangen?”, aldus Nooitgedagt.

LIFT-score

Een goed voorbeeld van wetenschappelijke onderbouwing is de nutri-score op voedselverpakking. Van A tot en met E, van groen tot rood, helpt het de consument om een verstandige keuze te maken. De nutri-score kwam tot stand door een internationale wetenschappelijk commissie en werd omarmd door de Gezondheidsraad.

Nooitgedagt stelt voor om ook de LIFT-score te introduceren, waarbij een visserijtechniek wordt beoordeeld op impact op de zeebodem, selectiviteit en energiegebruik. ,,Dat is precies waar LIFT het gesprek opnieuw kan beginnen. LIFT – Low Impact Fishing Technology – staat voor een nieuwe generatie visserijtechnologie die is gericht op minder fysieke impact, een grotere selectiviteit en een lager energiegebruik, met behoud van een veilige en economisch levensvatbare visserij”, geeft Nooitgedagt aan. ,,Nu visserij ook Europees wordt omarmd in het kader van onze voedselvoorziening, zou LIFT ook Europees omarmd moeten worden door de sector en de ngo’s. Een wetenschappelijk onderbouwd beoordelingskader waarop we elke visserijtechniek kunnen beoordelen om zo samen te werken aan een duurzame visserij.”

Prestaties

Terugkomend op het voorbeeld van de pulsvisserij, gaf Nooitgedagt aan dat het debat dan heel anders zou zijn. ,,LIFT wordt bepaald door prestaties, niet door politieke beeldvorming. Het is niet langer: Is pulsvisserij goed of slecht? Maar: Wat presteert deze technologie aantoonbaar ten opzichte van andere visserijtechnieken? Dat is een veel zakelijker en wetenschappelijker gesprek. Dan liggen er ook wetenschappelijke onderzoeken die de LIFT-score van de pulsvisserij bepalen. Als het ook leidt tot een LIFT-score op visproducten, dan is het voor de consument duidelijk genoeg om te begrijpen wat de impact is van de vangsttechniek.”

Wetenschappelijk

De vissersvoorman ziet graag dat er breed draagvlak wordt gecreëerd voor LIFT, vooral vanuit de wetenschap. ,,Richt een LIFT Scientific & Technical Advisory Group op. Mogelijk bestaat zoiets al onder de vlag van het Noordzee-Overleg. Niet als lobbyclub, maar als groep deskundigen die vragen stelt, zoals: Wat is low impact? Hoe meten we dat? Welke referentie gebruiken we? Welke effecten kennen we? Welke effecten kennen we nog onvoldoende? Welke technische verbeteringen zijn nodig? Welke data moeten openbaar beschikbaar zijn? Daarmee zegt u feitelijk: Wij vragen de wetenschap niet om onze technologie goed te keuren. Wij vragen de wetenschap om ons te helpen haar te beoordelen en liefst nog aantoonbaar beter te maken. Dat zou een gezamenlijk doel moeten zijn van alle betrokkenen en dat is een heel sterke positie.”

Nooitgedagt benadrukt dat de introductie van LIFT dan ook zeker geen ‘greenwashing’ is. ,,Nee, het is juist een objectieve beoordeling op basis van prestaties. De Nederlandse Vissersbond wil samen met vissers, wetenschappers, technische ontwikkelaars en Europese partners onderzoeken hoe een dergelijke nieuwe standaard voor low-impact fishing technology kan worden ontwikkeld. Zo maken we van een discussie over het verleden een gesprek over de toekomst.”

Draagvlak

De strategische gedachte is volgens Nooitgedagt niet dat de Vissersbond dit als communicatieproject lanceert. ,,Dit is een innovatieproject van de Nederlandse visserijsector. Wij lanceren dit, maar het eigenaarschap moet veel breder worden. De hele visserijsector landelijk, maar uiteindelijk ook Europees. Het moet een basis zijn voor de uitwerking en invulling van de kottervisie en de voedselvisie en moet dus ook betrokken worden in het Noordzee-Overleg waar alle collega’s van de Noordzee ertoe doen. Laten we ons Europees netwerk benutten om dit verder uit te rollen. Misschien kunnen we over een paar jaar zeggen: LIFT was initiated in the Netherlands, but developed by the European fishing sector together with science and technology. En als de ngo’s ook nog aansluiten, dan werk je pas echt goed samen aan het borgen van voedselvoorzienig met een zo laag mogelijke impact voor de natuur.”

De voorzitter van de Nederlandse Vissersbond wil samen met de sector kunnen zeggen: ,,We zijn in aantal afgenomen, dat is kwantitatief, maar we zijn in kwaliteit toegenomen. Dat is de missie die de inhoud weergeeft van LIFT.”

Reacties positief

De reacties op het verhaal van Nooitgedagt waren positief. Andries de Boer, vertegenwoordiger in het Noordzee-Overleg, gaf aan dat hierin recent ook over gebrainstormd was. ,,We zijn op zoek naar een gezamenlijk doel met een breed draagvlak, zodat er een veel objectievere basis is om met elkaar het gesprek aan te gaan. Dan zullen er best visserijtechnieken zijn die minder scoren als het gaat om LIFT, maar dat is niet erg als er een goed alternatief is. Dan gaan zowel de natuur als de visserman er flink op vooruit.”

Volgens Derk Jan Berends, programmamanager van het Programma Transitie Duurzame Kottervisserij, past LIFT zeker in de plannen die het programmateam voor ogen heeft. ,,De actielijnen in de kottervisie zijn ook gericht op lage-impact vistechnieken, lage-impact schepen, marktgericht en coöperatief vissen, ruimte voor de visserij, perspectief voor de bemanning, voedselzekerheid, realtime visserijdata en beheer, circulariteit in de waardeketen en het herzien van beleid en regels. LIFT zou bijdragen aan een objectieve beoordeling van deze doelstellingen.”