Dagboek van een Visserman - Week 38 - 2026

1 uur geleden Algemeen

Het is zondagavond 23 augustus als ik bij onze loods de laatste boodschappen in de bus doe en samen met de bemanning vertrek richting Eemshaven. We hebben deze reis een oude bekende mee, namelijk Pieter Aris van der Vis, oud-schipper/eigenaar van de TX 68. Naast mij, broer Fred en machinist Peter Brondsema maakt Pieter Aris deze week de bemanning completeert. Rond een uur of 9 in de avond arriveren wij in Eemshaven en rond middernacht varen wij door het Rifgat naar buiten..

Verhalen ophalen

Maandagochtend worden we een voor een wakker en zitten dan in de brug met elkaar aan een bakkie verhalen van vroeger op te halen. Pieter Aris is een visserman in hart en nieren en ook een van de pioniers als het om vissen op tong gaat in de zuidwestelijke Noordzee. Vooral de Engelse banken waren zijn favoriete visgronden. En zo gaan onder een paar kannen koffie duizenden kilo’s tongen over tafel. Na een paar uur duiken we een voor een weer ‘n paar uur de kooi in, en arriveren wij maandagavond rond 18 uur op ons visbestek.

We liggen net onder de 56 NB en doen onze eerste trek langs een stenen kantje noord-in. Rond middernacht halen we. Die eerste trek zit er een kist of 9 kreeft in met 2 kisten vis. De trek erop doen wij iets westelijker zuid-in voor 12 kisten, en de schemertrek de dag in weer noord-in voor 10 kisten.

Het schraapt, maar toch vind ik het iets te kort. Daarom besluit ik nog wat noordelijker te gaan zoeken naar wat grovere kreeftjes. We doen een trek langs het Smarg noord-in en daarna met de dag iets oostelijker weer zuid-in. Beide trekken zijn goed voor vier kisten kreeftjes. Of het tekort is weet ik nog niet, want het kan zomaar zijn dat de nacht en schemer het viervoudige op kan leveren. De sortering is hier ook erg goed, het stukstal is namelijk gemiddeld 17 stuks per kilo. Maar jammergenoeg zitten er maar een paar kisten vis bij. Ik besluit dus om toch weer wat zuid-in te gaan. Richting het Stenenstraatje, zoals wij dat noemen.

Pionieren

Ik weet nog hoe ik samen met neef Pieter van de BRA 2 ons eerste seizoen in 2006 boven de 56 NB gingen vissen met een bijna lege zeekaart. Gelukkig hadden we wat bestekken van wijlen Kees Wijnands, de schipper van de HD 34, en wat bestekken en trackplots van de LK 215 van Hugo en Riekelt Slot.

Toentertijd hadden we nog geen AIS, maar gelukkig wel een goede ARPA-radar. Zo konden we mooi onze Deense buren die ook op langoustines visten in de gaten houden. Ook de WR 108 met langoustine-pionier Adriaan de Visser was van de partij en zo maakten we met elkaar het gebied boven de 56 NB ons eigen. Mooie herinneringen heb ik aan die tijd, vooral de collegialiteit en de mooie vangsten die we met elkaar realiseerden.

Arjaan Willeboordse

De spil van alles was Arjaan Willeboordse, die toentertijd agent was van Nordsøtrawl en Thyborøn Trawldoors. Ondanks dat hij door een motorongeluk zwaar gehandicapt was (dwarslaesie onder zijn nek), regelde Arjaan alles voor de kreeftenvissers, hoofdzakelijk met zijn mond! Arjan was in goede handen bij zijn ouders en was ondanks zijn beperkingen altijd vrolijk. Hij verdient dan ook samen met zijn oom Adriaan de Visser (WR 108) alle credits voor het opzetten van de langoustine visserij zoals wij die nú beoefenen samen met de Belgische, Duitse en Nederlandse collega’s. Deze visserij heeft ons ook geen windeieren gelegd en daarvoor ben ik deze mannen dan ook erg dankbaar, en ik denk meerderen met mij.

Het is altijd onze kracht geweest dat wij flexibel en multifunctioneel zijn met onze kotter. Want het is niet alleen de manier van vissen die een bedrijf tot een succes kan maken, maar inzet en vooral flexibiliteit in vaartijd is van cruciaal belang om succesvol te zijn vooral als je boven de 56 NB vist. Vergeet ook niet dat je een dag onderweg bent om er te komen en soms anderhalve dag met slecht weer om weer veilig thuis te komen. Gelukkig beseft onze crew dat ook en zo hebben we met elkaar mooie resultaten behaald.

Offers

Gek, als je nu terugkijkt en beseft wat wij al niet aan vis en schaaldieren aan wal hebben gebracht in al die jaren. Eigenlijk ben ik daar wel een beetje trots op, als team hebben we dat mooi gedaan. Ik besef ook dat dit niet vanzelf is gegaan en we er veel voor hebben moeten laten, ook onze gezinnen hebben dit gemerkt. Daarom probeer ik er in de spaarzame dagen thuis iets leuks van te maken.

Een visserman zal daarom ook eenmaal thuis nooit boos op zijn kinderen zijn en nooit met ruzie weer naar zee gaan, want hij weet ook dat de zee soms wreed kan zijn. Ik denk dan ook altijd aan het tegeltje wat bij mijn ouders op de wc hing:

Ga nooit weg zonder te groeten

Ga nooit heen zonder een zoen

Wie het noodlot zal ontmoeten

Kan het morgen niet meer doen

Visbestek maken

Zo gaan de dagen voorbij. De visserij schraapt wat, alleen vallen de dagtrekken wat tegen. Daarom besluiten wij om met de dagtrekken de droogte wat op te vissen, op wederom oude vislijntjes van de HD 34 en LK 215. Ik doorzoek nog wat oude quodfish-bestanden en zo vorm ik mij een beeld van het gebied.

Met de quadrig (vier netten) is het toch iets kwetsbaarder als met een boomkortuig vissen en daarom is voorzichtigheid geboden. Pieter Aris stelt onze bodemschrijver zo af dat we iets beter de grondsoorten kunnen zien en zo gaan we met de dag wat op avontuur.

De eerste trek daarna is er gelijk bewijs van een 60 kg tarbot griet en 20 kg tongschar met 4 kisten schol, dat is gewoon goed. Ik kijk nu vooral naar de dieptes en de bodemsoort en zo ontdekken we nog een klein bankje waar we een paar leuke trekken op doen.

Wij zitten dan ook regelmatig met broer Fred en Pieter Aris te praten over hoe belangrijk deze kennis is, vooral omdat bepaalde soorten zich ophouden op kantjes en randjes van geulen en banken, ook de grondsoort is bepalend. Zo pratende weg merk ik dat wij uit hetzelfde hout zijn gesneden en wij toch wel het leefpatroon van de langoustine hebben doorgrond, en de leefgebieden van deze kreeftjes zoals wij ze noemen goed in kaart hebben gebracht.

Later heb ik hier ook nog een gesprek met collega Sander Meijer van de NG 21 over. Hij vist met een WASSP-systeem en heeft daar duidelijk veel profijt van, het is ook iets om gezamenlijk goed over na te denken. Als je een aantal schepen uitrust met zo’n systeem en alle data verzamelen in een databank, dan zou je zo de Noordzee opnieuw in kaart kunnen brengen. Waarbij het vastleggen van de hotspots van bepaalde soorten er dan voor zou kunnen zorgen dat je zoektijd bespaart en zo ook de gasolierekening verlaagt.

Het laatste begint ons nu echt zorgen te baren, want ons winstdeel krimpt bijna tot een nulpunt door de dure brandstof en dat is een verontrustende situatie voor iedereen. Het vreemde is ook dat de brandstofprijzen momenteel het allerhoogste niveau ooi hebben bereikt voor de visserij en iedereen dit toch lijdzaam aanvaardt.

Ik schreef al eerder dat wij als vlagkotters wederom buiten de boot vallen en dit is heel frustrerend en dat terwijl wij gewoon een EU-registratienummer hebben en netjes al onze belastingen betalen in Nederland inclusief EU-afdracht. Inmiddels is de brandstofprijs ten opzichte van vorig jaar verdubbeld en kost dit ons 1.000 euro extra per visdag.

Vuilvissen

Aan dek valt mij ook op dat er aardig wat rotzooi in de box zit, zoals plastic, lege verfblikken, stukken zeil, oud netwerk, plastic flessen en andere zooi. Onze big bag van Fishing for Litter is dan ook in rap tempo gevuld en Pieter Aris heeft het er maar druk mee. Ik zag vorige reis al toen Pieter Aris mee was dat hij ook alle losse draadjes die tijdens ‘t repareren van de netten op dek achterbleven in de zak deed. Het is iets wat mijn oude buurman Willem Bakker (HD 27) mij als jongetje al bij bracht: Wees zuinig op de zee en neem je rotzooi daarom mee. Na het werk werd toen vrijdags altijd eerst het dek aangeveegd en in vuilniszakken gestopt. Oude zakken en stukken netwerk werden ook nooit in zee gedumpt, net zoals het huisvuil van de kotter. Het is iets wat wij ook altijd hebben gedaan op onze kotters, gewoon omdat wij ook een gezonde en schone zee willen hebben en houden.

Aftellen

Inmiddels is het al weer maandag 31 augustus, de viskisten raken op en het visruim raakt voller en voller. Een goed teken en het aftellen is begonnen. Maandagavond doen we de laatste trek en heb ik voor die gelegenheid een lekkere zuurkoolschotel gemaakt die we met elkaar in de kombuis verorberen.

Rond vier uur dinsdagochtend zetten we koers richting Den Helder, waar wij 24 uur later woensdagochtend binnenlopen. Het was een gezellige en goede reis, dat kunnen we met elkaar concluderen.

En als Pieter Aris zegt: Dat hebben wij als OPA’s toch maar mooi gefixt! Dan geeft dat mij een trots gevoel, want Pieter Aris ontving als pensioengerechtigde deze week zijn eerste AOW’tje. Tja, dat laat je denken Want het is veelal niet gegeven om op die leeftijd nog gezond te zijn en je te bewijzen tegenover een paar snotneuzen van rond de ’60.

We mochten een 7 voor het resultaat zeggen, en dat was de hoogste besomming van dit jaar. Wederom gedaan tijdens de week van het overlijden van mijn vader eind augustus 2022, hij stond deze reis ook aan boord naast mij, broer Fred, Pieter Aris en mijn trouwste matroos Peter Brondsema; dat was voor mij wel duidelijk.

Dirk Kraak,

dirk.bra7@gmail.com