Dagboek van een Visserman - Henk Buitjes - Week 37 - 2026

ma 14 sep, 09:06 Algemeen

Als we op maandagochtend 27 juli vertrekken uit Lauwersoog, dan doen we dat met een mooie, nieuwe vloer in het visruim en een nieuwe blackbox. Tijdens onze twee weken vakantie heeft Master Composites zich bezig gehouden met de visruimvloer en hebben Durk de Jong en Johnny Sloot de nieuwe Dekimo-blackbox aangesloten, waarbij Dieter Schulz van TDL de vier sensoren aan de tuigen heeft bevestigd..

Als we op maandagochtend 27 juli vertrekken uit Lauwersoog, dan doen we dat met een mooie, nieuwe vloer in het visruim en een nieuwe blackbox. Tijdens onze twee weken vakantie heeft Master Composites zich bezig gehouden met de visruimvloer en hebben Durk de Jong en Johnny Sloot de nieuwe Dekimo-blackbox aangesloten, waarbij Dieter Schulz van TDL de vier sensoren aan de tuigen heeft bevestigd. Het testen en het goedbevinden van de visruimvloer kunnen we zelf doen tijdens deze visreis, maar de blackbox zal eerst getest en goedgekeurd moeten worden door de NVWA. Afhankelijk van de goedkeuring zal ook de aangevraagde subsidie bij RVO door deze Rijksdienst aan mijn visserijbedrijf worden uitgekeerd. Tenminste, daar ga ik van uit.

We stomen oost-in. Alfred heeft gehoord dat in de omgeving van de Eems de grootste vangsten zijn gedaan de afgelopen weken tijdens onze afwezigheid. We zetten uit bij de verkenner van het Rifgat en trekken oost-in, onder het Vliegtuigje, richting de Oostereems. De eerste trek is niet echt geweldig. Wel een flinke vangst, maar de garnalen zijn klein en de box bevat veel zwemkrabben, scheermessen en kleine zeesterren, zodat er weinig garnalen via de kookketel in het visruim komen. In de Oostereems gaat het iets beter met de vangst. Er blijven tenminste meer consumptiegarnalen over, zodat het aantal met garnalen gevulde kisten gestaag toeneemt.

Zeer vervelend

Van Gerold Conradi (ex- GRE 24) uit Greetsiel hoor ik dat er plannen zijn om 10 procent van de Noordzeekustzone en de Waddenzee, wat valt onder de deelstaat Niedersachsen, te sluiten voor bodemberoerende visserij; dus ook voor de garnalenvisserij. Wat volgens Gerold nooit zou gebeuren, gebeurt dus toch!! In 2011, tijdens de Vibeg-informatiemiddag in Stadsschouwburg Trebol in Harlingen, betoogde Conradi nog vol vuur dat het afpakken van visgebied zoals dat in Nederland is gebeurd, in Duitsland nooit en te nimmer zal gebeuren. De deelstaatregering van Niedersachsen stond pal achter z’n vissers! Stond dus!!!

In 2026 hangt de vlag er dus geheel anders bij en zullen ook de Duitse vissers aan de waanzin van gebiedssluitingen in de Waddenzee en Noordzeekustzone moeten geloven. Voor de Nederlandse vissers is het zeer vervelend dat de Oostereems ook in de plannen is meegenomen, want dit is een zeer belangrijk visgebied voor vissers uit vooral Lauwersoog, Urk en Den Oever. Volgens Gerold Conradi zijn de visserijorganisaties met Niedersachsen in gesprek om iets te schuiven met gebieden, zodat het leed iets verzacht kan worden, maar van uitstel of afstel is zeker geen sprake.

Intussen heeft Alfred gehoord dat er in het vaarwater van de Westereems leuke vangsten zijn gedaan, zodat we na het halen in de avond van dinsdag 28 juli een eindje zuid-in stomen en de netten laten zaken in het vaarwater tussen de rode en groene lichtboeien van de Westereems. Hier doen we een paar leuke trekken van vier tot zes kisten. De box is mooi schoon, want behalve wat zandspieringen en een enkele lege kokkelschelp, zijn het puur garnalen. We blijven hier tussen de betonning vissen, waarbij we rekening houden met de scheepvaart die van en naar de haven van Emden of de Eemshaven vaart.

Als we op vrijdagochtend in alle vroegte voor de visafslag van Lauwersoog liggen, hebben we 147 kisten garnalen in het ruim, wat goed is voor 2.959 kilo. Met een gemiddelde prijs van iets boven de 5 euro per kilo besommen we ongeveer voor 16.000 euro. Minder moet het eigenlijk niet worden, want onze belangrijkste onkostenpost, de brandstof, blijft onveranderd hoog door een veelal stijgende gasolieprijs.

Weekendadministratie

In het weekend is er niet alleen tijd voor ontspanning, maar is er ook werk aan de winkel. Zaterdag en zondag zijn voor mij de dagen dat ik rustig kan zitten om binnengekomen mails te lezen, rekeningen na controle te betalen, de boekhouding te doen en verdere administratie af te handelen. Voor de door de Nederlandse overheid vastgestelde compensatie van gestegen brandstofprijzen, die weggezet is onder de noemer ‘Steun voor hogere bedrijfskosten visserij’, zoek ik alvast de gevraagde gasolierekeningen op van de maanden maart, april, mei en juni, de maanden die gelden voor de eerste steunperiode.

Ik weet nog niet zeker of ik de aanvraag zelf ga doen, of dat ik de aanvraag deze keer laat verzorgen door Ursa Major Services BV van de Nederlandse Vissersbond. Door de toename van administratie en regelzaken in de visserij, waarbij de afhandeling vaak in het weekend plaatsvindt, is er meestal geen sprake van een rustig, ontspannen weekend. Ook al vis ik niet; de knop staat altijd aan! Daarom is het ook wel eens lekker als je ‘ontzorgd’ wordt door een bedrijf als Ursa Major Services.

Eems

In week 32 liggen we weer in het oostelijk deel van Nederlands gebied te vissen. Op de Eems worden op dit moment de meeste garnalen gevangen en dat is ook te zien aan het aantal vissersschepen dat wordt weergegeven op Marinetraffic, de site waarop scheepsbewegingen worden getoond van over de gehele wereld. Om op de Eems te mogen vissen is er naast een GK-vergunning ook een Eemsdocument vereist. Zonder deze documenten mag er op de Eems ten noorden van de lijn tussen de Kaap van Rottum en de grote vuurtoren van Borkum worden gevist.

Het is de laatste weken vooral op maandag een drukte van belang met garnalenschepen op dit stukje Eems. Over de vloed doen wij op maandag 3 augustus een mooie trek. Jammer dat de garnalen erg klein zijn, maar ondanks dat kan ik acht kisten garnalen in het logboek bijtellen. De volgende trekken zijn minder en worden steeds minder, totdat de zeeflappen met de laatste eb vol met groen zitten en het vangen van garnalen op deze manier onmogelijk is.

Zo proberen we het steeds maar weer: over de vloed op de Eems en na één ebstreek maar een ander stekje opzoeken. De andere stekjes zijn de Oostereems, het Rifgat en de Westereems. Ook hier doen we een paar mooie trekken, waarbij ik steeds een handvol mooie dikke spieringen uit de opvangbakken zoek, zodat ik aan het eind van de week een mooie bakzooi spiering heb. Ook zie ik regelmatig jonge pijlinktvissen en eieren van de zeekat voorbij komen. Wie weet wat de toekomst ons gaat brengen. Misschien ontstaat er een mooi visserijtje op inktvis boven de eilanden in de winter.

We vissen in week 32 tot donderdagmiddag, zodat we op vrijdag tijd hebben om de vele slijtplekken aan de netten en de slijtlappen te repareren. Deze slijtage wordt veroorzaakt door de scherpe grond op de Eems, die veel scheermessen, schelpen, stenen en ‘piepkes’ bevat.

Biodiversiteit

Tijdens onze visreizen gaat naast Visserijnieuws ook de zaterdagkrant van het Dagblad van het Noorden mee, luisteren we naar de radio en kijken we af en toe ook naar het nieuws op tv. Hier lees, en hoor ik met grote regelmaat dat het slecht gaat met de Nederlandse natuur en dat het met de ecosystemen op het land en in de Wadden- en Noordzee zeer slecht gesteld is.

In tegenstelling tot dit ‘nieuws’ zie ik een zee vol leven in alle soorten en maten. Ik zie ook veranderingen, golfbewegingen in aantallen, exoten, toenames van soorten, afnames van soorten… Maar dat heb ik eigenlijk m’n hele leven al gezien.

Wat is nou eigenlijk biodiversiteit? Als ik dit opzoek, dan vind ik: ‘de verscheidenheid aan al het leven’. Het begrip bestaat uit drie onderdelen: Genetische diversiteit, soortendiversiteit en ecosysteemdiversiteit. Als ik de definitie en de drie onderdelen toepas, dan concludeer ik dat er weinig reden tot zorg is. Ja, bij het ecosysteem ‘permanent overstroomde zandbanken’, waaruit een groot gedeelte van de Noordzee bestaat, kun je zeggen dat dit verstoord wordt door windparken, kabels, steenstortingen en kunstriffen. Dat zeedieren op deze verstoringen reageren, is begrijpelijk.

Hoe zit het nou eigenlijk? Om antwoord te krijgen heb ik m’n vraag over de toestand van de biodiversiteit in de Wadden-en Noordzee gedeponeerd bij deskundigen van Wageningen University & Research. Via Marloes Kraan en Nathalie Steins is de vraag terecht gekomen bij Tobias van Kooten, die de juiste persoon schijnt te zijn om antwoord te geven op mijn vraag. Volgens mij een simpele vraag, maar volgens Nathalie Steins - en ik citeer - ‘een lastige vraag, want complex, afhankelijk van beleidsdoelen en de beoordelingsmethode die wordt gebruikt’. Geen zwart of wit, dus? Of toch wel? Ik wacht op antwoord.

Inmiddels heb ik de NVWA gemeld dat de blackbox vervangen is door een nieuw exemplaar en zowaar, kort hierna kreeg ik een bevestiging van de melding, maar ook van de werking in de haven, tijdens het varen en tijdens het vissen. Alles is in goede orde bevonden en dit is doorgegeven aan de RVO, zodat ik nu in spanning zit te wachten tot ik het toegezegde subsidiebedrag heb ontvangen.

Vlaamse kust

In de weken 34 en 35 concentreert de visserij zich nog meer rond de Eems dan de weken ervoor. De vangst van garnalen in de Oostereems en Westereems en onder Schiermonnikoog en Ameland houdt na één of twee goede trekken geen stand. Een aantal collega’s stoomt richting de Vlaamse kust, waar de vangsten beter zouden zijn.

Wij blijven voorlopig wat in de buurt van de thuishaven Lauwersoog. Af en toe doen we een leuk trekje, zoals in het geutje van de Donau, maar het lukt ons niet om de leuke trekjes vast te houden.

Tegen de zuidelijke scheepvaartroute hebben we nog wel een keer twee oude krabbenkorven aan een slof hangen. Eén van de kooien staat open, maar de ander is blijven vissen en zit vol met levende en dode krabben. Volgens de ngo’s is vissen met vallen en kooien de oplossing ter vervanging van bodemberoerende visserij.

Ik zie dat anders en daarom blijf ik gewoon maar vissen op de oude vertrouwde manier. Net als m’n vader, m’n grootvader, m’n overgrootvader, m’n overovergrootvader…. Enzovoort.

Henk Buitjes, ZK 37

henkbuitjeszk37@online.nl