Willem van der Lee (midden) legt de werking uit van het koelen met behulp van bronwater. Geheel rechts wethouder Tunis Hoekstra.
Willem van der Lee (midden) legt de werking uit van het koelen met behulp van bronwater. Geheel rechts wethouder Tunis Hoekstra. GBU-SPIKKER-KIEK

Urker bedrijfsleven maakt zich klaar voor bronwaterkoeling

Algemeen

URK – Van der Lee Seafish liet dinsdag 1 september in een proef zien hoe koeling met water het energieverbruik van zowel koelsystemen als verwarmingssystemen reduceren kan. ,,Het is een win-winsituatie”, aldus directeur Willem van der Lee. ,,Gebruik van koud koelwater brengt voor ons de energielasten omlaag terwijl het opgewarmde koelwater de energielasten van huishoudens aanzienlijk reduceren kan.”

Van der Lee Seafish heeft de vriesinstallatie compleet vernieuwd om aan de wettelijke regelgeving te voldoen waarbij zogenoemde F-gassen niet meer mogen worden gebruikt. ,,De nieuwe installatie draait op CO2 en hiermee worden de twee vriescellen koel gehouden, plus de vriesinstallatie van verse vis én drie spiraalvriezers. De installatie bestaat in totaal uit achttien compressoren.”

Rechts het vat voor het koelwater en in het midden de achttien compressoren die gekoeld worden. (GBU-SPIKKER-KIEK)

Door de installatie te koelen met bronwater, hoeft er straks in de zomer niet meer met drinkwater bij-gekoeld te worden, waarbij nu bovendien dure chemicaliën gebruikt moeten worden om verkalking en legionella tegen te gaan. ,,Al dat drinkwater verdampt en ben je dus kwijt. Bij gebruik van dit systeem kan de warmte die aan het koelwater afgegeven/toegevoegd is, er in principe elders weer aan onttrokken worden, bijvoorbeeld door een centrale warmtepomp van een warmtenet of een eigen warmtepomp”, vertelt Willem van der Lee.

Slaan van bronnen

Voor de proef liet Van der Lee Seafish een laaddock vol water lopen dat op 11 graden werd gebracht, gelijk aan de temperatuur van een koudebron. Met dit water werden de compressoren gekoeld en het energieverbruik zag er bij de proef al gunstiger uit dan vooraf was berekend.

Voordat het systeem ook daadwerkelijk kan gaan werken moeten er nog bronnen geslagen worden voor warmte-koudeopslag. ,,De vergunning is verleend, maar de gemeente wil nog even wachten. Wij hebben al een plan waarin we op het bestaande industrieterrein zeven clusters willen aanleggen met bijbehorende bronnen, die zover uit elkaar liggen dat koude en warmte elkaar niet beïnvloeden”, aldus Marten Poelman, die namens de Vereniging van Vishandelaren en Verwerkers Urk bij het project is betrokken. ,,Achttien bedrijven hebben al aangegeven dat ze hieraan mee willen doen, maar de Energiecoöperatie is nu opgestart met daarin drie bedrijven die koelwater geleverd willen krijgen. Het gaat om Van der Lee Seafish, Kramer Fish en Diepvries Urk. Andere bedrijven kunnen later aansluiten.”

Het systeem biedt de mogelijkheid om het opgewarmde koelwater te leveren aan Urker huishoudens in het bestaande deel van Urk. Voor de nieuwbouwwijk heeft Urk gekozen voor Energienet Urk, dat warmte wil betrekken van het nieuwe bedrijventerrein Port of Urk. De bouw van warmteleverancier Americold op dat bedrijventerrein is echter nog steeds onzeker.

Wethouder Tunis Hoekstra sluit daarom niet uit dat ook in de nieuwbouwwijk gebruik wordt gemaakt van opgewarmd koelwater van de Energiecoöperatie.