Inperking vistuig pakte goed uit: snoekbaarsvisserij lonend

URK – De warme zomer is eigenlijk niet zo goed voor de snoekbaarsvisserij, maar desondanks zijn de resultaten goed. De vangsten zijn minder dan afgelopen winter, maar de prijs maakt veel goed. Ruim tien jaar geleden had staandwantvisser Juriaan Romkes dit nooit verwacht.

De slechte situatie van de visstanden op het IJsselmeer zorgde in 2014 voor drastische maatregelen. ,,Het ging slecht en het voortbestaan van de schubvisvisserij op het IJsselmeer en Markermeer stond onder druk. Van 4.000 staande netten mochten de vissers nog maar 15% gebruiken. Als staandwantvisser moest ik 85% van mijn netten inleveren en ging ik van honderd naar vijftien netten. Ik had toen nooit verwacht dat ik hiermee een lonende visserij zou kunnen uitoefenen, maar de laatste jaren bewijzen het tegendeel. We hebben als IJsselmeervissers al een paar mooie jaren achter de rug en de toekomst ziet er goed uit”, aldus Juriaan Romkes.

Arbeidsintensief

De 62-jarige Juriaan vist met de UK 8 ‘Marieke’ vooral op snoekbaars met de staande netten. Hij was 15 jaar toen hij aan boord kwam van de IJsselmeerkotter UK 8 bij zijn vader Jurie, oom Hessel en neef Juriaan. ,,We visten toen met vier man en beoefenden de snoekbaarsvisserij met 250 perkjes netten van 80 meter lang. Dat was arbeidsintensief en de verdiensten waren gemiddeld niet best. Op een gegeven moment kwam ik er alleen voor te staan en zag de toekomst er voor mij als IJsselmeervisser niet best uit. Tijdens een vakantie in Denemarken zag ik dat je ook als eenmansbedrijf de visserij kunt uitoefenen, omdat ze daar veel verder waren in de machinale ontwikkeling van de staandwantvisserij.”

Eenmansvisserij

Juriaan besloot in 1998 om het roer drastisch om te gooien. De stalen IJsselmeerkotter UK 8 werd verkocht en ging naar de Brinkmannen in Stellendam die er een plezierboot van maakten met SL 6 op de boeg. Juriaan liet een aluminium boot bouwen van ruim 9 meter lang en voorzien van een 240 pk Yamaha motor. ,,De vaarsnelheid lag fors hoger en het gasolieverbruik lag enorm veel lager. De oude Scania verbruikte wel 1.500 liter per week en nu was dat nog maar 100 liter. De nieuwe UK 8 werd ook als eerste IJsselmeerkotter voorzien van een hydraulische inhaalmachine van Net-Op uit het Deense Aalbaek. Hiermee kan ik de netten sneller binnenhalen dan we toen met meerdere mensen deden en het vergt behoorlijk minder spierkracht. Bovendien is de werkhouding veel comfortabeler. Niet veel later kwam er een machine bij om de netten schoon te maken. Deze UK 8 is een beslissing geweest waar ik nooit spijt van heb gehad. Ik kan als eenmansbedrijf de visserij blijven uitoefenen en de resultaten zijn met name de laatste jaren heel goed door de goede vangsten van snoekbaars.”

Volgens Juriaan heeft de natuur zeker invloed op de goede snoekbaarsstand, maar heeft de visserijbeperking ook een grote rol gespeeld. ,,Zeker toen ook de staande fuiken fors werden verminderd, scheelde dit veel bijvangst van snoekbaarsbroed. En nu kun je na een aantal weken ook nog eens naar een gebied gaan waar je al een tijdje niet gevist hebt. Voor 2015 stond het hele IJsselmeer vol met netten. Ik heb nu twee certificaten van elk 8 netten, zodat ik 16 netten in zee mag zetten. Als je me in 2015 had gevraagd of ik daar de kost mee kon verdienen, zou ik zeker vol overtuiging hebben gezegd dat dit niet kon. We mogen dus dankbaar zijn dat we het als IJsselmeervissers nu zo goed hebben.”

Omzetrecords

De goede snoekbaarsvisserij is ook te merken op de IJsselmeervisafslag van Urk. Maar liefst vijf jaar achter elkaar noteerde de IJsselmeervisafslag vanaf 2019 omzetrecords. In het afgelopen jaar werd voor het eerst in de historie de omzetgrens van 7 miljoen euro gepasseerd. Ruim tien jaar geleden was de jaaromzet 3,2 miljoen euro, wat toen ook een recordomzet was.

Die recordomzetten zijn puur te danken aan de snoekbaars. De aanvoer blijft ongekend stijgen: van 426 ton in 2023 naar 650 ton in 2024 naar 722 ton vorig jaar. Omdat ook de prijs iets steeg (van 6,63 naar gemiddeld 6,80 euro per kilo) kwam de snoekbaarsjaaromzet vorig jaar uit op 4,91 miljoen euro, 6 ton meer dan in 2024 en 1,3 miljoen euro meer dan in 2023.

Sorteringen

De afslagadministratie noteerde maar liefst dertien sorteringen bij de snoekbaars. De snoekbaarsprijzen varieerden vorig jaar van 5,51 tot 19,49 euro per kilo. De grootste snoekbaars levert het meeste geld op en dat vraagt van de nettenvissers ook diverse maaswijdten van de staande netten. ,,We mogen met 101 mm vissen, maar we vissen nu met 110 mm. De kleinste maaswijdte gebruiken we eigenlijk alleen als er veel voorn gevangen kan worden, en dat is vooral in de winterperiode. Pas als de aanvoer goed op gang komt, komt er ook pas een goede voornprijs in. De grootste snoekbaars vang je ook met de grootste maaswijdte en ik heb netten van diverse maaswijdte liggen, van 101, 110, 120, 130, 140 en ook van 180 mm. Het is afhankelijk van de tijd en watertemperatuur welke netten ik inzet voor de visserij”, aldus Juriaan.

Vorige week vrijdag was de vangst van die nacht niet heel hoog. ,,Ik heb 80 kilo snoekbaars in de markt gezet met prijzen van 12 tot 14 euro per kilo, waaronder ook een aantal grote exemplaren die 24 euro per kilo opbrachten. Aangezien het water te warm is voor de snoekbaarsvisserij, is dat door de hoge prijzen toch een heel mooi resultaat. Vergeleken met de winter is de vangst wel een stuk minder, want ik had toen wel dagen van 400 en 500 kilo.”

Alleen staandwantvisser

Het snoekbaarsseizoen loopt van 1 juli tot 15 maart en de UK 8 houdt zich op het IJsselmeer alleen met de staandwantvisserij bezig. ,,In de andere maanden verhuur ik mij als ZZP’er in de maritieme sector. In de bagger, offshore of een binnenvaartschip, er is altijd wel werk.”

De UK 8 zou zich van maart tot juli ook bezig kunnen houden met de hoekwantvisserij op paling, maar Juriaan ziet hier om meerdere redenen vanaf. ,,Allereerst moet je hiervoor met z’n tweeën vissen, en het is lastig om voor die paar maanden iemand te vinden. Bovendien wordt het ook steeds lastiger om hoekwant te krijgen. Het maken van hoekwant is echt handwerk. In Volendam heb je nog een paar oude vissers van in de tachtig die hoekwant maken, maar ook die generatie sterft uit. Er zijn al een paar Urker vissers met touwwerk en haken naar Gambia geweest om een poging te doen om ze daar te laten maken. De Gambianen konden daar met een bak hoekwant meer geld verdienen dan ze anders in een maand binnenhaalden, maar ze begonnen niet aan dit handwerk. Kortom, met de UK 8 houden we ons alleen bij de staande netten en gelukkig hebben we daar een lonende visserij mee”, besluit Juriaan Romkes.