Dagboek van een Visserman - Week 26 - 2026

Door pech met onze kotter en een aantal afspraken in Den Haag en Brussel ben ik alweer een week of vijf aan de wal. Daarom zal mijn dagboek een beschrijving zijn van wat ik zoal daar allemaal heb beleefd.

Op woensdagmiddag 27 mei vond er in het Tweede Kamergebouw een hoorzitting plaats over de toekomst van de visserij. Ik was daar op uitnodiging van de Vaste Kamercommissie LVVN. Zo’n gesprek vergt altijd veel voorbereiding, want je wilt natuurlijk goed voor de dag komen en een goed resultaat behalen voor de sector. 

Wat velen niet weten is dat ik dit soort zaken belangeloos doe en meestal ook nog in mijn spaarzame vrije tijd, ook kost het ons geld omdat ik er toch altijd een week aan de wal voor moet blijven. Wat ik ook aan wil halen is dat ik honderd procent onpartijdig ben en vol ga voor alle takken van onze sector. 

Tien jaar EMK
Dit begon allemaal met het oprichten van EMK in juni 2016, tien jaar geleden dus. Ik sliep al een paar weken slecht na een bijeenkomst in onze visafslag over Natura 2000 en de Europese aanlandplicht. Ik vond uiteindelijk dat er iets moest veranderen. Ik trok de stoute schoenen aan en ben toen een aantal collega-vissers gaan benaderen die zelf ook al opstonden tegen het afbraakbeleid wat toen al gaande was. Als eerste belde ik Adrie Vonk (TX 1) en vroeg hem wat te doen, Adrie had ook altijd een uitgelezen mening over de gang van zaken en ik genoot altijd als hij op zijn manier het woord nam. Het resultaat was dat zijn zoon Cor Vonk en diens vrouw Stella zich aansloten bij onze nog te vormen actiegroep EMK.

De volgende die ik belde was Job Schot uit Tholen. Job (Z 201) was al jaren actief op Facebook met zijn ‘Anti Discard Obligation Group’, waarop hij vooral schreef over de onzinnige en onwerkbare regels die over ons werden uitgestort vanuit de EU. Het bleek dat Job al tijden zat te denken aan het vormen van een actiegroep. Daarna belde ik Jurie Post van de UK 237. Ik volgde Jurie al een paar jaar met zijn stichting SWNM (Stichting Wetenschappelijk Natuur en Milieubeleid), en vond en vindt dat hij zich goed onderbouwd kan verdedigen tegen alles wat wetenschappelijk niet goed in de haak zit. Als vierde belde ik Jan de Boer van de UK 33, ik kende jan van zijn rake columns in Het Urkerland en vond dat hij precies paste in onze nog op te richten actiegroep. En als laatste zocht ik contact met Jan de Boer van de UK 197. Ik weet niet meer hoe ik Jan heb benaderd, maar op een of andere manier wilde ik een verbinder in de groep hebben die diverse visserijgemeenschappen kan benaderen en verbinden aan onze actiegroep, en met succes.

Wij begonnen met dit groepje te brainstormen en het wonderlijke was dat wij na 14 dagen al een bijeenkomst in de afslag op Urk hadden met 250 vissers die ook vonden dat wij van ons moesten laten horen. En zo werd EMK een feit, ons bestuur werd nog versterkt met Cas Caljouw (ARM 25) en Jaap Tanis (GO 38 en GO 48).

Vanaf die tijd geloof ik niet meer in toevalligheden, want het was duidelijk dat onze groep door iets is samengebracht. Het mooie was ook dat iedereen duidelijk een rol had en ik heb mezelf altijd als manusje van alles gezien. Nooit als een leider, want die rol vond ik meer voor Job Schot weggelegd. Zelf was ik overal inzetbaar en regelde samen met Cor en Stella Vonk alle randzaken. Wij waren strijdbaar en geloofden dat we iets los konden maken bij het publiek waardoor het visserijbeleid iets humaner zou worden. Zo hebben wij ons ook gepositioneerd, op een publieksvriendelijke manier strijden voor onze toekomst als Vissers Van een Gezonde Zee.

Tweede Kamer
Toen ik tijdens de hoorzitting in de Tweede Kamer mijn pleidooi gaf flitsten al deze gedachten door mijn hoofd. Daardoor kom ik weer in de juiste flow om ons verhaal te vertellen aan de commissieleden van LVVN. Ik denk dat dit al de zoveelste keer is dat wij ons verhaal moeten doen. Wanneer komt er nu eens realiteitszin bij politici, beleidsmakers en maatschappelijke organisaties die onze manier van leven respecteren en het werken door ons aan gezond voedsel voor iedereen als een algemeen belang gaan zien?

Vooral de situatie waarin wij nu leven met mondiale onrust en stagnerende productie in voedsel en goederen. Ik begrijp dan ook niet waarom vissers en boeren en iedere ondernemer die werkt aan de voortgang en welvaart van ons land niet meer begrip krijgen van onze landsbestuurders die min of meer op onze loonlijst staan. Gek eigenlijk; betalen voor je eigen ondergang en je welvaart opofferen aan onzinnige doelen die uiteindelijk alleen maar een onderbuikgevoel wegnemen bij andersdenkende politici die vinden dat de natuur niet gebruikt kan worden om de wereld te voeden. 

Naast mij aan tafel zit collega-dagboekschrijver Henk Buitjes. Ik vind het altijd prachtig om te lezen hoe Henk op zijn manier werkt en leeft als visserman van de tiende generatie van de familie Buitjes in de visserij. Ook Henk doet met passie zijn verhaal over zijn werk en leven op zee en zijn visserijgemeenschap Zoutkamp. Ik zie duidelijk dat de meeste politici zien dat wij ook begaan zijn met de natuur en dat wij er ook alles aan willen doen om de impact die wij hebben op de natuur tot een minimum te beperken. 

Samen met Henk Buitjes en Durk van Tuinen in de Tweede Kamer - Kees Taal

Pulsvissen
Tijdens de hoorzitting wordt mij door SGP-Kamerlid André Flach gevraagd om de pulsvisserij nog eens te willen bejubelen. Dat wil ik uit eigen ervaring graag doen. Ik vertel de commissie over de voordelen van de pulsvisserij en ik vertel ze ook welke grote impact het EU-pulsverbod heeft gehad op onze gehele kottersector, ik hoef het niet uit te leggen maar 53 kotters die eigenlijk zinloos vernietigd werden zegt genoeg. Daarnaast vertel ik ook de mogelijkheden die de pulsvisserij had en heeft, zoals het verminderen van bodemimpact van zowel de visserij op garnalen en platvisvisserij en bijvoorbeeld gewenst precisievissen.

Na de hoorzitting praat ik nog even met wat politici en drinken we nog wat met Caroline van der Plas van de BBB en haar visserijadviseur Cees Meeldijk. We bedanken ze voor de geboden mogelijkheid om ons verhaal te doen en zoals wij proefden aan de enthousiaste reacties van de aldaar aanwezige politici was onze aanwezigheid een succes.

H Samen met Henk Buitjes en Durk van Tuinen in de Tweede Kamer. - undefined

Brussel, OSPAR, vispluis
De week erna ben ik uitgenodigd door de OSPAR-commissie in Brussel. OSPAR is een samenwerkingsverband tussen diverse EU-lidstaten, het VK, IJsland en Noorwegen om het milieu van de Noordoost-Atlantische Oceaan te beschermen tegen vervuiling vanaf land en zee. OSPAR is een adviesorgaan en hun bevindingen dienen ook puur als advies aan de daarbij aangesloten landen zoals dus ook Nederland. Deze bijeenkomst gaat over het vinden van alternatieven voor vispluis ter bescherming van visnetten en de stappen die moeten worden genomen om alternatieven te ontwikkelen en breder gebruikt te krijgen op de kottervloot. Het doel is uiteindelijk om voor een bepaalde datum het gebruik van vispluis tot nul te reduceren.

Zoals jullie weten werken wij met onze eigen kotters in Den Helder als jaren met yakleer als alternatief voor het vispluis en met onze manier van vissen op de zanderige zeebodem ook met succes. Eigenlijk is in ons geval alleen de aanschafprijs een nadeel, momenteel 18-20 euro per kilo yakleer. 

En zo rijd ik 3 juni samen met Ben Scholten (Vissersbond) richting Brussel. Na een rustige en gezellige rit komen we aan in Brussel. We checken in in ons hotel en gaan rond 12 uur richting de bijeenkomst in een van de vele vergadergebouwen die Brussel rijk is. Zoals gewoonlijk is kantoorklimaat niet op mij afgestemd, dus moet ik duidelijk eerst acclimatiseren. En zo begint de bijeenkomst met een 25 aanwezigen die hoofdzakelijk bestaan uit ngo’s. De eerste paar uur gaat het hoofdzakelijk over het nut en de invloed van de OSPAR-commissie. In de zaal zitten nog een tweetal vissers uit het VK en uit Duitsland. Na de koffiepauze ben ik aan de beurt om mijn verhaal te doen. 

Ik begin mijn PowerPoint met wie ik ben en wat ik doe, ik haal daarbij ook EMK aan en zet een aantal zaken in perspectief voordat ik ga vertellen over ons alternatief voor vispluis. ik noem een aantal cijfers op en het belang van een schone en gezonde zee waar wij als vissers al jaren aan werken met het vuilvissen met piekjaren van 500 ton aan opgevist scheepsafval en zwerfafval zoals plastic en oude verloren netten en touw. Ik benoem ook de 250.000 scheepsbewegingen per jaar alleen al op de Noordzee, als ik zie hoeveel verf en olieblikken wij al opvissen per jaar op 5-10 procent van het Noordzee-oppervlak dat wij als vloot bevissen, dan kom je al op een behoorlijke afvalberg. Zeg dat ieder schip 100 kg per doorvaart dumpt in de Noordzee dan zit je al snel op 20.000 ton afval per jaar. Ook de uitstoot die zij veroorzaken is niet gering. Als wij het geheel in perspectief zetten ten opzichte van de visserij, dan stelt vervuiling met vispluis eigenlijk niets voor. 

Maar goed, ook wij als vissers willen een gezonde en schone zee. Er wordt geschat dat er 35 ton vispluis per jaar in zee terechtkomt en daar moeten wij als sector iets aan doen om dit omlaag en indien mogelijk tot 0 te reduceren. Ik vertel ook dat de wil er is bij de vissers, maar dat alternatieven als die er al zijn erg duur zijn en niet op voorraad liggen. Productie en verdere ontwikkeling kosten dus tijd en vooral veel geld. Mijn oproep is dan ook: zorg voor voldoende fondsen om alternatieven te ontwikkelen die betaalbaar zijn en zorg voor een gesubsidieerde en humane overgang om vooral draagvlak te houden op de vloot.

Tijdens een sessie met een werkgroepje wordt het mij even teveel als een van de dames van Stichting De Noordzee weer met een onzinnige vraag komt. Ik zet haar even op haar plek. Het zijn jaren van frustratie die er op dat moment even uitkomen. Want dat stomme gelul -,,We zijn niet tegen jullie.’’ - dat heb ik al zo vaak gehoord en het resultaat van goede bedoelingen zie je terug in onze lege havens en verscheurde visserijgemeenschappen. 

Ik ben nu gewoon helemaal klaar met al de groene volk. Miljoenen souperen ze op met problemen creëren die er niet zijn en dat over de rug van kleine familiebedrijven. Het erge is dat ze ook nog het gevoel hebben dat ze iets goeds doen. Nu, waarom pakken ze de grootste verstoorders dan niet aan? Nog erger, die poetsen ze zelfs groen met hun aannames. Mijn bloedruk stijgt weer, dus ik laat het maar even los. Dat zij tijdens de hoorzitting in de Tweede Kamer LVVN de zaal uit liepen na de confronterende woorden van emeritus hoogleraar Jaap van der Meer van Wageningen Universiteit zei mij genoeg. Klaar met dat stelletje nietsnutten.

Diezelfde avond gaan we nog even op stap met de Engelse vissers uit Cornwall, gewoon om even stoom af te blazen na de toch intensieve dag. Zo eindigt deze dag toch nog op een gezellige manier met Andrew Wheeler van de Cornisch Producers Organisation en schipper George Stevens van de PZ …

De volgende dag is de finale bijeenkomst, na wat opstartproblemen en een lekker ontbijtje begint de laatste ronde. Maar het blijkt na de inbreng van de Duitse afgevaardigden een andere dag te worden, want dit heeft niets met het werken aan oplossingen van doen. Ze stellen voor om een artikel 15 procedure bij de Europese Commissie op te starten om zo het gebruik van vispluis te verbieden. Als ik naar de overkant kijk, zie ik de Engelse vissers ook al zenuwachtig schuiven. Ik app Ben Scholten naast mij: dit komt niet goed zo, want wij kwamen voor werkbare oplossingen en niet voor een vroegtijdig verbod.

Gelukkig kan Ben in een sessie met een werkgroep in een andere zaal de commissie leden overtuigen dat dit niet de weg is naar een breed gedragen oplossing. Maar ik weet nu wel hoe een aantal lidstaten in de wedstrijd zit. De houdbaarheid van het gebruik van vispluis als beschermingsmateriaal voor onze netten komt uiteindelijk tot een eind. Ik vraag dan ook via deze weg om financiële hulp vanuit onze overheid om alternatieven te vinden, te ontwikkelen en om breed gedragen gebruikt te krijgen op onze kottervloot.

In de middag rijden Ben en ik weer huiswaarts. Het waren twee intensieve maar ook leuke dagen samen. Via deze weg wil ik Ben dan ook bedanken en complimenteren voor het goede en betrokken werk wat hij voor onze sector doet. Daar mogen we ook trots op zijn, die nieuwe generatie vertegenwoordigers van onze sector. Ditzelfde geldt ook voor Durk van Tuinen en Cees Meeldijk. Mannen, bedankt en succes!

Nettenrol
De volgende dag in Den Helder ligt mijn kotter binnen met een kapotte nettenrol. Dit is al de derde keer. We proberen hem nog een keer op te lappen om zo het twinrigseizoen uit te kunnen vissen. Na een weekje lassen en aanpassen plaatsen we de nettenrol weer terug, maar als wij ‘m laten draaien zien we dat hij nog steeds vervormd is en niet goed draait.

Dikke pech, de nettenrol moet deels vernieuwd worden - Dirk Kraak

Donderdag 11 juni slopen we de nettenrol er daarom weer af, transporteren hem weer richting Luyt in Den Oever. Samen met Patrick Koopman besluiten broer Fred en ik om de bakboord-trommel af te keuren en deze samen met de middenas te vernieuwen. Wat een tegenvaller! Want we weten nu dat wij deze maand klaar zijn met vissen. Heel jammer, want juni is meestal een van onze beste maanden. Het is niet anders, en maken er in onze loods de komend tijd maar het beste van. Want de andere kant is wel, tijd voor bezinning en gezin en dat is ook wat waard in deze bijzondere tijden. 

Voor nu wens ik iedereen een mooie zomer en houd het lichaam koel met een lekker biertje op zijn tijd en het hart warm voor iedereen die een steuntje in de rug nodig heeft. 

Dirk Kraak,

dirk.bra7@gmail.com