De Noordzeegarnalensector snakt naar duidelijkheid

Urk, 12 juni 2026

Vier maanden geleden investeerden mijn broer Jan en ik ruim 250.000 euro in ons garnalenvisserijbedrijf. Niet omdat wij dachten snel rijk te worden, maar omdat wij geloofden in de toekomst van onze sector. Op dat moment werd voor ongepelde garnalen gemiddeld rond de 9,00 euro per kilo betaald. Dat gaf vertrouwen om te investeren, te vernieuwen en vooruit te kijken.

Vandaag ziet de situatie er heel anders uit
De prijzen zijn in korte tijd sterk gedaald, terwijl de economische druk op de vloot onverminderd groot blijft. Voor veel garnalenvissers is de werkelijkheid dat iedere visreis moet bijdragen aan een rendabele bedrijfsvoering. Anders dan soms wordt gesuggereerd, kunnen de meeste bedrijven niet redeneren vanuit een jaarresultaat waarbij verliezen later wel worden goedgemaakt. Structureel onder kostprijs vissen is geen ondernemerschap, maar uitstel van problemen.

Laten we de realiteit onder ogen zien: onder de huidige omstandigheden biedt een gemiddelde garnalenprijs van lager dan 7,00 euro per kilo voor veel bedrijven onvoldoende perspectief. Niet omdat vissers hoge winsten nastreven, maar omdat een gezonde onderneming voldoende opbrengst nodig heeft om te kunnen blijven investeren, vernieuwen en voortbestaan.

Tegelijkertijd horen wij vanuit de handel dat vrieshuizen vol liggen, dat de verwerking achterblijft en dat voorraden oplopen. Dat kan deels waar zijn. Maar veel vissers horen deze verklaringen al jarenlang wanneer de prijzen onder druk komen te staan.

Daarom blijven er vragen bestaan.
Voorraadopbouw, beperkte opslagcapaciteit, teruglopende verwerking en stagnerende afzet ontstaan niet van de ene op de andere dag. De handel beschikt dagelijks over informatie over voorraden, verkoopcijfers, exportstromen en marktontwikkelingen. Vissers beschikken niet over die informatie en zijn grotendeels afhankelijk van wat hen wordt verteld.

        • Waarom worden deze signalen pas gedeeld op het moment dat de garnalen prijs al enkele weken zakkende is?

        • Waarom wordt de sector niet eerder geïnformeerd over ontwikkelingen die kennelijk al langer zichtbaar zijn?

        • En waarom wordt opnieuw van de vissers verwacht dat zij als eerste de gevolgen opvangen?

Wanneer vissers wordt gevraagd hun bedrijfsvoering aan te passen door eventueel vistijd te beperken met als gevolg minder aanbod van garnalen, dan mag minimaal worden verwacht dat de sector openheid krijgt over de feiten waarop dat verzoek is gebaseerd.

Wij vragen daarom duidelijkheid over:

        • De staat van huidige voorraden.

        • De verwachte marktvraag voor de komende maanden;

        • De concrete effecten die voorgestelde maatregelen volgens de handel op de prijs zullen hebben.

Noordzeegarnalen worden verhandeld in meerdere landen, wanneer de afzet daadwerkelijk onder druk staat, verdient de sector een duidelijke uitleg over de omvang en de oorzaken daarvan.

Daarnaast willen vissers weten wat zij kunnen verwachten wanneer zij meewerken aan maatregelen zoals tijdelijke vangstbeperking of stilstand.

        • Welke prijsverbetering wordt verwacht?

        • Hoe lang zal die verbetering standhouden?

        • Welke verantwoordelijkheid neemt de handel zelf?

Veel vissers hebben de afgelopen jaren grote offers gebracht. Schepen zijn verdwenen, vissers zijn gestopt en waardevol vakmanschap zal zo verdwijnen. Tegelijkertijd worden vissers beperkt in hun vangstcapaciteit doordat er met regelmaat visgebieden worden gesloten, zijn de regels toegenomen en zijn de exploitatiekosten gigantisch gestegen, onder andere natuurlijk door de hoge gasolieprijs

Juist daarom is het belangrijk dat er weer vertrouwen ontstaat.

Dat vertrouwen ontstaat niet door geruchten of berichten via de wandelgangen, maar door open communicatie en wederzijds begrip.

Wanneer de handel zegt dat de vrieshuizen vol liggen en dat daardoor de prijzen dalen, geef vissers dan duidelijkheid. Niet via losse berichten, maar onderbouw de prijsdaling door duidelijk aan te geven dat de handel minder garnalen verlangt, doe dit via een gezamenlijk, openbaar schrijven vanuit de handel.

Wij roepen daarnaast onze collega-vissers in Nederland, België, Denemarken en Duitsland op om mee te denken over de toekomst van onze sector. Niet alleen over de prijs van vandaag, maar ook over onze positie op de lange termijn.

Via onze visserijorganisaties kunnen wij het gesprek voeren over tijdelijke vangstbeperking of andere vormen van eventuele marktsturing. Niet omdat vissers minder willen vissen, maar omdat iedere ondernemer begrijpt dat een markt alleen gezond blijft wanneer vraag en aanbod met elkaar in balans zijn.

Maar een dergelijke discussie kan alleen worden gevoerd op basis van transparantie, wederzijds vertrouwen en gedeelde verantwoordelijkheid.

Uiteindelijk hebben vissers, handel en verwerking elkaar nodig.

Een handelaar kan tijdelijk zonder garnalen handelen, maar een garnalenvisser kan niet tijdelijk zonder inkomen ondernemen.

Garnalen komen niet uit een vrieshuis. Zij worden gevangen door ondernemers die investeren, risico nemen en iedere dag opnieuw afhankelijk zijn van de opbrengst van hun werk.

Als die ondernemers verdwijnen, verdwijnt uiteindelijk ook de basis van de handel.

Daarom vragen wij om openheid, begrip en een gezamenlijke aanpak waarin verantwoordelijkheden én lasten eerlijk worden verdeeld.

De Noordzeegarnalensector heeft behoefte aan duidelijkheid, stabiliteit en toekomstperspectief.

Laten we daar samen aan werken.

Met vriendelijke groet,

Adriaan van den Berg

CUX 1

Foto: C. Hameeteman