Welwillendheid voor pulsvisserij

DEN HAAG – Er is welwillendheid in Europa om in gesprek te gaan over doorontwikkeling van pulsvisserij.

In voorzichtige woorden schrijft staatssecretaris Silvio Erkens daarover aan de Tweede Kamer. In navolging van Kamermoties van onder andere BBB en VVD zijn gesprekken gevoerd. Zorgvuldigheid blijft belangrijk, want duidelijk is ook dat pulsvisserij nog altijd een gevoelig onderwerp is in Europa.

De inzet van het kabinet is erop gericht om het draagvlak voor duurzame pulsvisserij in de EU te verhogen, onder andere door het uitzetten van onderzoek in samenwerking met andere landen en de Europese Commissie. ,,Ter vergroting van het draagvlak bij lidstaten wordt er daarom gekeken naar verschillende onderzoeksmogelijkheden: een economische verkenning of met eventueel aanvullende randvoorwaarden de huidige techniek nog steeds rendabel kan zijn, een doorontwikkeling van het pulstuig gericht op het wegnemen van bestaande zorgen, ook door middel van pilots bij voorkeur met andere landen, en een onderzoek naar de impact van de pulstechniek op het voortplantingssucces van kwetsbare soorten. Deze onderzoeksmogelijkheden zullen bij voorkeur worden verkend in samenwerking met andere landen en buitenlandse kennisinstellingen. Transparant en zorgvuldig opereren op dit dossier is essentieel. Naast deze inzet op de herintroductie van de pulsvisserij zal ook blijvend ingezet worden op verdere innovatie-ontwikkelingen om zo bij te dragen aan een verdere verduurzaming van de boomkorvisserij’’, schrijft Erkens aan de Tweede Kamer.

Dinsdagavond in debat met de Vaste Kamercommissie LVVN lichtte Erkens toe dat hij eerst met een aantal (naburige) lidstaten overleg gaat voeren over de voorwaarden waaronder pulsvisserij kan en vervolgens een gemeenschappelijk praktijkonderzoek wil opstarten. Om draagvlak te creëren worden ook buitenlandse vissers bij deze pilot betrokken. Begin juli bespreekt Erkens de strategie in Berlijn.

Wetenschappelijk onderzoek toont klip en klaar aan dat pulsvisserij ten opzichte van boomkorvisserij met wekkerkettingen louter voordelen kent, zowel economisch als ecologisch. Het brandstofverbruik valt zeker 40 procent lager uit. Pulsvisserij heeft eveneens de potentie tot precisievisserij, ook in de visserij met borden.

84 ontheffingen
Na het testvaartuig UK 153 was de TX 68 in het voorjaar van 2009 de eerste commerciële pulsvisser. Toen duidelijk werd dat er beste tongvangsten werden gerealiseerd en de brandstofrekening in samenhang met de sumwing bijkans halveerde, ontstond na de zomer van 2010 een grote run op het beschikbare aantal vergunningen.

Nederland verleende in drie groepen van respectievelijk 22, 20 en 42 schepen met toestemming van Brussel pulsontheffingen. Die 84 Nederlandse pulsvergunningen zijn niet allemaal gebruikt en waren niet alleen voor bokkers, maar ook voor een tiental garnalenkotters.

In 2019 besloot de EU na een Franse antilobby tot een verbod op pulsvisserij, feitelijk tot een verbod op het verlenen van een ontheffing op het al bestaande pulsverbod. De laatste pulsvissers – de eerste groep van 22 - moesten per 1 juli 2021 stoppen.

Nadeelcompensatie
De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State sprak in april uit dat de Nederlandse overheid de pulstoestemmingen tussen 2019 en 2021 als gevolg van het Unierechtelijk verbod terecht heeft ingetrokken. Geen uitspraak werd toen gedaan of getroffen pulsvissers in aanmerking komen voor nadeelcompensatie. Staatssecretaris Erkens schrijft nu dat het iedereen vrij staat om een aanvraag tot nadeelcompensatie in te dienen. Tegelijk meldt hij aan de Kamer dat aan strikte en specifieke eisen moet worden voldaan en het daarom niet waarschijnlijk is dat vissers daarvoor in aanmerking zullen komen. ,,Doordat de investeringen in het pulstuig in principe binnen enkele jaren zijn terugverdiend, is er waarschijnlijk geen sprake van schade.’’

Uit de antwoorden op Kamervragen van de zijde van BBB blijkt dat eerdere verzoeken om nadeelcompensatie ook zijn afgewezen. Bij herhaling spreekt Erkens uit dat het pulsverbod wordt betreurd.

Aanlandplicht
In een andere Kamerbrief over herziening van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid in de Europese Unie schrijft Erkens dat Nederland zich inzet voor visserij-innovaties en het verbeteren van de energie-efficiëntie en wordt pulsvisserij een bewezen duurzame techniek genoemd.

Erkens noemt herziening van het GVB van belang, als eerste wordt herziening van de Europese aanlandplicht genoemd.