Dagboek van een Visserman - Week 19 - 2026

Het is zondagavond 5 april als wij via het Schulpengat richting zee varen. Deze keer hebben we een heel andere missie dan normaal: we zijn gevraagd om een aantal weken een object op de zeebodem te bewaken. Dit ‘guardwerk’ op zee werd ons aangeboden door Glomar Offshore Services uit Den Helder. Gezien de hoge brandstofprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten is dit een welkome afwisseling van het energie-intensieve vissen. Het object ligt 35 mijl ten noordwesten van Den Helder en rond middernacht komen we aan in het gebied.

Ritme
Het is voor ons allemaal nieuw. Rond een uur of twee ‘s nachts lossen wij het andere wachtschip af. Het object is een nieuwe ‘well’ (put) die opnieuw gebruikt gaat worden om olie en gas te winnen. Totdat er een boorplatform beschikbaar is, moeten wij deze locatie bewaken en scheepvaart en visserij op afstand houden.

De eerste dagen is het wennen aan het nieuwe ritme. Met een briesje varen we wat op en neer, en bij stil weer laten we de kotter drijven op de wind en het getij. Vooral in het begin merk ik dat mijn lichaam moet wennen aan de rust aan boord. Het is vreemd om niet te vissen, maar het went op den duur. Langzaam pakken we het ritme op, net als mijn broer Fred en onze machinist Peter Brondsema.

We draaien onze wachten, koken om de beurt en komen lekker tot rust tijdens de urenlange slaapsessies. We maken er het beste van, vooral in de kombuis, waar ik voor het eerst sinds tijden weer van alles bak: van appeltaart en cake tot uitgebreide warme maaltijden.

Na een paar dagen pakken we bij het mooie weer ook wat klusjes op, vooral achterstallig onderhoud aan de buitendeuren, het vluchtgat en het luik. Omdat er geen haast bij is, kun je er echt aandacht aan besteden en wordt alles weer spic en span. Tijdens de avondwacht heb ik tijd voor andere zaken, zoals het luisteren naar podcasts en muziek — zelfs klassiek. Het lijkt wel een soort sabbatical; mijn hoofd en lichaam komen eindelijk tot rust bij dit eigenlijk saaie werk.

Onstapnnen klussen op zee - Dirk Kraak

X
Ook heb ik meer tijd voor mijn andere hobby: X (voorheen Twitter). Daarmee voel ik me als een vis in het water. Ik lees alles over de oorlog in het Midden-Oosten, energievraagstukken, Artificial Intelligence (AI) en politiek. Ik doe dit vooral om een goed beeld te krijgen van de wereld en de huidige situatie.

De visserij krijgt ook weer van alles over zich heen, en ik vraag me dagelijks af: waarom? Juist nu onze sector in zwaar weer zit, krijgen we een trap na van organisaties die denken de natuur te redden door de weinige vissers die er nog zijn het leven zuur te maken. Aan mij hebben ze dan een verkeerde; ik ga er met gestrekt been in. Wie kaatst, kan de bal verwachten.

NGO’s
Het valt me op dat deze beïnvloeding van publiek en politiek een vast patroon heeft. Ieder jaar opnieuw spuien dikbetaalde ngo’s hun kritiek. Het gaat van bodemberoering naar dierenwelzijn, en dan weer naar overbevissing of de ecologische footprint. Kortom: het is één en al negatieve beeldvorming. Het is een onophoudelijk proces omdat er onbeperkte middelen in deze ‘groene machine’ worden gestort, van de Postcode Loterij tot overheidsdonaties.

Milieudoelen zijn op zich niet verkeerd; wij zijn immers ook ‘vissers van een gezonde zee’. Wij willen ook een gezonde natuur, net als zij. Maar het middel dat deze clubjes gebruiken — het wegjagen van mensen die leven van de natuur — gaat mij veel te ver. Bovendien deugt de selectiviteit van hun doelwitten niet. 

De visserij is door haar geringe omvang tegenwoordig nauwelijks nog een drukfactor op de zeenatuur. Vraag je eens af: wat is er nog over van de Europese vloot vergeleken met de jaren tachtig? En is de natuur in de gesloten Scholbox (44.000 vierkante kilometer groot) daar echt beter op geworden? Volgens de natuurorganisaties is de staat van de Noord- en Waddenzee belabberder dan ooit, en zouden vissers de oorzaak zijn. Geloof het zelf... Ik weet dat het hen niet om de natuur gaat, anders waren ze wel kritischer geweest op de industrialisatie met windturbines en de vertienvoudiging van de scheepvaart.

Yakleer
Maar goed, terwijl ik luister naar een mooi concert van Queen laat ik het los. De motor is uit en we drijven rond onze te bewaken locatie, L7-17ST1.

We zitten nu acht dagen op zee en vandaag, maandag 13 april, kreeg ik een mail van de OSPAR-commissie. OSPAR staat voor het internationale verdrag inzake de bescherming van het mariene milieu in onze wateren. Zij organiseert een workshop over alternatieven voor het bekende vispluis. Al jaren probeer ik ons alternatief - yakleer - breder geïmplementeerd te krijgen op de vloot, vooral voor collega’s die actief zijn op zandigere bodems. Vele instanties heb ik afgelopen voor steun en om wat geld daarvoor los te krijgen benaderd, maar telkens kregen we nul op het rekest. Het valt me vaker op: als wij vissers met een oplossing voor een probleem komen, worden we argwanend behandeld en lopen tegen bureaucratische muren op. En als er al wat geld vrijkomt, bereikt dat nauwelijks de vissers zelf.

Het is frustrerend, dat moet me wel van het hart. Want zowel vanuit ondernemersoogpunt als vanuit de natuur kan yakleer winst opleveren. 

Test met ons yakleer op de bokker KW 145 - Dirk Kraak

Marges
Minder visserij-inspanning levert simpelweg ook winst voor beide kanten op. Zelf draai ik nu al dik veertig jaar mee, en weet gerust waar het fout is gegaan. Om dat patroon te doorbreken zullen ideeën vanuit de sector zelf omarmd moeten worden, zowel beleidsmatig als financieel. Ik moet dan ook altijd denken aan de woorden van collega Pedro Rappé: ,,Optimaliseren in plaats van maximaliseren.’’

Er moet echt wat gebeuren. De marges in de visserij zijn onder aan de streep simpelweg te klein om de stijgende brandstofprijzen op te vangen. Als de brandstofkosten boven de 50% uitkomen, is er geen ruimte meer voor een goed salaris, onderhoud of aflossing.

Tweede Kamer
Toevallig kreeg ik de volgende dag een uitnodiging van de vaste Kamercommissie Visserij om eind mei mijn visie op de toekomst te delen in de Tweede Kamer in Den Haag. Dat doe ik graag. Het zal een combinatie zijn van mijn eigen ideeën en eerdere voorstellen die nooit van de grond zijn gekomen door een gebrek aan durf bij zowel de overheid als ondernemers. Alles hangt samen met een langjarig perspectief in vergunningen, zoals de Belgen dat nu wel hebben en zoals Jean Rummenie als staatssecretaris voor de garnalenvissers heeft geregeld. Mijn visie betekent: meer steun voor jonge ondernemers en vernieuwing van onze verouderde vloot.

De dagen vliegen voorbij. Na twee weken hebben we een crewchange. Kees Pronk van de sportvisboot Nieuwediep brengt ons terug naar de wal. Het offshore-werk is ons goed bevallen. Eenmaal thuis blijkt dat ik deze keer veel energie overhad.

Afgelopen weekend zat de klus er op. Het boorplatform is gearriveerd, en wij zijn bedankt. We zijn naar de huishaven Den Helder gestoomd om de kotter klaar te maken voor de twinrigvisserij.

Voor nu sluit ik af: houd het hoofd koel en het hart warm.

Dirk Kraak, BRA 7

dirk.bra7@gmail.com