Visserij Innovatie Netwerk: Hoe krijgen we het lek boven op de platvisvloot?

UTRECHT – Een volle zaal met ruim zeventig betrokkenen uit allerlei sectoren op de bijeenkomst van het Visserij Innovatie Netwerk (VIN). Er wordt serieus gewerkt aan een toekomstbestendige kottervisserij. Er gebeurt al heel veel, er worden ook miljoenen ingestoken, maar toch was de stemming wat in mineur als het gaat om aanpassingen in de boomkorvisserij. Vooralsnog lijkt de nu verboden pulskor het enige vergelijkbare alternatief te zijn voor wekkerkettingen.

Arie Mol (VIN) presenteerde een hele lijst aan onderzoeken en rapporten die de afgelopen decennia al gepasseerd zijn. Er zijn al de nodige stappen gezet en er staat nog genoeg op stapel. Dat bleek wel op de presentatie van verschillende lopende projecten op de kennismarkt. Moritz Krijgsman van het Maritiem Research Instituut (MARIN) toonde zijn schip van de toekomst. Er wordt een ontwerpstudie gedaan naar een emissieloze, kunststoffen garnalenkotter die 48 uur op zee kan blijven. De gestelde doelen lijken niet onrealistisch, al moeten de uitkomsten van de studie dat nog bewijzen.

Ook de flyshooters en bordenvissers zien verbeterkansen en dan gaat het niet alleen om de doorontwikkeling van (bestuurbare) scheerborden, maar ook om energiebesparing en eigen energiewinning aan boord. ,,We zijn de hele dag aan het halen en vieren, dus hier komt genoeg energie vrij om dit op te slaan in accu’s. Als we ook nog op zee kunnen snelladen bij de windmolens, dan gaan we ook hier de goede kant op. Dan hebben we tenminste nog wat aan die windmolens”, aldus reder Gerrit de Boer (UK 112/224).

Kees Taal en Wieringer Gert Lont toonden de kansen voor kleinschalige visserij in windmolenparken. Het onderwijs is volop in ontwikkeling. Er zijn ook gesprekken gaande met Defensie voor surveillancemogelijkheden door vissersschepen, multifunctioneel gebruik dus. Er gebeurt dus veel, dat was het positieve dat Arie Mol te melden had.

Boomkorvisserij

Wat betreft de boomkorvisserij moest hij helaas toch een haast moralistische boodschap afgeven. Er is ook veel onderzocht, maar hét alternatief voor de puls is nog altijd niet gevonden. Wekkerkettingen lijken nog altijd het best te vangen. De zware vistuigen maken emissieloos vissen haast onmogelijk. In de zoektocht naar alternatieve brandstoffen is gasolie nog altijd niet geëvenaard. De realiteit is volgens Mol dat intussen al tientallen schepen gesloopt zijn en de vloot nu voor de kant moet omdat de brandstofprijzen te hoog zijn geworden. ,,Zitten we hier over twintig jaar opnieuw met nog minder schepen?”, vroeg hij zich bezorgd af. ,,De boomkor scoort slecht als het gaat om bodemberoering, selectiviteit en duurzaamheid, en de kritiek op deze vorm van visserij lijkt toe te nemen. Naast het verbeteren van het boomkortuig moeten we dus ook echt gaan werken aan verregaande veranderingen in de manier van vissen.”

Mol voelde zich niet op zijn gemak dat hij dit verhaal moest doen. ,,Ook omdat uit de grote opkomst blijkt dat iedereen er hard mee bezig is. We hebben een droom van zero bodemcontact, zero bijvangst, cameratechnieken voor herkenning en selectie onder water en een emissieloze kotter”, schetste Mol de doelen waar het VIN mee bezig is. Het antwoord uit de zaal was duidelijk: zorg dat de pulskor weer toegestaan wordt.

Zelfvoorzienend

Visserij-attaché Carian Posthumus Meijjes werd als permanente vertegenwoordiger van Nederland bij de Europese Unie online meteen tijdens de bijeenkomst bevraagd hoe we dit aan moeten pakken. Zij gaf aan dat de Europese Commissie nooit tegen de pulskor is geweest, maar dat dit een democratisch besluit is geweest van de Europese Raad en het Europees Parlement. ,,Het is dus zoeken naar voldoende draagvlak, maar de meeste tegenstand komt vanuit de vissers uit de zuidelijke Noordzee en Het Kanaal. Het wordt daar gezien alsof Nederland met grootschalige visserij de kleinschalige visserij verdringt.”

Carian Posthumus Meijjes adviseert dan ook om als sector en visserij met belanghebbende tegenstanders om tafel te gaan. ,,Met alle collega’s uit andere landen bouwen we aan coalities, maar wat betreft de boomkor staan we toch vrij eenzaam met België in deze strijd. Het is daarom goed om goodwill te kweken en als sector te laten zien waar je allemaal mee bezig bent.”

De visserij-attaché benadrukte ook het streven van de Europese Unie om zelfvoorzienend te zijn als het gaat om voedsel. Inmiddels wordt volgens haar al 70 procent van de vis geïmporteerd.

Behoud van visserij en zelfs uitbreiding zou daarom een doel moeten zijn. Wat betreft de platvisvisserij kan Europa zichzelf de vraag stellen: voorzien we met behulp van de pulskor in onze eigen platvis of gaan we straks alles importeren?

Durf

De boodschap van Arie Mol aan de zaal was in ieder geval duidelijk: ,,Durf los te laten wat niet meer werkt. De tijd van ‘Ieder voor zich en God voor ons allen’ is voorbij. We zijn met z’n allen verantwoordelijk om het doel te bereiken. Time’s ticking away!”