Schadevergoeding na storten staalslakken op kreeftenvak

YERSEKE – Rijkswaterstaat (RWS) heeft kreeftenvisser Jan Zoeteweij (YE 9) alsnog moeten compenseren voor het verlies aan opbrengsten op zijn belangrijke visvak bij Wemeldinge. In 2021 stortte RWS daar circa 150.000 ton staalslakken, met als gevolg dat Zoeteweij op dat vak geen kreeft meer kon vangen. Na een lang bezwaartraject werd zijn claim voor drie verloren visjaren volledig toegekend.

De storting van staalslakken vond plaats in 2021 in het kader van waterbouwkundige werkzaamheden. Het betreffende visvak, waar Zoeteweij al jaren kreeften vist, werd daardoor feitelijk onbruikbaar. Vanaf dat moment was er geen kreeft meer te vangen op dat vak. 

Een medewerker van Rijkswaterstaat is meerdere keren meegevaren ter observatie om te zien of de kreeftenvangst was afgenomen, een direct oorzakelijk verband is natuurlijk altijd moeilijk vast te stellen, maar wel werd achteruitgang van de kreeftenpopulatie gesignaleerd. Daarnaast konden omzetgegevens uit het verleden en data vanuit de blackbox aantonen dat er een daadwerkelijk verlies is geleden over meerdere seizoenen op dat vak.

Aanbod afgewezen

Zoeteweij – een van de grootste kreeftenvissers op de Oosterschelde - diende een verzoek tot nadeelcompensatie in bij Rijkswaterstaat en kreeg een compensatievoorstel van niet meer dan 6.000 euro. Dat bedrag stond in geen verhouding tot de daadwerkelijke schade. Het ging om structureel verlies van opbrengst over meerdere jaren, zo luidt de redenering.

Toen de belangenvereniging waarbij Zoeteweij is aangesloten hem in deze kwestie niet ondersteunde, besloot Zoeteweij zelfstandig door te zetten en schakelde hij juridisch advies in.

Juridische doorbraak

Met hulp van oud-visserijbestuurder Jaap Holstein als adviseur en advocaat Leen van Langevelde en zijn collega Megan Claessen van LGL Legal werd het bezwaar inhoudelijk onderbouwd en voortgezet. Dat traject heeft nu succes gehad: Rijkswaterstaat heeft het bezwaar volledig toegekend en heeft het verlies aan gemiste opbrengsten over de jaren 2021 tot en met 2023 inmiddels vergoed.

Daarnaast is in de uitspraak ruimte gelaten voor vervolgschade. Mocht in de toekomst blijken dat de kreeftenstand zich wel herstelt, maar het visvak zelf door de staalslakken structureel of gedurende een lange periode ongeschikt blijft voor visserij, dan kan alsnog aanvullende schade worden geclaimd wegens het volledig of jarenlang verlies van het visvak.

Mogelijk precedent

Voor zover bekend is Zoeteweij de enige visser die in deze kwestie daadwerkelijk schade heeft geclaimd en het juridische traject tot het einde heeft doorgezet. De uitkomst kan daarmee van betekenis zijn voor andere vissers die te maken krijgen met ruimtelijke ingrepen en stortingen in visgronden.

 Advocaat Leen van Langevelde heeft zich volgens betrokkenen volledig vastgebeten in de zaak. Het resultaat onderstreept dat individuele vissers, ook zonder steun van een collectief, met een goed onderbouwde claim succesvol kunnen zijn.

De zaak werpt tegelijkertijd vragen op over de manier waarop schade aan visgronden door overheidsingrepen wordt beoordeeld en gecompenseerd. Voor de sector is het een duidelijk signaal dat doorzetten loont, maar ook dat de bewijslast en het juridische traject zwaar kunnen zijn.

Nathalie Koert- Van der Endt