Dagboek van een Visserman - Henk Buitjes - Week 47 - 2025

Voor week 43 zijn de weersvooruitzichten niet geweldig. In de loop van dinsdag 21 oktober zal het volgens de weerprofeten stormachtig worden. Dat weerprofeten mensen zijn en dus niet zonder missers en fouten zijn, blijkt echter al gauw. De depressie die het slechte weer zal veroorzaken trekt iets westelijker langs, zodat de aangekondigde stormwinden noordwestelijker langstrekken en ook in kracht niet zo heftig zullen zijn.

Herfstvakantie

Vanwege de weersverwachting en vanwege de herfstvakantie vertrekken we op maandag 20 oktober niet al te vroeg en zijn Alfred en ik in gezelschap van kleinzoons Thijs en Siem. Als er dan niet gevist gaat worden, dan zijn er nog wel klusjes aan boord te doen. In de machinekamer is altijd werk en in het tussenruim, waar de waterpompen, het lensblok en de compressor voor de katalysator zich bevinden, is nog wat verfwerk te doen.

Nadat we in Cuxhaven zijn aangekomen en de motoren hebben gestart, varen we naar de overkant van de Neue Fischereihafen, naar Cux-Trawl. Hier zetten de ‘Spleismeister’ en twee helpers in ieder visdraad een nieuw splits, zodat we hopelijk zonder problemen dit jaar met de huidige visdraden kunnen uitvissen. Eén voor één smeer ik de visblokken als de gieken naar beneden zijn, en als de gieken weer in topstand staan klim ik de mast in om de giekenblokken te smeren. Nadat de rekening voor het splitsen betaald is, varen we weer naar de overkant van de haven om aan te meren aan de Niedersachsenkai.

De volgende ochtend bekijkt Alfred de zeeweerberichten en heeft hij contact met enkele collega’s op zee. Het weer valt allemaal mee en de vangsten zijn over het algemeen goed, zodat we besluiten maar naar zee te gaan. Siem brengen we eerst richting de grens, waar z’n moeder hem oppikt, en Thijs blijft aan boord om te gaan vissen.

Tijdens het stomen richting de visgronden is het niet echt stil en houden we zout water op de stuurhutramen. Thijs krijgt nu wel wat last van al het geslinger en verdwijnt naar beneden, richting z’n kooi. Als de tuigen eenmaal overboord zijn gezet en we aan het vissen zijn, wordt het iets aangenamer wat betreft het slingerende schip. De eerste twee trekken van anderhalf uur zijn ieder goed voor 100 kilo garnalen. Niet geweldig, maar we moeten het er maar mee doen.

Spoelsorteertrommel

Als ik bij trek drie de wacht heb, zie ik al snel dat er iets niet klopt. Er komt geen garnaal in de kookketel en dit wordt veroorzaakt doordat de spoelsorteermachine stil staat. Ik zet de opvoerband stil die de garnalen naar de trommel brengt en roep Alfred. Hoogstwaarschijnlijk is de elektromotor of de vertragingskast van de zeefaandrijving kapot, want we krijgen geen beweging meer in het apparaat. Naar reserveonderdelen wordt het zoeken in alle kasten, maar elektromotor, vertragingskast en as zitten muur- en muurvast, zodat we, ook met reserveonderdelen, genoodzaakt zijn om maar weer naar binnen te varen. Als de vangst puur schoon zou zijn, dan kun je deze dikke garnalen ongezeefd in de kookketel gooien, maar bij deze rommelige vangsten is dat niet te doen.

We hangen de tuigen in de haken en varen maar weer richting de Elbe, waar we met 200 kilo garnalen in het ruim de haven van Cuxhaven binnenlopen. Het kleine beetje garnalen gaat naar de Rousant, die zorg draagt voor verder transport richting Kegge of Kant, en Alfred, Thijs en ik buigen ons over de problemen aan de spoelsorteermachine.

We krijgen de elektromotor niet van de vertragingskast en krijgen de vertragingskast niet van de aandrijfas, zodat we alles in z’n geheel demonteren en meenemen richting de TDL te Lauwersoog. Ook hier lukt het niet om alles op een reguliere manier te demonteren. Met behulp van een zaagmachine en een flex, lukt het uiteindelijk om de as vrij te krijgen, zodat Alfred en ik op vrijdag 24 oktober weer naar Cuxhaven afreizen om alles weer te monteren, zodat we in week 44 weer met frisse moed naar zee kunnen gaan.

Elbe is super!

Het wordt echter afwachten, want het weer laat zich nu van z’n slechtste kant zien. Heel veel wind en hoge golven houdt de buitenvloot in de haven. Alleen de Duitse kotters en hun Duits/Nederlandse collega’s, die binnen de 3 mijlgrens mogen vissen, zijn naar zee. 

De vangsten zijn daar super, net als de voorgaande weken. Ondanks dat de Elbe regelmatig negatief in het nieuws komt als zijnde een rivier met een kwetsbaar ecosysteem, zijn de garnalenvangsten op de rivier bijna altijd goed en dit jaar in het bijzonder: het is gewoon super!!!

Ook wordt er dit jaar weer wat spiering van betekenis gevangen. Tenminste dat denk ik, omdat wij voor de Elbe en de andere rivieren, zoals Eems, Jade, Weser en Eider dit jaar met enige regelmaat een flinke bakzooi spiering vangen, die zorgt voor blijde gezichten in onze familie.

Bomvol

We vertrekken op vrijdag 31 oktober, als de wind en de golven zijn gaan liggen en de aangekondigde stremming van de Cuxhavener Seeschleuse is opgeheven om 08.00 uur, samen met de ZK 5 en de TX 34 richting zee. We zetten uit bij de Mittelhever en de eerste trek is hoopvol: 10 kisten. Ook de volgende trekken zijn goed, zodat we gelijk kunnen beginnen met het stapelen van gevulde kisten in het ruim. We vissen door tot aan maandag 3 november 10.00 uur. Het ruim is aardig vol met 196 kisten na tweeënhalf etmaal vissen, wat zorgt voor blijde gezichten bij zowel Alfred als bij mij.

We stomen richting Büsum om te lossen. Hier zijn we niet alleen, want de haven ligt echt bomvol. De havenmeester vraagt de kotters om elkaar ruimte te gunnen om te kunnen lossen en om na het lossen naast elkaar te gaan liggen voor de nacht. Niet iedereen is echter coöperatief in dit verzoek, maar toch lukt het om de garnalen te lossen en een plekje te vinden voor de nacht.

Drukker en drukker

De volgende ochtend is er niemand die haast heeft om weer naar zee te gaan. Pas na hoogwater maken de eersten aanstalten, waarna de haven van Büsum langzaam leger en leger wordt. Wij stomen over eb via de Noorderpiep naar buiten en stomen iets noord in, waarna we dwars van het Rütergat uitzetten. Het water is erg dik voor het Rütergat en de andere zeegaten van het Nordfriesisches Wattenmeer. Dit resulteert overdag in leuke boxjes garnalen, maar in de nacht worden de vangsten in dit dikke water wel minder, zodat we dieper water opzoeken en richting de Amrumbank trekken.

Het wordt drukker en drukker met vooral Nederlandse garnalenkotters in de Duitse Bocht. Zo’n beetje alles wat garnalen kan vangen ligt hier ook te vissen. In een groepsapp, waarin Nederlandse en Duitse garnalenvissers zitten, komen er af en toe wat kritische geluiden over de aanwezigheid van Nederlandse vissers in ‘Duits’ gebied. Degene die dit schrijft (een Ditzumer) vergeet echter dat jaar in jaar uit, iedere zondag op de Eems ‘Nederlandse garnalen’ worden gevangen door vissers uit onder andere Ditzum, omdat Nederlandse vissers stil moeten liggen vanwege het weekendverbod.

Cuxhaven

We vissen door tot vrijdag 7 november en stomen met de vloed richting Cuxhaven. De vangst is iets minder dan in het afgelopen weekend (124 kisten), maar we stomen toch met een tevreden gevoel richting de haven. Het is druk in Cuxhaven en dat komt niet alleen door de grote vloot garnalenvissers die in Cuxhaven wil lossen en havenen. De Alte Fischereihafen wordt opgeknapt en is al een hele tijd niet beschikbaar als los- en ligplaats, de sluis richting de Neue Fischereihafen is zeer regelmatig gestremd wegens onderhoudswerkzaamheden en in deze haven is maar beperkt ruimte voor de visserij. Dit ondanks de naam van de haven: Fischereihafen. Nee, Cuxhaven is niet echt vriendelijk voor z’n vissers. Het lossen moet gebeuren in het hoekje bij Kutterfisch; op andere geschikte locaties is het niet toegestaan door de Havenautoriteit.

Het is maar goed dat de medewerkers van de Rousant zorgen voor logistieke ondersteuning voor de gehele vloot, want er is in geen velden of wegen een havenmeester te ontdekken die zorg draagt voor coördinatie van het laden en lossen of het toewijzen van ligplaatsen in de haven. Ook bij het transport van garnalen naar Nederland is er sprake van goede samenwerking tussen de diverse visafslagen en transportondernemingen.

Ondanks de, in vele gevallen, Duitse inefficiëntie, loopt het onder andere dankzij de Rousant eigenlijk op rolletjes in Cuxhaven. We liggen vier en vijf dik in de haven, kunnen niet allemaal gebruik maken van walstroommogelijkheden en moeten rekening houden met elkaar en de openingstijden van de zeesluis wat betreft vaartijden, maar ondanks dat is Cuxhaven voor ons de ideale uitvalsbasis voor de visserij in de Duitse Bocht. In wezen is de afstand vanaf Zoutkamp goed te doen; ook om eens te ‘scharrelen’ en na gedane arbeid weer naar huis te gaan, meestal genietend van een heerlijk Brötchen Bratwurst of Frikadelle.

Henk Buitjes, ZK 37

henkbuitjeszk37@online.nl