Brand op drijvende zonnepanelen op zee

IJMUIDEN - Tot tweemaal toe brand op het drijvende zonnepark van Oceans of Energy tussen de windmolens van Hollandse Kust Noord moest afgelopen weken onder de pet worden gehouden. Dat blijkt uit publicaties van onder meer De Telegraaf, nadat vissers signalen over het incident hadden gepubliceerd op social media. De BBB heeft Kamervragen gesteld.

De exploitant van de zonnepanelen spreekt in het dagblad in een reactie van ‘opstartproblemen’ die horen bij innovatieve projecten in de zware Noordzee-omgeving. De oorzaak? ,,Een aantal elektrische connectoren vertoonde mankementen, wat leidde tot plaatselijke kortsluiting”, aldus de organisatie.

Rustig varen

Vissers publiceerden al in een vroeg stadium hun twijfels over het project ’Nymphaea Aurora’, dat bestaat uit honderden zonnepanelen die op drijvende pontons liggen, 18,5 kilometer uit de kust. Het proefproject moet aantonen of zonne- en windenergie veilig en efficiënt gecombineerd kunnen worden op de Noordzee.

Vlak voordat het gevaarte naar buiten ging en voor de sluizen van IJmuiden in de wacht lag, maakten zeevarenden foto’s van het door sleepboten voortgetrokken drijvende zonneveld. ,,Aan ons werd gevraagd of we rustig voorbij wilden varen,” reageerde een opvarende van een voorbijvarend schip op berichten hierover op X.

Flying Focus

De brand op de drijvende zonnepanelen deed bij Herman IJsseling van Flying Focus een lichtje branden. ,,Flying Focus vloog op 21 augustus toevallig langs het park en maakte wat foto’s zonder te weten dat er brand was geweest”, zegt IJsseling in De Telegraaf. ,,Via sociale media wees iemand mij er later op. Tot mijn verbazing vroeg de exploitant mij vervolgens of ik de beelden wilde verwijderen omdat ze zelf met een persbericht zouden komen. Dat vond ik vreemd; we leven in een vrij land, iedereen mag foto’s maken. Toen ik later hoorde over de brand voelde het voor mij alsof het nieuws onder de pet moest blijven.”

Intimidatie

Intimidatie is de duurzame-energiesector niet vreemd. De beheerder van de socials van EMK-vissers, al jaren actief met het verwoorden van oppositiegeluiden uit visserskringen over windindustrie op zee, kreeg van Vattenfall enkele jaren terug een spooknota van bijna vijfduizend euro (bewijs is gearchiveerd). De druk die dat opleverde resulteerde in stress en slaapgebrek. Door dreiging met een media-offensief en tussenkomst van een volhardende Vattenfall-assistente werd de nota pas na weken ongedaan gemaakt. Het teniet verklaarde torenhoge staafje staat echter ‘als waarschuwing’ nog altijd op de diagram met het overzicht van de jaarafrekeningen, ,,omdat die niet uit het systeem is te verwijderen.”

Kamervragen BBB

Over de mogelijke risico’s van drijvende zonnepanelen op zee stelde Henk Vermeer van BBB Kamervragen op 29 augustus, vlak voor de tweede brand. 

Vermeer wil onder andere geïnformeerd worden over de financiën en de financiële verplichtingen van de overheid, welke afspraken er zijn gemaakt over de risicoverdeling bij tegenvallende resultaten, hoeveel procent theoretische opbrengst teniet wordt gedaan door slijtage, vogelpoep, zoutaanslag, algenaanslag en mosselaangroei, welke onafhankelijke technische toetsing is uitgevoerd, welke impactstudies zijn uitgevoerd naar de effecten van het zonnepark op het zeeleven en de scheepvaartveiligheid, wat de schadelijke cumulatieve effecten zijn samen met windturbines en hoe er gemonitord wordt op ecologische gevolgen.

ILVO-onderzoek

In dezelfde periode rond het incident met de brandende zonnepanelen publiceerde Marine Pollution Bulletin een internationale studie, gecoördineerd door het Belgische ILVO. Daaruit blijkt dat offshore windparken tot 228 chemische stoffen kunnen lekken. Hiervan worden 62 als mogelijk schadelijk voor het zeemilieu beschouwd. De meeste stoffen zijn afkomstig van corrosiebescherming. Volgens het onderzoek zijn die mogelijk giftig, persistent (blijvend), hormoonverstorend of kankerverwekkend, en kunnen zich ophopen in de voedselketen.”

Chemische cocktail

Diverse nieuwsmedia berichten eerder dat er PFAS is aangetroffen, onder meer in vis en garnalen uit de Westerschelde. De visserijsector maakt zich met enkele politieke partijen en een enkele onderzoeksorganisatie terecht grote zorgen over voedsel uit zee. Permanent brandgevaar op drijvende maritieme zonnepanelen, een drijvende chemische cocktail, zorgt met het stormseizoen voor de deur dat milieurisico’s eerder toenemen dan afnemen.

,,Verzwegen milieuramp op de Noordzee”, schreef visser Dirk Kraak (BRA 7) op X ,,Gevolgen voor milieu en vissers onzeker.” Een filmpje op de socials van EMK-vissers waarin Kraak voor een sorteerband met langoustines aandacht vraagt voor een gezonde zee, had halverwege deze week op Facebook en X gecombineerd een bereik van 500.000, kreeg meer dan 7.000 likes en leverde 2.000 veelal bezorgde en vaak zeer uitgebreide tekstreacties op.

Michel Verschoor