Het is stil geworden op de ‘Zeldenrust’

STELLENDAM/OUDDORP – Het is stil geworden op de OD 6 ‘Zeldenrust’. Een enorme rendementsverbetering van pakweg 35 procent gaat ook nog eens gepaard met veel meer comfort voor de bemanningsleden.

Alle vissersvaartuigen zijn uiteraard voor de toekomst gebouwd. Maar het is uitzonderlijk dat een bijna veertig jaar oude kotter zo’n megaoperatie ondergaat als de OD 6 en wordt voorzien van state-of-the art techniek, en dat ook nog eens in opdracht van de eerste eigenaren. De OD 6 is de eerste bokker/bordenvisser die is omgebouwd voor een diesel-elektrische aandrijving.

Drie jaar geleden stapten de broers Pieter en René naar Padmos met de wens om hun kotter te verduurzamen, toekomstbestendig te maken zogezegd. Nieuwbouw was geen optie, alleen voor verbouw voor rendementsverbetering werd gewerkt aan een aantrekkelijke subsidieregeling. Die ENERGIEVIS-subsidie kwam uit op maximaal 1,25 miljoen euro.

Ander schip

De vangst van de eerste reis na de ombouw werd verkocht in Stellendam. Vrijdag 29 augustus werd na de tweede week met de sumwings op tong aan de Engelse kant verkocht in IJmuiden. Pieter Sperling concludeert: ,,Het waren twee prima eerste weken, met mooie besommingen.” Over het brandstofgebruik is hij ook te spreken. ,,We draaiden maximaal 16.500 liter bij mooi weer. Beduidend minder dan voorheen.’’

Sperling vertelt uitgeruster en frisser van zee te zijn teruggekeerd. ,,We werken en slapen in een totaal ander schip. Stiller, comfortabeler. Alles werkt soepeler en fijner, met minder trillingen. We douchen nu zelfs twee keer per week in een ruimere ‘badkamer’ en zijn schoner en beter uitgerust thuisgekomen.”
Of er geen storingen zijn geweest afgelopen twee weken, willen we weten. Sperling: ,,Beide weken hebben we normaal kunnen zetten en halen. Vorige week was er eenmaal een storing en deze week idem. Die zijn door technici op afstand met een snelle Starlink-verbinding opgelost. Daarbij ging het vooral om het finetunen van de software.’’

Projectleider Maurits van Maaren over de ombouw van de OD 6 naar Diesel-elektrisch

Maurits van Maaren (27) was projectleider namens Padmos op de OD 6. Van Maaren studeerde Maritieme Techniek in Rotterdam en kwam in 2018 bij Padmos in dienst als tekenaar/ontwerper. Na de O 231 is de OD 6 verreweg zijn grootste verbouwproject.

,,Om het rendement naar een hoger level te tillen kwamen we al snel met het voorstel om de 2,5 meter grote schroef te vervangen. Een veel grotere schroef geeft echt de grootste klap als het gaat om brandstofbesparing. We zijn uitgekomen op een diameter van 4 meter. Nog groter levert nog meer rendement op, maar ook de diepgang is uiteraard van belang, zeker als je in Stellendam wilt havenen. Een grotere schroef betekent uiteraard een lager toerental en dus hogere reductie en grotere tandwielkast. Daar was echter geen ruimte voor in de machinekamer.

Om die reden hebben we vervolgens ook de opties voor hermotorisering op een rijtje gezet: weer diesel-direct of een diesel-elektrische aandrijving. Mede gelet op de bijkomende voordelen voor het boordnet en lierbedrijf is de keuze gevallen op diesel-elektrisch. Want bij het vieren van de vislijnen kan dan stroom teruggewonnen worden en het brandstofverbruik dus nog verder omlaag gebracht worden.

Een diesel-elektrische aandrijving zorgt voor meer energie-efficiency doordat deze direct op de schroef wordt geïntegreerd. Hét grote voordeel van dieselelektrisch is naar mijn mening dat je je bedrijf daarmee toekomstbestendiger gemaakt. Er draait nu een grote diesel minder en dat bespaart op termijn ook onderhoud. Een vertragingskast is niet meer nodig. Het wordt zo allemaal onderhoudsvriendelijker.

Nog steeds staan er twee Mitsubishi-generatoren in de machinekamer, maar de grote SWD-hoofdmotor van 2.000 pk is vervangen door een compacte groene Oswald van 749 kW, geleverd via Wetec, die dus direct aangesloten is op de schroefas. Voor het geval je zou denken dat de machinekamer nu ruimer is geworden, dat is dus niet zo. Want er zijn extra schakelkasten bijgekomen.

Terug naar de schroef. Je kan natuurlijk niet zomaar een veel grotere schroef onder een schip plakken. Op de OD 6 was dat zeker niet eenvoudig. Want die grotere schroef betekent ook een grotere én bredere straalbuis. Maar daarvoor stond het roer in weg. En het roer kan uiteraard niet voorbij het achterschip geplaatst worden. Aanpassing van de schroefaskoker maakte het allemaal nog complexer.

Lang verhaal kort: nu we toch bezig waren moest het achterschip verlengd worden. Die verlenging heeft nog wel een extra voordeel, want daarmee konden we de hydrodynamica optimaliseren zodat de rompweerstand afneemt. Dat verschil is ook goed te zien op foto’s van de proefvaart. Vooral bij het stomen is de hekgolf verdwenen. Let wel: een hekgolf is bewijs dat er energie verspild wordt.

Bovenop is het frame voor de nettenrollen verlengd. En voor de bemanning is er meer ruimte op het achterschip gekomen, wel zo prettig. De stabiliteit is na de verlenging alleen maar nog beter geworden.

Heel prettig voor de bemanning is dat de E-motor geen lawaai maakt. ’t Is stil geworden aan boord. We hebben vooraf en na de verbouwing geluidsmetingen gedaan. In de bemanningsverblijven is die met 15 decibel afgenomen, niet meer dan 64 Db. Het achteronder is compleet vernieuwd. De bemanning deelde één grote hut, dat zijn nu drie hutten geworden, met nog eens extra douchegelegenheid. Elke vierkante centimeter is benut. Tel daarbij de airco op, dan zeg ik dat het qua comfort een lust voor die mannen aan boord is geworden.

Een tegenvaller voor Sperling was natuurlijk dat vanwege lekkage ook het visruim compleet vervangen moest worden. Dat stond niet in het projectplan en kwam er extra bij.

Wat ons betreft is alles redelijk volgens schema verlopen. We kijken met het bouwteam heel tevreden en met trots terug op dit bijzondere project.’’

Lijst onderaannemers:

IJtama (timmerwerk), Wetec (elektrotechniek), Verschuure Koudetechniek Dreumel (airco’s en koeling/ijs visruim), Delta Isolatie (ventilatie accommodatie en isolatie uitlaten), Mostacon (divers klein ijzerwerk), Gebr. Buijs Scheepsbouw (nieuw achterschip), De Waal (stuurinstallatie), Schavicast (schilderwerken), Marin (CFD berekeningen), Promarin (schroef/straalbuis), Luyt (aanpassingen vislier), C-job (detailengineering achterschip) en Lagersmit (seals en lager schroefas).