Mosselcampagne met ‘jonge Zeeuwen’

ZIERIKZEE – Samen met de boomlange veilmeester van de Nederlandse Mosselveiling te Yerseke, Peter van den Boomgaard, en onze partners loop ik zaterdagmorgen 23 augustus richting het nog rustige ‘Luitje’ op naar het restaurant ‘De Koaie’ aan de haven van Zierikzee. Het is vandaag de slotdag van de Havendagen. Een mooi mosselfeest, maar met een stil protest…

Peter vertelt dat er de laatste jaren behoorlijk veel is veranderd. Tegenwoordig worden vaak kleinere partijen van 150 tot 300 mosselton consumptiemosselen per keer aangeboden. Dit betekent dat op veel locaties en momenten de ladingen geanalyseerd moeten worden. Vroeger waren de ladingen soms wel 1.000/1.500 mosselton of zelfs nog meer en alleen aan de mosselveiling. Maar het blijft mooi werk en ik doe het heel graag, aldus Van den Boomgaard.

Ik heb ook nog even een leuke ontmoeting met de nieuwe opziener in Zeeland: Bas Hogenstein (48 jaar), geboren en getogen in Burgh-Haamstede. Bas heeft na het behalen van zijn MAROFF in Vlissingen gevaren bij Spliethoff op de grote vaart en is daarna gaan werken bij Rijkswaterstaat op diverse sluizen die Zeeland rijk is en de laatste jaren op de Verkeerscentrale als verkeersbegeleider op de Westerschelde. Sinds 1 januari in dienst van het ministerie van LVVN, varend op de ‘Regulus’, en daarmee een directe collega van Gert-Jan van Veen (’Luctor’). Ik neem hem ter herkenning voor de mosselkwekers nog even op de foto.

ZZ 9

Onze gastheer van vandaag, Jaap Schot (ZZ 10), staat zoals het een goed gastheer betaamt al te wachten. De begroeting is hartelijk: ‘Mogge opziener, leuk dat jullie er zijn’. Het feest kan beginnen. Langzaam druppelen de genoden binnen, en dan verschijnt er opeens een grote rode Amerikaanse cabriolet om de hoek. Iedereen strekt zijn nek om te zien wie onze belangrijkste gast van vandaag is. Wie is de mosselprinses 2025? En dan stapt er samen met haar begeleider Rik (de Kapper) een prachtige verschijning uit de limousine, in een zeeblauwe jurk, subtiel versierd met mosselschelpen.

Ondertussen verschalken we koffie met een palingbroodje of een Zeeuwse bolus, en dan gaat de stoet met 140 gasten naar binnen. Jaap heet ons op geheel eigen wijze welkom en stelt ons de mosselprinses voor: Arienne Beeke-Meerman, geboren in Arnemuiden. Arienne is getrouwd met Niek Beeke (alias de Wervelwind), die bemanningslid is op de ZZ 9 ‘Vertrouwen’, en samen hebben ze een zoontje Eliah van 2,5 jaar.

DEMOZO

Arienne steekt van wal. ,,Ik weet dat de mosselsector afhankelijk is van en het moet doen met de onvoorspelbare natuur. Mijn meisjesnaam is Meerman en met zo’n naam hou je van de zee. Ik word mijn leven lang omringd door meermannen, vandaar dat ik met mijn zus vaak de meerminnen worden genoemd. Niek vaart op de ZZ 9 en ik ga vaak met ons zoontje even aan boord kijken. Zegt die kleine op een keer ‘Mam, het stinkt hier als een bunzing’. Nou ja, dat moeten we nog even bijschaven dus! Ik ben zelf bloemiste. Dat is een vak, maar vooral passie. Jaap Schot belde me maanden geleden in de middagpauze met de vraag van het jaar: of ik mosselprinses in Zierikzee wilde worden. Ik dacht: huh, ik? Nou, daar hoefde ik toch niet lang over na te denken; wat een eer! Ik ben erg goed begeleid naar deze dag toe en heb samen met mijn moeder en zus alles in het geheim voorbereid, maar gelukkig nu in het openbaar. Tot slot wil ik nog even zeggen wat voor mij persoonlijk de mossel betekent. Voor mij betekent de mossel iets bijzonders. Voor Zeeland is het als goud, geliefd en kostbaar, vandaar de mosselen in mijn jurk. Samen mosselen eten verbindt elkaar. Ik sluit af met een quote: DEMOZO, De Mossel Zal Overwinnen. Tot slot hoop ik niet dat ik mijn kroon vanmiddag bij binnenkomst moet inleveren om het havengeld te voldoen!’’

Ondertussen eten en drinken we allerlei lekkers. Zoals een luxe versierd broodje met een gefrituurde oester, die gesponsord zijn door oesterkweker Mark Feitel van de BRU 22.

Inmiddels krijgt voorzitter Jan Schot van de Vissersvereniging ‘Helpt Elkander’ het woord en hij vertelt op ludieke wijze een duidelijke boodschap. Het seizoen 2025 kende een vliegende start met visgewichten van 30 procent en meer. Een mooie opsteker voor de mosselkwekers na het rampseizoen 2024. Inmiddels zijn er al aardig wat mossels geleverd en is het wachten op de jonge mosselen die inmiddels één jaar oud zijn. Het Mosselbureau begint binnenkort een campagne ‘Jonge Zeeuwen’ om de verkoop van jonge mossels aan te jagen. Dit is echt superfood.

Maar zorgpunten zijn er ook in de ‘Licence to Produce’. Wordt het ons nog gegund om mossels te kweken?, klinkt de vraag van Schot. Want uit Brussel wordt er een natuurherstelplan over ons uitgekieperd. En de nieuwe concept Natura 2000-beheerplannen van Rijkswaterstaat baren de sector grote zorgen. Marnix van Stralen, Bert Keus, Harm Kampen en Addy Risseeuw strijden als leeuwen, maar of het genoeg zal zijn? De tijd zal het leren! ,,Anders op de barricaden maar weer. Gelukkig zijn we nog on speaking terms.’’

Tot slot roert Schot nog een heikel punt aan: de kwestie havengeld Zierikzee. ,,De schepen zijn dit jaar als statement niet versierd. We willen de jaarlijkse wisselprijs voor de mooist versierde kotter daarom graag overhandigen aan B&W van Schouwen-Duiveland. Burgemeester, u mag de prijs - een mooi gemaakt handwerk voor aan de muur - in ontvangst nemen. Toch is het feest vandaag en we laten ons feestje niet bederven. U bent straks uitgenodigd om mee te varen op het vlaggenschip ZZ 7 met gelegenheidschipper Arne Schot om samen Neptunus aan boord te halen. Ook het dweilorkest ‘Liever Ier As Tuus’ zal van zich laten horen.’’

Burgemeester

Burgemeester Jack van der Hoek krijgt het woord en is blij met de mosselprinses die hij deze dag mag begeleiden. ,,Arienne sprak over de meermannen en daarom wijs ik erop dat in het Wapen van Schouwen-Duiveland zowel een zeemeerman als een zeemeervrouw staat afgebeeld.’’

De burgemeester deelt de zorgen over de conceptplannen van de Natura 2000-gebieden. ,,Toch heeft de gemeenteraad besloten dat het havengeld omhoog moet en we laten er de vloot in een paar jaar ingroeien. En daarom mogen we elkaar op de inhoud zeker stevig aanspreken, maar op deze mooie dag drinken we er samen toch een biertje of wijntje op. Zo gaat dat op dit mooie eiland. Uw voorzitter zei dat de mosselen goed gegroeid zijn dit jaar. Nou, volgens mij wel 257%, net als de verhoging van het havengeld. Ik dank tenslotte de visserijvereniging voor de wisselprijs. Je moet er wat voor doen, maar dan heb je ook wat! En zoals ik al zei: stevig op de inhoud, maar zacht in de relatie.’’

CdK

Tot slot krijgt Commissaris van de Koning Hugo de Jonge, geboren in Bruinisse, het woord. Deze rappe prater heeft daar duidelijk geen moeite mee. Tradities zijn voor Zeeland belangrijk en daarom vindt hij het spannend om hiervan af te wijken door een mosselprinses uit Arnemuiden uit te nodigen. Ze heet geen Schot en komt ook nog van een ander eiland.

Uiteraard hebben de problemen met de concept Natura 2000-beheerplannen zijn aandacht. Het is een constant zoeken naar een balans tussen natuur en economie, waarbij het Zeeuwse College van GS de belangen van de visserij voortdurend in het oog houdt, aldus de CdK. 

Ook haakt De Jonge in op de door Jan Schot aangekaarte problematiek met de staalslakken in de Oosterschelde. Hierover heeft de Zeeuwse politiek al meerdere malen aan de bel getrokken bij het ministerie en Rijkswaterstaat.

Domme kop

We varen samen met de ZZ 3, ZZ 6, ZZ 10 en de BRU 12 en BRU 36 met prachtig weer het eind van de 16e eeuw gegraven Havenkanaal uit om op de inmiddels volgelopen Oosterschelde weer Neptunus op te halen. Dit is een mooi jaarlijks terugkerend ritueel. Neptunus met zijn drietand met een haai erop wordt met de mosselkor aan boord gehesen. En dan wordt het voor de mosselprinses spannend, want dan moet zij een rauwe mossel consumeren. Maar dit blijkt voor Arienne geen probleem, zeker niet als je het mag wegspoelen met een slokje heuse champagne. 

Zelf sta ik met mijn domme kop op de stuurhut om een mooie foto te schieten, drukt schipper Arne me toch eens flink op de scheepsfluit! Met tuitende oren daal ik weer af naar het dek.

Mzi-oogsten

Als we weer afmeren is het gezellig druk op de kaai en is het volle bak met mosseletende mensen en vrolijke muziek. In drie dagen wordt er een record van 2.400 kilo gekookte mosselen verkocht.

We lopen samen nog even over de Nieuwe Haven en komen Jan Sinke (YE 55) met zijn vrouw tegen. Jan is goed gemutst en vertelt over een redelijke vangst van mosselzaad van de mzi’s in de Waddenzee. De resultaten zijn overigens erg wisselend.

We babbelen nog even wat en vervolgen onze weg langs de Goudkust, zo staat het op diverse huizen te lezen. Op het huis van Evert van de Zande (ZZ 6) en zijn buren staan leuzen op het raam: ‘Deze kust is allemaal goud, als het zijn mosselvloot behoudt’ en ‘De haven is al heel oud, maar toch betalen de mosselkotters goud’.

We drinken nog wat en gaan dan lopend onder de Zuidhavenpoort naar onze auto en tuffen weer richting Harlingen, na een leuke en ondanks wat zorgelijke geluiden heel fijne dag. Wellicht tot volgend jaar D.V.

Tot slot, als oud-opziener der Visserijen hou ik mijn ogen goed open en zag tijdens de vaartocht op de ZZ 7 genoeg jonge halfwasjes op dek lopen. Dus het perceeltje met prinsessen van Jaap Schot is nog lang niet leeggevist!

Nico Laros,

laros.nico@gmail.com