‘Op naar de 10.000 ton opgevist zeeafval’

STELLENDAM - Tussen 2001 en 2024 visten Nederlandse en Belgische vissers 8.500 ton afval uit zee. Een prestatie van jewelste dankzij de inzet van kotterbedrijven en hun bemanningen, op initiatief van de vereniging van kustgemeenten KIMO en afvalverwerker Bek & Verburg. Fishing for Litter krijgt steun van ministeries, havendirecties, Rijkswaterstaat en de Europese Unie. In de loop van dit jaar wordt samen met vissers het 25-jarig jubileum gevierd.

,,We zijn in gesprek met projectpartners om er een mediageniek feestje van te maken, hopelijk in het bijzijn van een minister. Dat verdienen vissers die zich al zo lang vrijwillig inzetten’’, zegt Arend-Jan van der Vlugt, sinds een jaar directeur KIMO Nederland en België. Van der Vlugt was voorheen wethouder in de gemeente Goeree-Overflakkee, met destijds ook visserij in zijn werkportefeuille.

Samen met Martine de Jong en Joke van Dijk voert Van der Vlugt namens KIMO Nederland en België het project Fishing for Litter projectteam. Tijdens het jubileumcongres in oktober nam de organisatie een voorschot op de feestelijkheden met het nieuws dat Nederlandse en Belgische vissers afgelopen kwart eeuw liefst 8,5 miljoen kilo zeeafval ruimden. ,,Een geweldig resultaat, wat zonder de inzet van de vissers en de havens nooit was gelukt”, aldus Van der Vlugt

Kritiek

Toch zijn er ook zorgen. Het vrijwillig aan boord in big bags opslaan, aanlanden en voor de volle honderd procent laten verwerken van opgevist zeeafval kampt met teruglopende belangstelling. 

Van de 130 Nederlandse en Belgische kotters die in recordjaar 2021 zeeafval op de kade zetten, zijn er nu nog zo’n 80 betrokken bij het vuilvisproject. De sanering van Noordzeekotters gooide in 2023 roet in het eten. Maar er speelt meer.

Uit reacties in app-groepen blijkt dat steeds meer vissers afhaken als gevolg van saneringsrondes, toenemende regeldruk en gebrek aan overtuigend toekomstperspectief in de sector. Er zijn simpelweg te veel kopzorgen voor extra hooi op de vork. 

Ook het gebrek aan maatschappelijke aandacht en waardering spelen een rol. Hoe kan het toch dat de Ocean Clean Up wel geregeld media-aandacht krijgt en dat initiatiefnemer Boyan Slat geregeld aan NPO-praattafels mag aanschuiven terwijl van Fishing for Litter nooit iets is te zien op televisie, is onder vissers veelgehoorde kritiek.

Arend-Jan van der Vlugt begrijpt dat wel. ,,Temeer als je nagaat dat wij met vissers tot op heden ruim een keer zoveel afval uit zee hebben gehaald dan de Ocean Clean Up.”

Ook collega Martine de Jong is vol begrip. Ook zij vindt dat Fishing for Litter en vooral de inzet van vissers en havens meer aandacht verdient. Wel geeft De Jong aan dat dit ze dit wel samen moeten doen. ,,We kunnen dit niet alleen. We hebben de vissers ook nodig om het verhaal en het nut en de noodzaak van het project onder de aandacht te brengen.”

100% recycling

Toch wil De Jong maar zeggen dat als de visserijsector wil profiteren van positieve publiciteit dit niet vanzelf gaat. De projectmedewerkers hopen dit jubileumjaar onder vissers nieuwe deelnemers te werven. ,,Want het project is en blijft meer dan succesvol”, vindt Van der Vlugt. ,,Gemiddeld verwerkt Bek en Verburg zo’n 400 tot 450 ton zeeafval per jaar. Dat betekent dat voor de volle honderd procent opgevist zeeafval een nieuwe bestemming komt. Na de ramp met containerschip MSC Zoe begin 2019 werd eenmalig 750 ton opgevist. Opvallend is dat we nu weliswaar minder deelnemers hebben, maar dat in vergelijking met 2023 (430 ton) in 2024 toch weer 50 ton meer afval is ingezameld (480 ton). Voor iedereen is dit project succesvol; voor vissers, voor de zee die steeds schoner wordt en voor alle projectpartners. Wij zeggen dan ook met volle overtuiging: we gaan met volle kracht door met dit project dat inmiddels op alle punten redelijk gesmeerd loopt en vooralsnog zeker is van financiering en cofinanciering. Op naar de 10.000 ton opgevist zeeafval.”

Eind 2024 ontvingen alle deelnemende kotterbedrijven plus alle havencoördinatoren ter waardering een goed gevuld kerstpakket in de vorm van een mini big bag vol versnaperingen.

Michel Verschoor

Wil je als kotterbedrijf deelnemen aan Fishing for Litter? Stuur dan een mailtje t.a.v. Martine De Jong en/of Joke van Dijk naar info@kimonederlandbelgie.org.

Over de geplande feestelijkheden rond het jubileum wordt later dit jaar meer bekend.