Buitenproportioneel geweld politie, Visserijbedrijf moet betalen

URK – Visserijondernemer Anja Keuter is zwaar teleurgesteld over de uitspraak van de rechtbank in Den Haag in de zaak die haar onderneming aanspande tegen de Nationale Politie. Van de rechtbank krijgt Keuter geen schadevergoeding voor aanvaringen door een politieboot op het IJsselmeer. Ook moet Keuter alle proceskosten betalen. Alles bij elkaar gaat het om zo’n 60.000 euro.

Op woensdag 22 juni 2022 wilde Keuter met de UK 146 onder de Ketelbrug stil gaan liggen om die enige tijd gestremd te houden, zodat boeren op de snelweg A6 protestflyers konden uitdelen. Boeren hadden vissers opgeroepen hun nationale protest te ondersteunen en Anja Keuter gaf daar, met opvarende en huidig EMK-voorzitter Jan de Boer, gehoor aan. De vissersactie liep echter vroegtijdig uit de hand nadat de kotter meermaals werd geënterd door politieboten met ME erop, een actie met flinke schade tot gevolg.

Keuter vorderde naar aanleiding hiervan een bedrag van 42.980,22 euro reparatiekosten, 4.000 euro voor visverlet en 1.652,86 euro voor de schadetaxatie. Die schade krijgt Keuter niet vergoed. Ook moet het visserijbedrijf alle proceskosten van de politie en de Staat betalen; allebei begroot op 5.495 euro, samen bijna 11.000 euro dus.

De uitspraak van de rechter komt er in het kort op neer dat de overheid het geweldsmonopolie heeft. Dat monopolie geldt ook als ME en politie met een bepaalde mate van geweld ingrijpen bij burgerprotest. Dat bij zulke ingrepen schade kan ontstaan aan eigendommen valt onder het eigen risico van demonstranten.

We vroegen Keuter om een reactie.

Anja Keuter, wat vind je van deze uitspraak?
,,Die is in mijn ogen onterecht, want het ging hier om het gebruik van buitenproportioneel geweld door de politie. De rechter gaat daarin niet mee en stelde dat de sfeer aan boord nogal grimmig was. Dat was het op sommige momenten ook, toen er wat over en weer geschreeuwd werd. Op z’n Urks klinkt dat al heel snel heel grof. Punt is, wij zijn op geen enkele manier veroordeeld. De zaak is namelijk geseponeerd. Er is geen enkele politieman die aangifte tegen ons heeft gedaan omdat wij geweld zouden hebben gebruikt. Als er een peloton ME aan boord komt dan wordt de sfeer al snel grimmig.”

Omgekeerd is er met veel geweld wel flinke schade aangericht?
,,Wij zijn verschillende keren aangevaren. Er is filmmateriaal beschikbaar waarop je mij diverse malen hoort roepen: ‘Pas op voor de fuikenspuit’. De rechter zegt dat niet bewezen is dat die spuit daarbij stukgegaan is. Dan ga je wel heel ver dat je dat wat op beeld staat in twijfel trekt. Die fuikenspuiter moest de volgende dag vervangen worden, anders konden we niet meer vissen. Dat neem ik de rechter kwalijk. Had hij maar gezegd ‘Ja, die is kapot gegaan, maar dat is geoorloofd bij dergelijk optreden.’ Dan had ik er vrede mee gehad. Zo zijn er meer zaken die vervangen en gerepareerd moesten worden, wat allemaal is vastgesteld door een verzekeringsagent. Zo zijn er lasverbindingen losgelaten na het rammen van onze kotter. Op het filmpje dat is gemaakt is ook te zien dat de politieboot dwars door een ruit vaart. Veel feiten die op beeld bewezen worden, zijn door de rechter gewoon aan de kant geveegd. Dat valt ons erg tegen. De rechter zegt bijvoorbeeld dat het niet duidelijk was dat wij naar Urk voeren, terwijl op beeld zeer duidelijk te zien en te horen is dat ik tegen de commandant zeg dat we naar Urk gaan varen en als hij niet van boord wil, dat we hem dan wel op Urk aan de kant afzetten. We hadden ook toestemming om naar Urk te varen. Dat zijn hele belangrijke punten waar de rechter aan voorbijgaat.”

Is de aangerichte schade moedwillig of was het puur ongelukkig?
,,Wij zeggen dat het expres is gedaan.”

Heb je het politieoptreden alles bij elkaar ervaren als intimidatie?
,,Zeker, het was alle perken te buiten. Ik heb er nog steeds geen goed woord voor over. Ook niet als ik er naar jaren nog eens op terugkijk. Kijk, de politie heeft ook beelden aangeleverd, maar beperkte beelden. De rechter heeft ook gevraagd naar waar de overige politiebeelden zijn. Die zijn niet boven tafel gekomen, maar in de uitspraak is daar niets van terug te zien. ‘Kom maar met de bodycam-beelden’, hebben wij gevraagd. Dat is niet gebeurd en is dus ook niet meegewogen.”

Wat nu?
,,De advocaat adviseert niet in hoger beroep gaan. De politie wint dit soort zaken in negentig procent van de gevallen. Behalve, zeg ik, als je Extinction Rebellion heet en wappert met een Palestina-vlag. Dit voedt natuurlijk niet het rechtvaardigheidsgevoel. Nogmaals: ik had er vrede mee gehad als de politie ons op de feiten in het gelijk had gesteld, maar had gezegd, ‘ik hang er geen schadevergoeding aan omdat de politie nu eenmaal geweld mag gebruiken’, maar ons dan niet had veroordeeld voor de kosten van politie en staat. Nu hij ons wel tot die kosten veroordeelt, voel ik me echt genaaid. Door de rechter en door de politie. Twee politieboten met ieder 3000 pk hebben samen een kotter met 300 pk geramd. Dat is hetzelfde als een vrachtwagen die een Fiat Polo ramt. Als dat niet buitenproportioneel geweld van de politie is, houdt voor mij alles op. Mijn gevoel voor dit rechtssysteem heeft een onherstelbare deuk opgelopen.’’