Noorwegen wil EU het liefst uitsluiten

BRUSSEL/MADRID – De Europese Commissie en Noorwegen hebben overeenstemming bereikt over het EU-quotum voor kabeljauw in arctische wateren. Daar is al het positieve over de houding van Noorwegen ten opzichte van de Europese Unie ook mee gezegd.

Voor volgend jaar en de jaren daarop is dat EU-quotum vastgesteld op 2,83 procent van de totale TAC. Voor 2025 komt dit neer op 9.217 ton, op te vissen in de internationale gebieden van ICES-gebieden I (Barentszzee), IIa (Noorse Zee) en IIb (Spitsbergen).

Het grote noordelijke kabeljauwbestand wordt beheerd en verdeeld door Noorwegen en Rusland. De EU heeft hier traditioneel een aandeel in. Hierop wordt gevist door schepen uit de lidstaten Duitsland, Spanje, Frankrijk en Portugal. Een belangrijk deel van deze vloot behoort tot het Parlevliet & Van der Plas-concern. CEO Diek Parlevliet is voorzitter van de organisatie van de Europese kabeljauwvissers in de noord-Atlantische wateren: de ENAVA.

De verhouding tussen de Europese Unie en Noorwegen als het om visserijzaken gaat is op z’n zachtst gezegd stroef. Over de overeenkomst is dan ook op het hoogste niveau onderhandeld door een zogeheten High-Level Dialogue, op initiatief van voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie en de Noorse premier Jonas Gahr Støre.

De uitkomst is met instemming begroet door de delegaties van de EU en Noorwegen. Er blijven echter nog genoeg uitdagingen over. Diek Parlevliet vindt de uitkomst over het quotum niet meer dan terecht, omdat de EU vanouds recht heeft op dat aandeel. Maar verder spreekt hij van ‘een slechte deal’.

Zo is Parlevliet het niet eens met de weerstand van de Noren tegen de collection bag, een netvoorziening bij de garnalenvisserij die zorgt dat ook vis scheepgezet kan worden. Nu het noordelijke kabeljauwbestand in een dalende lijn zit wordt de garnalenvisserij (op Pandalus borealis) belangrijker, en zodoende ook deze issue. ICES is gevraagd om een wetenschappelijk advies over het gebruik van de collection bag.

Andere kwesties zijn het onverdeelde quotum roodbaars voor EU, VK, Faeröer en IJsland dat Noorwegen wil verlagen naar 5,9 procent, een quotum van 5.000 ton kabeljauw dat de EU nog tegoed heeft door eenzijdige Noorse maatregelen in 2021 en het voornemen van de Noren om in grote delen van de vangstgebieden te gaan diepzeemijnen naar zeldzame aardmetalen.

Atlanto Scandian haring

De stroeve relatie tussen de EU en Noorwegen was vorige week ook duidelijk tijdens de vergadering van de North East Atlantic Fisheries Commission (NEAFC) over de Atlanto Scandian haring en deze week in Madrid tijdens de tweede onderhandelingsronde EU-Noorwegen.

In het grote noordelijke haringbestand heeft de EU een bescheiden aandeel, en dit wordt altijd opgevist. Ook Nederlandse trawlers maken jaarlijks enkele reizen op de AS-haring; de SCH 24 ‘Afrika’ en de ROS 785 ‘Helen Mary’ hebben eind september/begin oktober enkele weken gevist op deze noordharing.

Noorwegen wil nu echter, samen met de Faeröer en Rusland, de EU het liefst uitsluiten van de visserij op de AS-haring. ,,Dit terwijl de aanspraak van de EU op status als kuststaat goed onderbouwd is. Ook in EU-wateren komt dit bestand voor’’, aldus voorzitter Tim Heddema van de Pelagic Freezer Trawler Association (PFA) vanuit Spanje. ,,Nu slaat deze discussie over naar de bilaterale EU-Noorwegen-consultaties, waarin Noorwegen de toegang tot Noorse wateren voor de EU-schepen drastisch wil beperken.’’

Volgens Heddema vergist Noorwegen zich in het belang van deze haring voor de EU. ,,Het gaat ook voorbij aan het feit dat de EU in 2007 volledige toegang heeft ‘gekocht’ met een stuk quotumaandeel; het EU-aandeel ging toen van 8,69 naar 6,51 procent en is inmiddels nog kleiner geworden. De afgelopen jaren heeft Noorwegen de toegang al gereduceerd, en dat heeft de EU helaas geaccepteerd in het belang van het algehele bilaterale akkoord. Het is stuitend dat de Noren de EU blijven wegduwen, terwijl ze knuffelen met de Russen.’’