‘Alles off bottom kan niet’

11 september 2018, 07:00 Algemeen

GOES – Van oesterboorder in de Oosterschelde tot windmolenparken voor de kust. Er is veel aan de hand in Zeeland. Door het ministerie van LNV en de provincie Zeeland werd vorige week donderdag een ‘visserijrelatiedag’ georganiseerd.

Tweede Kamerlid André Bosman is geen visserijwoordvoerder van zijn VVD-fractie meer, maar nog wel Zeeuw. In gesprek met Europarlementariër Peter van Dalen, die aan boord nog twitterde ‘Leuke meeting aan boord met mensen die hart voor visserij hebben’. Een dag tevoren sprak Van Dalen zich in de Visserijcommissie van het Europarlement uit tegen een korting van 5 procent op het budget voor innovatie in het nieuwe Europese visserijfonds.

Het doel van de visserijrelatiedag, zoals formeel geformuleerd: een bijdrage leveren aan de realisatie van een toekomstbestendige Zeeuwse visserijsector. Plaats van handeling: de in 1914 gebouwde zeilklipper ‘Avontuur’. Onder de genodigden enkele Tweede Kamerleden en Europarlementariërs en een veertigtal vertegenwoordigers van landelijke en regionale visserij-, natuur- en milieuorganisaties, aangevuld met onderzoekers. De oude klipper voer vanuit de ligplaats in Goes naar de sluis bij ‘Goese Sas’, en tijdens het genoeglijk varen over de Oosterschelde, langs een oestermandjes-opstelling bij Kattendijke, een mzi op de Vuilbaard en zeehonden op de Vondelingenplaat, moest men aan boord flink aan de bak.

Lieke Hendrix van LNV en Job Schot van EMK.

Gastvrouw en gastheer deze dag waren Lieke Hendrix van LNV en de Zeeuwse gedeputeerde Jo-Annes de Bat. ,,Er is veel aan de hand in Zeeland, maar we hebben nu alles bij elkaar; economie, natuur, politiek en wetenschap’’, aldus De Bat. Hendrix noemde het Mosselconvenant als voorbeeld van het aanpassingsvermogen en flexibiliteit dat de sector nodig heeft om de vele uitdagingen vandaag de dag het hoofd te bieden.

Alle genodigden moesten aan boord een vragenlijst invullen. Jo-Annes de Bat (rechts) en Jaap Broodman gingen dan ook van boord met een goed gevulde ideeënbus.

Binnenkort zal zij zich overigens niet meer met de visserij bezighouden. Hendrix is en blijft directeur Dierlijke Agroketens en Dierenwelzijn, maar in het kader van het optuigen van het nieuwe ministerie van LNV komt het team Binnen- en Kustvisserij samen met dat van de Zeevisserij vanaf volgende maand onder een andere directeur. De nieuwe directeur-generaal Natuur, Visserij en Landelijk gebied van LNV per 1 september is Johan Osinga.

Henk Offringa van LNV (beleidsmedewerker/teamcoördinator voor visserijzaken) en Thoolse vissersvrouw en netVISwerk-bestuurder Miranda Bout hebben genoeg stof om te bespreken.

Onvermijdelijk op een Zeeuwse visserijrelatiedag op de Oosterschelde is de nadruk op de schelpdiersector. Het zit dit jaar nergens echt mee in de schelpdierkweek, maar de oestersector heeft het nog steeds wel erg zwaar. Met name de pur sang kwekers zonder handelsactiviteiten die helemaal afhankelijk zijn van de Zeeuwse percelen, waar de oesters geplaagd worden door het herpesvirus en waar de oesterboorder een enorme tol eist. ,,Als we niks doen komt de sector in gevaar’’, aldus Pieter Geijssen van Roem van Yerseke tijdens zijn lezing. ,,Daarom zijn we op alle fronten bezig.’’

Oestermannen Kees van Beveren (voorzitter Nederlandse Oestervereniging), Pieter Geijssen (Roem van Yerseke) en Jaap de Rooij (secretaris/penningmeester Nederlandse Oestervereniging), met Mascha Dedert van de Zeeuwse Milieu Federatie (ZMF). Op de achtergrond de oesteropstelling Kattendijke van Roem van Yerseke. Dedert is programmamanager Delta Wateren. De ZMF is in gesprek met de oestersector over de vraag hoe die de kweek zo duurzaam mogelijk kunnen uitoefenen. De ZMF zoekt naar eigen zeggen naar een duurzame balans tussen alle gebruiksfuncties op de Oosterschelde.

De oesterboorderkor van uitvinder Nico Boertjes wordt op twee schepen gebruikt (YE 123, YE 155). Het opkweken in mandjes of in zakken op stalen rekken als alternatief voor de traditionele kweek op de bodem is meer gemeengoed. Voor de proeven die daarmee gedaan worden is ruimte nodig; kleine en grote plotjes. Voor de goede verstaander voegt Geijssen toe: ,,De regelgeving is nog niet toegespitst op de nieuwe situatie.’’

Kees van de Kreeke, Alex Koelewijn en Jaap Geleijnse. Van de Kreeke laat het vissen voortaan aan zijn zoon Marcel over, maar is nog wel van de Vereniging Veerse Meer Vissers. Geleijnse was er in zijn hoedanigheid van voorzitter van de Vereniging van Zeeuwse Hangcultuurkwekers. En ook in Zeeland zitten palingvissers die graag een duurzame toekomst willen kunnen uitstippelen, aldus DUPAN-voorzitter Koelewijn.

Maar kan het uit? De vergelijking met veel duurder mosselzaad uit de mzi’s dringt zich op. Het zal volgens Geijssen een combinatie moeten worden van opkweken off bottom en de oesters de laatste zes maanden consumptierijp laten worden op een goed schoongemaakt perceel. ,,Alles off bottom kan niet uit qua ruimte en arbeid.’’

Verjaagd

EMK-voorzitter Job Schot mocht in het vooronder van de klipper ook het woord voeren en maakte van die gelegenheid gebruik zijn gal te spuwen op de windmolenparken die overal voor de Noordzeekusten uit de zeebodem schieten. ,,Die windmolens draaien op subsidie, dus die molens betalen wij zelf. Het publiek wordt voorgelogen; windmolenparken zouden een walhalla worden voor alle soorten vissen. Maar het gebeurt niet, vanwege de herrie onder water.’’ Het verbaast Schot dat er zo weinig tegengas is van groene ngo’s tegen de wildgroei aan windparken. ,,Wij als visserlui worden verjaagd van de zee. En het gaat zo goed in de Noordzee. Waarom wordt er dan zo aan onze poten gezaagd?’’, vraagt Schot zich in alle gemoede af.

Directeur Tammo Bult van Wageningen Marine Research met Bram Bierens aan de bar in het vooronder. Bierens zit behalve in de zogenoemde Stuurgroep Visserijtop ZW Nederland onder meer ook in het bestuur van de Stichting Transitie IJsselmeer.

Na de sprekers en de lunch gingen de deelnemers aan de relatiedag in duo’s met elkaar in gesprek, in informele sfeer maar wel aan de hand van een vragenlijst, met vragen als ‘Waar ligt volgens u de grootste uitdaging voor de Zeeuwse visserij voor de korte en voor de langere termijn?’, ‘Welk concreet onderwerp zouden LNV en de provincie Zeeland op moeten pakken?’ en ‘Wat kunt uw organisatie zelf bijdragen ter versterking van de Zeeuwse visserij?’

Secretaris Addy Risseeuw van de PO Nederlandse Mosselcultuur, afslagdirecteur Foort Lokerse (Zeeuwse Visveiling) en de Zeeuwse gedeputeerde Jo-Annes de Bat. Voor de PO Nederlandse Mosselcultuur speelt momenteel de optimalisatie van de mosselpercelen (bij de PO zijn inmiddels vier beroepen ingediend tegen het ALV-besluit inzake de optimalisatie en deze week is de PO gestart met de voorbereiding van het verweer tegen die beroepen) en bijvoorbeeld ook de zandsuppletie Roggeplaat.

De vragenlijsten moesten na afloop ingevuld ingeleverd worden. De Bat en visserij-aanjager Jaap Broodman van de provincie Zeeland gaan ze goed bekijken. ,,Als we goeie suggesties en ideeën tegenkomen gaan we zeker een op een in gesprek’’, aldus Broodman. Hij ziet terug op een geslaagde dag. De algehele teneur bij het weer aanmeren van de ‘Avontuur’ in de Museumhaven van Goes was ook: volgend jaar weer!