Massaal schar gaan eten lost aanlandplichtprobleem niet op!

DEN HAAG – Al gaan we honderd keer zoveel schar eten dan nu, dan lost dat voor de aanlandplicht helemaal niets op! Ondermaatse discards van gequoteerde ‘vergeten vis’ consumeren is trouwens wettelijk niet toegestaan, die visjes moeten verplicht worden vernietigd.

VisNed en de actiegroep Eendracht Maakt Kracht zetten grote vraagtekens bij de actie van EZ-staatssecretaris Martijn van Dam om aan de hand van de Bijvangstwijzer met name schar te promoten en daarvoor de Good Fish Foundation te financieren. Met de promotie van schar is niks mis, maar het begint er verdacht veel op te lijken dat deze positieve actie misbruikt wordt om de aanlandplicht te rechtvaardigen. Dat is vreemd, want de sector werkt er met de overheid aan om de schar ongequoteerd te krijgen en zo te vrijwaren van de aanlandplicht. Secretaris Geert Meun van VisNed en de PO-Urk vermoedt een verborgen agenda. Ngo’s willen dat schar gequoteerd blijft en dus onder de aanlandplicht blijft vallen. Voor kottervissers zijn kleine schar (en scholletjes) vanwege ongewenste bijvangsthoeveelheden hét grote probleem van de aanlandplicht.

Financiering

Massaal schar gaan eten lost aanlandplichtprobleem niet op! De nieuwe Bijvangstwijzer voor ‘vergeten vis’ is mede mogelijk gemaakt door het ministerie van Economische Zaken, zo meldde de Good Fish Foundation vorige maand bij de presentatie tijdens het ‘scharrel-diner’. Welk bedrag heeft de Good Fish Foundation waarom precies ontvangen, hoe zit dat? Het ministerie geeft desgevraagd het volgende antwoord: ,,EZ heeft aan de Good Fish Foundation in de vorm van een projectopdracht 75.000 euro beschikbaar gesteld. Daarvan was 50.000 euro bestemd voor de ontwikkeling van de Bijvangstwijzer en 25.000 euro voor de publiciteit rondom de presentatie daarvan. EZ heeft deze opdracht verstrekt in het kader van de verduurzaming van de visserij. Voor een duurzame visserij is, naast bijvoorbeeld een selectievere visserij, (betere) ‘verwaarding’ van de aangevoerde vis van belang. Publieksvoorlichting over de in Nederland bij de consument minder bekende vissoorten kan daar aan bijdragen.’’

Het antwoord van EZ aan Visserijnieuws wordt vanuit Den Haag ook telefonisch gecommuniceerd met de Good Fish Foundation. Met als resultaat dat Christien Absil van de Good Fish Foundation contact opneemt met Visserijnieuws om de gang van zaken uit te leggen. Vorig jaar januari opende de overheid de subsidieregeling Rendementsverbetering visserij. Dat betrof onder andere projecten voor waardevermeerdering. Absil had daar wel oren naar, nam daarover contact op met de vissersvoormannen. Toen die de boot afhielden werd samen met individuele visserijbedrijven een subsidieaanvraag ingediend. De aanvraag werd echter afgewezen, omdat niet volledig aan de strenge subsidievoorwaarden werd voldaan. Het project was eigenlijk veel te klein, aldus Absil.

Het ministerie was volgens Absil wel gecharmeerd van het idee van de Good Fish Foundation om middels een nieuw ontwikkelde Bijvangstwijzer schar als ‘onvermijdbare’ bijvangst uit het rood in de VISwijzer te halen. In de VISwijzer wordt de consument immers ontmoedigd om schar te eten. Bij de staatssecretaris ging het idee post vatten dat wanneer schar gepromoot zou worden vissers daarmee aangemoedigd zouden worden om minder schar te discarden. Tijdens het Holland Fisheries Event in oktober op Urk maakte Van Dam daar al een opmerking over, toen hij zei zich persoonlijk te willen inzetten om Noordzeevis populair te maken: ,,Zeker als straks door de aanlandplicht ook vis als schar aan land moet worden gebracht. Want daar moet dan wel een markt voor zijn.’’

Omdat financiering van de Bijvangstwijzer niet kon met behulp van (Europese) subsidie heeft EZ er voor gekozen om de Good Fish Foundation zelfstandig opdracht daartoe te verlenen. ,,Dat is voor het eerst dat wij direct gefinancierd zijn door de overheid. Ook in mijn tijd bij Stichting De Noordzee is dit nooit aan de orde geweest’’, wil Absil kwijt.

Ongefundeerd

De communicatie rond schar en de Bijvangstwijzer valt in de kottersector slecht. Want de waarheid wordt geweld aangedaan. Niet in het laatst met ongefundeerde uitspraken van de staatssecretaris, zoals in zijn tafelrede bij het kerstdiner vorige maand in het Haagse sterrenrestaurant Instock waar op de huid gebakken scharfilets van 70-80 gram werden geserveerd. Zie kader toespraak ‘Aan tafel’. De suggestie wordt gedaan dat de aanlandplicht minder een probleem is als mensen meer waarderen wat vissers allemaal vangen, een stelling die door de VISwijzer uit de mond van Van Dam werd getwitterd.

EMK heeft de verontwaardiging vanuit de visserijsector op papier gezet en naar het ministerie verzonden. ,,Bijvangsten die geschikt zijn voor menselijke consumptie worden WEL meegenomen en zijn gewoon rendabel. De Nederlandse vloot landt elke week meer dan vijftig verschillende vissoorten aan. Die worden ALLEMAAL verkocht voor menselijke consumptie. Met de aanlandplicht moet er kleine vis meegenomen worden die niet geschikt is voor menselijke consumptie en die VERPLICHT vernietigd moet worden. Dus al zou iedereen massaal overgaan op ‘vergeten vis’, dan is het aanlandplichtprobleem nog steeds even groot! En dat weet de heer Van Dam, dat is hem meerdere malen uitgelegd’’, aldus Cor Vonk (TX 1) namens de EMK.

Het steekt natuurlijk dat in de Bijvangstwijzer wel schar wordt gepromoot, maar dat tegelijk de consumptie van tarbot, griet, mul, horsmakreel en rog wordt afgeraden, terwijl vissers deze soorten meer en meer in hun netten tegenkomen. Vooral van rog moet door een veel en veel te klein quotum nodeloos veel weer overboord. De vraag van EMK aan het ministerie luidt dan ook: Wie doet er nu aan voedselverspilling?

VisNed raakt er meer en meer van overtuigd dat Van Dam de enorme problemen bij de volledige implementatie van de aanlandplicht bagatelliseert. In de communicatie van het ministerie wordt geen realisme bespeurd, aldus directeur Pim Visser. ,,Al gaan we honderd keer zoveel schar eten als nu, dan lost het voor de aanlandplicht nog niets op. Schar is op de afslag alleen maar goedkoper dan schol, omdat de verwerkingskosten hoger zijn. Door nu net te doen of de aanlandplicht van tafel kan als iedereen in Nederland maar veel schar gaat eten, dan wordt het volk verlakt! Jazeker: Eet meer Noordzeevis!!!! Maar alle bijvangst wordt al verkocht en er wordt niets verspild. Elke vrijdag/visdag wordt alles wat verkocht mag worden op de afslag verkocht Allemaal voor menselijke consumptie. De door de staatssecretaris genoemde absurde prijsniveaus van tong slaan trouwens echt nergens op.’’

Toespraak staatssecretaris Van Dam bij ‘Aan tafel!’

Als we erin slagen dat consumenten dat soort vis willen eten in restaurants, of zelf klaarmaken, en er een goede prijs voor betalen, dan is de aanlandplicht een minder groot probleem. Dan zouden we eten wat vissers naar de wal brengen.

KOPENHAGEN - Het scharbestand staat op een stabiel hoog niveau, zo blijkt uit het jongste wetenschappelijke ICES-advies van juni 2015. Het vangstadvies was toen 76.075 ton schar. De TAC voor schar samen met bot is al jaren 18.434 ton, waarvan circa een derde wordt opgevist. De schardiscards worden op 90 procent van de totale scharvangst geschat. De Visserijraad heeft vorige maand besloten aan ICES te vragen of een quotum wel langer nodig is voor beheer van het scharbestand.

Kamervragen VVD

DEN HAAG – De nieuwe Bijvangstwijzer en de steun van het ministerie daarvoor is aanleiding voor de VVD om kamervragen te stellen. Bijvangst voor menselijke consumptie wordt immers gewoon op de afslag aangeboden, maar wordt nu in een negatieve context gepromoot en tegelijk worden vissers verwijten gemaakt. Kamerlid Barbara Visser vraagt de staatssecretaris om opheldering wat hij nu precies met de Bijvangstwijzer wil bereiken. Bijvangst van te kleine vis wordt niet toegelaten voor menselijke consumptie en legt wat Visser betreft de pijnpunten van het overheidsbeleid met de aanlandplicht bloot. ,,Kunt u toelichten waarom met name schar wordt gepromoot door de Bijvangstwijzer, terwijl het merendeel van schar vaak te klein is om verkocht te worden, ook omdat er weinig visvlees aan zit? Wat heeft de Nederlandse visser en consument aan dit initiatief, aangezien deze kleine vis, die door de aanlandplicht verplicht moet worden meegenomen, niet geschikt is voor verkoop?’’