‘Dik tevreden met wat we nu hebben’

OUDESCHILD - Ze liepen al een tijdje met plannen rond om een vaartuig in eigen beheer te hebben. De zoektocht naar een geschikt schip bleek toch  niet zo eenvoudig te zijn als ze dachten. Speuren op internet en rondkijken in havens leverde ook niets op. De broers Albert en Willem-Anton Schagen besloten toen om maar eens met Leon Padmos te gaan praten. Dat bleek een schot in de roos te zijn. Willem-Anton: ,,We zijn dik tevreden met wat we nu hebben.’’

De broers Schagen, woonachtig op Texel, wilden een schip dat niet dieper steekt dan veertig centimeter. Alle tweedehands vaartuigen die ze bekeken kwamen op zestig centimeter diepgang of meer uit. ,,Dat is voor ons veel te diep. De kokkels liggen voornamelijk net boven de laagwaterlijn, dus wij moeten behoorlijk droog kunnen komen’’, legt Albert (46) uit. ,,In Nederland  zijn maar een paar werven die een schip kunnen bouwen zoals wij dat willen. Bovendien heeft Padmos veel ervaring met schepen uit de schelpdierensector, dus voelden wij ons er al snel thuis. Maar ja, veertig centimeter diepgang is een pittige eis. Aluminium bleek de oplossing te zijn. Als het schip van staal was gebouwd, hadden we dit nooit gered. We steken nu slechts 37 centimeter. De TX 96 ligt hartstikke licht op het water. Padmos heeft dus een prestatie neergezet en het is allemaal topkwaliteit.’’

De TX 96 ‘Louise Marlou’ tijdens de eerste visweek achter Breesem zakken kokkels aan het overladen op het jaagschip HA 15.Willem-Anton (44) raakt ook niet uitgesproken over de prestaties van de bouwer. ,,Padmos heeft wat dat betreft alle verwachtingen overtroffen. Bij de tocht van Bruinisse naar Oudeschild ging het lekker te keer op de Waddenzee. We dachten dat-ie lucht zou happen, maar dat viel enorm mee. Het schip hield goed water bij de schroef.’’

Behalve de twee broers maakte ook vader Dirk Schagen (68) de tocht mee. De vader van de beide ondernemers is een oudgediende. Na elf jaar Noordzeevisserij stapte Schagen op vijfentwintigjarige leeftijd in 1979 in de kokkelvisserij. ,,Dat trok  mij wel aan. Ik heb die bedrijfstak nooit meer losgelaten, totdat het verbod op mechanisch kokkelvissen werd afgekondigd. Dat was in 2005. Daar zijn we doodziek van geweest. We hebben in al die jaren best wel wat tegenslagen verwerkt gekregen, daarom ben ik nu extra blij dat die twee gasten de zaak kunnen voortzetten. Ze hebben bij mij op de TX 53 gevaren en de nodige ervaring opgedaan’’, aldus een trotse Dirk Schagen, die in al die jaren altijd voor Lenger heeft gevaren.

Basis
Het front van het stuurhuis met de ingang naar de machinekamer.Het besluit om nieuw te bouwen sudderde al een tijdje in de hoofden van de Texelaars. Ze moesten echter eerst een goede basis hebben. Naast een portie ervaring was het bemachtigen van twee vergunningen het belangrijkste om het bedrijf meer body te kunnen geven. Dat is ze dit jaar gelukt. Willem-Anton was destijds na de sanering van de mechanische kokkelvisserij ingeloot voor een handkokkelvergunning. Albert moest een vergunning huren, maar kon uiteindelijk het papiertje definitief overnemen. Met de TX 96 kunnen de beide handkokkelaars voorlopig  een stevig deuntje meeblazen in de aanvoer van het in Zuid-Europa zo gewilde product.

Willem-Anton Schagen en de uit Yerseke afkomstige Jacco Hout voeren tot eind vorig jaar met de TX 6 ‘Providence’. Toen duidelijk was dat broer Albert de gehuurde kokkelvergunning op zijn naam kon zetten, besloot Willem-Anton zich terug te trekken. Zo konden de broers hun plannen om een schip in eigen beheer te brengen verder vorm geven. Van Lenger kregen ze toestemming om tijdelijk met de HA 22 op pad te gaan. Daar hebben ze samen ruim een half jaar mee gewerkt. ,,We leveren al jaren aan Lenger. Het in bruikleen nemen van de HA 22 was dan ook geen probleem. We hebben met dat scheepje in elk geval een periode dat we zonder zaten weten te overbruggen’’, legt Albert uit. ,,En ook met het nieuwe schip zetten we de leveringen van kokkels aan Lenger gewoon voort’’, voegt Willem-Anton er terloops aan toe.

Big bags
De Volvo Penta heeft alle ruimte in de machinekamer van de TX 96.Zo’n 70 procent van het Waddenareaal is toegankelijk voor de handkokkelaars. Volgens Albert Schagen heeft iedereen zo zijn voorkeursgebied. De meeste plekken waar kokkels gevangen worden liggen min of meer vast. Het is een fysiek zware bezigheid om de kokkelbeugel achteruitlopend over de bodem te trekken. Willem-Anton: ,,Op het moment dat er vijf centimeter water staat, kunnen we aan de slag. Je hebt water op de plaat nodig om de kokkels te kunnen spoelen, anders schep je te veel zand. Wanneer het water tot even boven je middel staat, stop je. De kokkels takelen we in grote big bags aan boord.’’

Het voordeel van de geringe diepgang van het nieuwe vaartuig is dat ze minder ver hoeven te lopen. Waar de mannen normaliter met de bijboot naar de locaties voeren en met de beugel aan de gang gingen, kunnen ze nu met het ‘moederschip’ dichtbij de gewenste locaties komen. Dat spaart het gebruik van de bijboot enigszins uit en het werken vanaf de TX 96 scheelt bovendien veel tijd. Wat dat betreft willen de beide broers niets aan het toeval overlaten.
Techniek

Na drie maanden bouwen ging het bij Mostacon gebouwde casco op maandag 7 juli in Stellendam te water. Een sleepboot duwde het casco naar de Bruse vestiging van hoofdleverancier Padmos. In de werkhaven van Bruinisse is het vaartuig in krap zeven weken volledig afgebouwd.

De TX 96 heeft een lengte van 22 meter bij een breedte van 7 meter en een diepgang van slechts 37 centimeter. De voortstuwing geschiedt middels twee Volvo Penta motoren van het type D7A-B-TA met elk een vermogen van 208 pk. Betsema Scheepsmotoren uit Den Burg leverde de beide motoren compleet met twee ZF-280 keerkoppelingen (vertraging 2:1). Padmos bouwde de complete set in. Voor de stroomvoorziening beschikt de TX 96 over een 30 kVa radiateur gekoelde set in een stalen geluidwerende omkasting, gebaseerd op een Mitsubishi S4S motor en een Stamford PM144H marine generator van het type BW30/15TRKS. Deze set werd geleverd door B.W. Generatortechniek uit Waterhuizen.

De hydraulische kraan aan dek  is van Britse makelij (Thistle Marine) en heeft een draadloze afstandsbediening. Westhoeve heeft hier een groot aandeel in gehad. Behalve de elektrische installatie heeft Westhoeve ook een plc-bediening (Programmable Logic Controller) met touchscreen in de brug geplaatst. Het is daardoor mogelijk om ook de generatorset vanuit de brug te starten.

De TX 96 is verder uitgerust met een unieke boegschroefinstallatie, ontwikkeld door Kalkman Scheepstechniek uit Krimpen aan de IJssel. Vanwege de geringe diepgang heeft het bedrijf twee speciale boegschroeven met een diameter van 273 millimeter ontwikkeld die in vierkante tunnels zijn aangebracht. De schroeven worden aangedreven door twee energiezuinige elektromotoren met frequentieregelaar. De twee korte vierkante tunnels bevinden zich in het midden van het voorschip. Deze twee boegschroeven zorgen voor een hoge mate van manoeuvreerbaarheid. Het scheepstimmerbedrijf Ytama tekende tenslotte voor de betimmering (accommodatie en stuurhuis) van het nieuwe Texelse kokkelvaartuig.

Zaterdagmiddag 20 september wordt de TX 96 ‘Louise Marlou’ officieel gedoopt door Fenny Schagen-Daalder, moeder van Albert en Willem Anton. Na de plechtigheid om 15.30 uur is er tot 18.00 uur ‘open schip’ op het kokkelvaartuig. Aansluitend is er een feestje, met een drankje en uiteraard een (kokkel)hapje. De TX 96 ligt in de thuishaven bij Café de Kombuis voor de kant. De ervaringen afgelopen maand van de gebroeders Schagen met hun nieuwe vaartuig zijn super.