De garnaal zal altijd blijven

HARLINGEN – De respectabele leeftijd van tachtig jaar en een fors uitgevallen jubileumboek. Afgelopen zaterdag was het feest bij de Harlinger visserijvereniging ‘Ons Belang’, dat voor even alle perikelen in de garnalenvisserij opzij zette. De feestrede kwam voor rekening van de bekende garnalenbioloog Dolf Boddeke.

Jonge vissers Tjeerd Visser (WL 4 in aanbouw), Hans Poepjes (WON 77) en Doede van der Veen (WON 50). Het jubileumfeest kwam op een goed moment. ‘Garnalenvissers leven van schrale aanvoer en hoge prijzen’, luidt een bekend gezegde, en dat zit dit jaar wel goed. De topprijzen van de eerste helft van dit jaar zijn nu weer gezakt naar ‘normale’ niveaus (3,5-4 euro), maar ook daar kan de garnalenvisser aardig van rondkomen. De stemming onder de garnalenvissers op het feest was dan ook goed te noemen. ,,Al moeten we niet vergeten dat we nu langzaam aan het goedmaken zijn wat we vorig jaar met een rotgang verloren hebben’’, laat Jack Koornstra van de HA 13 niet na mee te geven. Hij is een van de vele Harlinger Koornstra’s op het feest (en dan zijn er ook nog Makkumer Koornstra’s…). Sinds kort vaart z’n 22-jarige zoon Steven bij hem aan boord.

Bestuursleden Pieter Wouda (ST 20) en Simon Koornstra (HA 4) in gesprek.Ook bestuursleden Simon Koornstra (HA 4, vice-voorzitter) en Pieter Wouda (ST 20) willen wel een kanttekening maken tijdens de borrel. ,,Het is een mooi jaar voor ons, maar VIBEG en natuurbeleid nekken ons zo langzamerhand.’’ Hans Poepjes (WON 77) voegt daaraan toe dat de mooie mosselzaadvang met zich meebrengt dat volgend jaar meer gebieden voor de visserij gesloten worden op basis van afspraken in het mosselconvenant. Vorig jaar moest Poepjes zijn jaar vooral maken met brasem uit het IJsselmeer.

Limmy Akkerman is blij met het deze zomer in Harlingen onthulde monument voor de omgekomen vissers. Haar vader Anne Weewer kwam met nog twee opvarenden om bij de ramp op het IJsselmeer met het mosselschip de HA 10 in 1961. Met haar man (midden) en een broer kijkt ze belangstellend in het jubileumboek, waarin uiteraard een hoofdstuk is gewijd aan de gedenksteen en de slachtoffers.Het programma van het feest voorzag er niet in om de huidige stand van zaken in de visserij uitvoerig te schetsen. Voorzitter Barbara Holierhoek hield het heel kort in haar welkomstwoord. Speciale spreker Dolf Boddeke, garnalenbioloog bij uitstek, mocht langer van stof zijn. En hij mocht de eerste exemplaren van het jubileumboek uitreiken aan de drie oudste leden van Ons Belang, uiteraard niet zonder enkele smakelijke anekdotes. Bijvoorbeeld over ‘vissen voor het fonds’, waar men in Harlingen wat minder benauwd mee omging dan in Den Oever. Of over het boek van nettenmaker Jan Pen uit Sneek met tekeningen van de netten van al zijn klanten. Boddeke: ,,Iedere visser had zijn eigen net! Ook als ze op dezelfde bestekken vlak bij elkaar visten. Ik bewonder dan ook bestuurders van visserijverenigingen die verzamelingen van zulke individualisten 80 jaar bij elkaar weten te houden, zoals hier in Harlingen.’’

,We hebben nu allebei dezelfde voorzitter.’’ De 82-jarige Lubbert Schregardus (WL 8), erelid van Hulp in Nood, in gesprek met Pier Attema van Ons Belang. Ook de websites van de twee verenigingen zijn in elkaar geschoven.Johan Nooitgedagt zei als voorzitter van de Nederlandse Vissersbond in zijn eveneens korte toespraak dat in de huidige tijd het individualisme steeds sterker wordt, waardoor eenheid van organisatie ook niet langer vanzelfsprekend meer is. Nooitgedagt wil met Ons Belang blijven vechten voor de toekomst, waarbij terdege rekening gehouden zal moeten worden met de ngo’s. ,,Natuurbescherming is er nu eenmaal.’’ De Friese vissersvoorman stelt wel vast dat de tegenstellingen toch minder groot lijken dan in het verleden.

De garnalenvissers kunnen dit jaar weer lachen, maar dit gesprek tussen Hendrik Teerling (tot 2006 HA 8) en Johan Rispens (ZK 18, vice-voorzitter Hulp in Nood) ging nu eens niet over de visserij.De lekkerste
Op zijn geheel eigen wijze schetste Boddeke in zijn rede ‘80 jaar Ons Belang, 80 jaar Waddenzee’ de ontwikkelingen in de Waddenzee in de afgelopen tachtig jaar (zie elders in dit nummer). Voor ngo’s zou het goed zijn als die ook kennis zouden nemen van de enorme veranderingen die zich in die periode hebben voorgedaan in de Waddenzee: van helder en voedselarm naar zeer voedselrijk voor vissen, schaaldieren en vogels in de jaren 1960-1990, naar de huidige ‘verarmde’ situatie. Voor Boddeke spelen eten en gegeten worden in de natuur, klimaat en zeker ook de nutriëntenafvoer een grotere rol dan de visserij bij al die veranderingen. Het is volgens hem juist de scholekster die ieder beginnend herstel van mosselbanken op de platen in de kiem smoort.

Bij al die veranderingen is er een constante: de garnaal . ,,Garnalen zijn er genoeg, en dat zal altijd zo blijven’’, aldus Boddeke. De toekomst voor de garnalenvisserij ziet er volgens hem dus niet slecht uit. Wel hebben de garnalenvissers te maken met verminderde groeisnelheid van de garnaal, en moeten ze naar buiten om grote garnalen te vangen. Volgens Hans Poepjes zijn die kleine garnaaltjes onder de dijk bij Harlingen overigens wel de lekkerste.

De makers van het boek voor de volle zaal. Van links naar rechts Dorus Breidenbach, Nancy Harlaar, Geert Frik (HA 50), Anneke Koornstra (secretaris Ons Belang, dochter van Pier Attema) en Fokje Teerling (echtgenote van Hendrik Teerling (HA 8), heeft zelf ook gevist), met Ons Belang-voorzitter Barbara Holierhoek.Na Boddeke, de korte toespraken van Holierhoek en Nooitgedagt, de uitreiking van de eerste exemplaren en het in het zonnetje zetten van de makers van het jubileumboek, was het hoog tijd voor een drankje en een hap(je) en feest tot middernacht. De opkomst stemde voorzitter Holierhoek zeer tevreden, evenals de ongedwongen sfeer. Naast de leden uit Harlingen, Makkum en Stavoren en een enkele Terschellinger waren er vertegenwoordigers van Hulp in Nood uit Zoutkamp, familieleden van de omgekomen vissers die herdacht worden met de deze zomer door Ons Belang en Stichting Visserijdagen Harlingen gerealiseerde gedenkplaat, en sponsors van het boek.

Vrije leven
In september 1932 werd in Harlingen de Vissersvereniging Ons Belang opgericht. De geschiedenis van de vereniging is onlosmakelijk verbonden met het sluiten van de Zuiderzee en het ‘ontstaan’ van de huidige Waddenzee. In het jubileumboek wordt aan de hand van heel veel foto’s en verhalen de geschiedenis van de visserij op en rond Harlingen over die periode weergegeven. Geert Frik (69) wordt gezien als de geestelijk vader van het boek. Hij is er al jaren mee bezig. Zijn HA 50 ligt sinds 2010 stil en te koop. ,,Ik kreeg meer tijd, maar wilde toch hulp. We zijn ook maar visserman. Op een vergadering heb ik het aangekaart.’’ De steun kwam, onder meer van schrijfster Nancy Harlaar en fotograaf Dorus Breidenbach. Er is jaren aan het boek gewerkt, en het boek is volgens Frik dikker geworden dan gepland. Er moest nog gehaast worden om het op tijd af te krijgen. Voor een index was echt geen tijd meer. Het jubileumboek is verkrijgbaar à 39,95 euro bij onder andere Boekhandel Wever in Harlingen en bij diverse CIV’s. Voor meer informatie kan men terecht bij secretaris Anneke Koornstra van Ons Belang. Bestellen kan ook via 0517-592168 of vofteerling@hetnet.nl.

HARLINGEN – De drie oudste leden van Ons Belang krijgen van Dolf Boddeke een eerste exemplaar van het jubileumboek ‘Het vrije leven op zee’ uitgereikt. Naast Boddeke achtereenvolgens Piet Veltman, Pier Attema en Melle Zegel namens zijn 90-jarige vader Piet Zegel (HA 90), die er vanwege ziekte niet bij kon zijn. Veltman (86) viste tot 1980 met de HA 17 (nu LO 17), Pier Attema (87) viste tot 1970 met de HA 22 en was van 1982-2000 voorzitter van Ons Belang. Piet Zegel viste tot 1970. Zoon Melle was bij z’n vader aan boord begonnen en viste daarna enkele jaren op de HD 3 van Henk Bais (schoolvriend van Zegel senior) en HA 50 voordat hij in de offshore verdaagde. Rechts van hen voorzitter Barbara Holierhoek en namens de redactie Anneke Koornstra.