Vangstverbod in ´dioxine-wateren´

Algemeen

DEN HAAG – Er komt dit jaar een vangstverbod voor palingvissers in gebieden waar de paling sterk vervuild is met dioxine en dioxineachtige PCB’s. Volgens schattingen uit de sector worden hierdoor 35 tot 45 visserijbedrijven direct getroffen. Het Productschap Vis staat voor de volle 100 procent achter een 100 procent betrouwbaar product uit de Nederlandse wateren.

Staatssecretaris  Henk Bleker van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) regelt de inwerkingtreding van het vangstverbod, zodra de Wet dieren in de Eerste Kamer is aangenomen. Dit gebeurt waarschijnlijk komend voorjaar. Het verbod geldt voor het hele jaar 2011, in het rivierengebied van oost naar west. De paling in deze gebieden bevat te veel van deze schadelijke stoffen en mag op basis van voedselveiligheidsnormen niet in de handel worden gebracht.

De afbakening van het gebied waar het visserijverbod exact gaat gelden is nog niet bekend. Staatssecretaris Bleker heeft hierover advies gevraagd aan de onderzoeksinstituten IMARES en RIKILT van Wageningen UR. Het verbod op het vangen van paling in met dioxine vervuilde gebieden is onderdeel van de aanpak die moet voorkomen dat paling die vervuild is met dioxine op de markt komt.

Naast het vangstverbod om te voorkomen dat vervuilde paling op de markt komt, werkt de palingsector aan een keurmerk waarmee palingvissers kunnen aantonen dat de paling die zij op de markt brengen voldoet aan de normen voor voedselveiligheid.

De nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nVWA) heeft vanaf december 2010 intensief gecontroleerd op de dioxinenorm in wildgevangen paling. Uit de controles blijkt dat de meeste palingvissers gehoor hebben gegeven aan de oproep van staatssecretaris Bleker om in de laatste maand van 2010 vrijwillig af te zien van het vissen op paling in de vervuilde gebieden. In de wintermaanden januari tot en met maart wordt er niet of nauwelijks op paling gevist.

In december heeft de nVWA bij 16 ondernemers gecontroleerd. Bij twee daarvan werd levende paling aangetroffen: aan boord en aan de wal. Daarvan zijn drie monsters genomen voor analytisch onderzoek. De twee palingmonsters van opslag aan de wal bleken niet te voldoen aan de normen voor dioxine en dioxineachtige pcb´s. Tegen de bewuste ondernemer is een boeterapport opgemaakt en de rest van de partijen palingen is vernietigd.

De nVWA blijft de komende maanden zowel op het water als aan de wal controleren. Tevens werkt de minister van VWS aan een regeling die de aalvissers verplicht om zelf aan te tonen (via een analyserapport) dat in de risicogebieden gevangen paling voldoet aan de voedselveiligheidsnormen.

Net als in 2010 geldt de komende jaren in september, oktober en november ook een aalvisverbod voor heel Nederland. Dit verbod is onderdeel van het Nederlandse aalbeheerplan om de slechte aalstand te helpen herstellen.

Productschap
Voorzitter Doeke Faber van het Productschap Vis benadrukt het belang van een betrouwbare kwaliteit uit de Nederlandse binnenwateren: ,,Eén ding moet duidelijk zijn: de consument heeft recht op een 100 procent gezond en betrouwbaar product. De aalsector moet dus transparanter worden.  Ook al betreft het die ene  procent paling uit vervuilde wateren. Dit mag niet ten koste gaan van het totale aanbod van 99 procent betrouwbare paling die in Nederland op de markt wordt gebracht. Wij zullen deze sector ondersteunen om te bereiken dat een robuust keurmerk ontstaat, waar de consument op kan vertrouwen.’´

In een brief aan de Tweede Kamer liet staatssecretaris Bleker afgelopen dinsdag duidelijk blijken dat hij in de achterliggende weken  tijdens diverse overleggen met de visserijsector heeft geconstateerd dat de sector waarde hecht aan transparantie en duurzaamheid. De sector heeft volgens hem daarom, verenigd in de Stichting Duurzame Paling Nederland (DUPAN), het initiatief genomen voor een gecertificeerd keurmerk voor paling die aan alle voedselveiligheidsnormen voldoet en die tevens op een duurzame wijze is gevangen (of gekweekt). Naar verwachting zal dit keurmerk omstreeks april 2011 operationeel zijn.

In de achterliggende weken zijn de riviervissers meer dan eens achter gesloten deuren bijeen geweest om de stand van zaken te bespreken, en om zo goed mogelijk uit deze knellende situatie te komen. Tijdens een bijeenkomst bij de Firma Van Wijk in Groot Ammers gaven Wim Zaalmink en Wilco van Cooten (projectleiders Bedrijfsplannen Binnen en Kustvisserij) van het LEI een toelichting op het project ´Bedrijfsplannen Aalvisserij´ in het rivierengebied. Zo´n bedrijfsplan helpt binnenvissers bij het ontwikkelen van een nieuwe koers voor het bedrijf en bij het maken van keuzes voor de toekomst. Door de wet- en regelgeving rondom de aalproblematiek loopt hun inkomen namelijk terug en staat de continuïteit van de bedrijven onder druk.  Speciaal voor de door dioxine getroffen bedrijven zal begin 2011 een bedrijfsplannentraject als vervolg op het eerste traject in 2010 worden opgestart.

Afgelopen
De Rotterdamse riviervisser Wilkin den Boer houdt er ernstig rekening mee dat het vrije vissen en aal produceren voor consumptie verleden tijd lijkt te worden. Als dat waarlijk zo is, vertrouwt hij er op dat de vissers door de overheid gecompenseerd worden voor de gevolgen van de schade.