Viskopers boycotten Visveiling Urk

URK – De gezamenlijke handel pikt het niet dat NV Visafslag Urk Holding hun failliete concollega Baarssen overneemt. ,,Wanneer de aankoop van Baarssen wordt doorgezet is de consequentie dat landelijke handelaren en verwerkers de afslagen in Urk en Harlingen zullen mijden´´, dreigden de verenigde kopers afgelopen weekend. Dinsdag zaten de partijen aan tafel, woensdag besloot de bijeengeroepen handel en verwerking unaniem om tot nader order Visveiling Urk te boycotten.

De overname van Baarssen door de visafslag zit de handel hoog. Duidelijk heel hoog. Vrijdagmiddag – een dag waarop de scholprijs ver was weggezakt - werd op Urk spoedberaad gehouden, waarbij meer dan dertig vertegenwoordigers uit de Urker handel en een enkele handelaar uit IJmuiden aanwezig waren. Met voorzitter Guus Pastoor van de overkoepelende Visfederatie werd telefonisch beraadslaagd.

In nauw overleg tussen Vereniging van Visgroothandelaren Urk en Visfederatie werd een fel persbericht opgesteld waarin een ultimatum werd gesteld. ,,Er wordt op aangedrongen om uiterlijk maandagmorgen 9 uur duidelijk te maken welk plan men kiest, zodat aanvoerders zo nodig tijdig geïnformeerd kunnen worden en uit kunnen wijken naar andere visafslagen.´´

Donderdag op de nieuwjaarsreceptie van het Productschap Vis in Wassenaar werden nog handen geschud en elkaar het (aller)beste toegewenst. Een dag later volgt een oorlogsverklaring, zo wordt door de aanvoerders het bericht om Urk en Harlingen te mijden ervaren. Tot na het weekend werd door de handel uitsluitend via de media met het afslagbestuur gecommuniceerd. Ook maandagmorgen was er nog geen mondeling contact geweest tussen de bestuurders. Afslagvoorzitter Dick Schutte had ´uiteraard´ voor de ´deadline´ wel gemaild dat men kennis had genomen van de standpunten van de handel en daarbij de conclusie getrokken dat er blijkbaar behoefte was aan informatie. Daartoe toonde het afslagbestuur zich bereid. Toen maandagmorgen er in de Urker mijnzalen normaal werd geveild, vernam Schutte opnieuw via de media dat het ultimatum was opgeschort tot woensdag. Per mail werd een afspraak gemaakt voor een overleg afgelopen dinsdagmiddag.

Kern van het bezwaar van de handel is dat Visafslag Urk haar rol als onafhankelijk intermediair zou verliezen als het afslagbedrijf de aankoop van Baarssen doorzet. VVU-voorzitter Cees Koffeman verwoordt het in het eigen persbericht als volgt: ,,Wij vinden dit onverantwoord, omdat wij van mening zijn dat een afslag onafhankelijk moet blijven en geen oneerlijke concurrentie mag bevorderen. We kunnen alleen vis inkopen bij een onafhankelijke visafslag. Hiermee is bovendien de transparantie gediend´´, aldus Koffeman.

Visfederatievoorzitter Guus Pastoor bestrijdt dat meer concurrentie op de klok de scholprijs bevordert, zoals Visafslag Urk het doel van de overname omschrijft. Omdat er sprake is van overcapaciteit in de sector gaat meer concurrentie op de klok volgens Pastoor eerder juist ten koste van de prijs, want er komen dan meer aanbieders op de eindmarkt die van hun schol afwillen, terwijl de vraag onder druk staat. Daarbij wijst Pastoor erop dat primaire verwerking van schol al geen goed renderende activiteit is, dat er dus grote investeringen nodig zijn om weer naar rendabele activiteiten toe te groeien, dat er veel verkocht zal moeten worden om die activiteiten te financieren. Met als conclusie: het zou beter zijn de bestaande verwerkingscapaciteit beter te benutten, en daarmee geld te genereren voor product- en marktontwikkeling, in combinatie met een duurzaamheidslabel de enige weg naar hogere prijzen. ,,Hoe tragisch ook, het reactiveren van Baarssen is niet zinvol, en zal alleen meer geld kosten.´´

De verenigde vishandel reageert ook op de stelling van de visafslag dat na het wegvallen van Baarssen de scholprijs twintig procent extra is gedaald. Daar is volgens Pastoor geen verband tussen. De prijzen van schol zijn volgens hem niet gedaald omdat Baarssen failliet ging, maar omdat aan het eind van het jaar de vraag vanuit de markt zwak was.
Koffeman stelt ook kritische vragen over de door de afslag opgerekte bankgarantie en het eerder in onderpand nemen van voorraden als dekking voor aankopen door Baarssen. ,,Dat is concurrentievervalsing ten opzichte van andere kopers.´´ Pastoor: ,,Dat is de angst, dat niet voor iedereen dezelfde condities gelden. Visafslag en zelf ook handelaar zijn, zijn onverenigbare functies.´´

Het botert al langere tijd niet tussen de Urker afslagdirectie en het gros van de handel, eigenlijk al vanaf de tijd dat het gemeentelijke afslagbedrijf in handen van de aanvoerders kwam. Ook vorig jaar werd al heftig gereageerd op de start van het eigen verkoopbemiddelingsbureau Medfish door de afslag en gewaarschuwd voor de gevolgen als de afslag zelf de markt zou opgaan. En nu steekt het Koffeman dat er totaal geen overleg is geweest met handel en verwerking rond het faillissement van Baarssen. Pastoor hoopt niet dat oud zeer een rol speelt.

Afslagvoorzitter Dick Schutte betwist dat de onafhankelijkheid in de mijnzaal in het geding komt. Wel hoeft naar zijn mening de visafslag niet die rol te blijven spelen die het van oudsher heeft gespeeld. Net zoals de handel en verwerking zich heeft aangepast door lang niet meer uitsluitend Noordzeevis te kopen, zullen ook de andere partijen in de keten zich wel moeten aanpassen. ,,Het is niet verantwoord op onze krent te blijven zitten en maar af te wachten. Wij willen het maximale rendement uit de schol zien te halen.´´

URK – De onafhankelijkheid van het veilingbedrijf wordt te allen tijde gewaarborgd met gelijke spelregels voor iedereen, en van de vervolgstappen na overname van het visbedrijf Baarsen zal de verenigde handel op de hoogte worden gehouden. Dat heeft het Urker afslagbestuur in de personen van voorzitter Dick Schutte en directeur Teun Visser dinsdagmiddag tegen de handelsvoormannen Guus Pastoor en Cees Koffeman gezegd. In dat overleg werd uitvoerig de gang van zaken rond Baarssen toegelicht. Of er een doorstart van het failliet verklaarde bedrijf komt en door wie is volgens Schutte nog de vraag, maar de koop gaat door en de overeenkomst wordt deze maand uitgewerkt. Ook voorzitter Luuk Kramer van de PO-Urk woonde het overleg bij. Met de wens om het gezonde verstand te gebruiken werd afscheid van elkaar genomen.

VVU-voorzitter Cees Koffeman sprak dinsdag na afloop van een duidelijk gesprek, waarin ook de handel hun standpunt helder voor het voetlicht kon brengen. Maar op de keper beschouwd was de vishandel volgens hem niet veel wijzer geworden. Na afloop van het overleg is het VVU-bestuur door Koffeman en Pastoor bijgepraat, waarna besloten werd de gezamenlijke (landelijke) handel en verwerking woensdagmorgen op Urk bijeen te roepen om een standpunt in te nemen over het vervolg: al dan niet uitvoering geven aan het voornemen Visveiling Urk te boycotten.
Gezien de resultaten van het gesprek (de kopers werden niet gerustgesteld over de plannen van Visafslag Urk) werd woensdag door circa veertig handelsvertegenwoordigers besloten de veilingen in Urk en Harlingen te mijden, zolang niet wordt afgezien van de aankoop van het pand en de voorraden van Baarssen. Alle handen gingen omhoog, aldus Koffeman. Desgevraagd was ook niemand tegen. Tegen afslag en aanvoerders werd wel de bereidheid uitgesproken om een doorbraak in de crisis te bewerkstelligen.