Geen mosselen meer voorde vrije markt aangeboden

YERSEKE – De Mosselveiling Yerseke verhandelde in het afgelopen seizoen mei 2020-mei 2021 in totaal 31,5 miljoen kilo mosselen van Nederlandse bodem. Dat is 1,7 miljoen kilo minder dan in het voorgaande mosselseizoen. Net als toen kwam ook afgelopen seizoen tweederde van de mosselen van Zeeuwse akkers. Er werd geen kilo meer over de vrije klok aangeboden, alles werd privaat verkocht. De prijzen gingen omhoog (gemiddeld van 1,28 naar 1,44 euro per kilo), waardoor de omzet van de Nederlandse mosselproductie steeg van 42,3 naar 45,3 miljoen euro. Nico van Zantvoort, hoofd Nederlandse Mosselveiling BV, geeft een terugblik op het afgelopen seizoen en korte vooruitblik op het komende mosseljaar.

,,Als een olievlek breidde het coronavirus zich uit over de wereld en samenleving, met vergaande vrijheidsbeperkende maatregelen als gevolg op het gebied van samenkomsten en verplaatsingen. Naast de fysieke, sociale en maatschappelijke impact van COVID-19 zelf treffen overheidsmaatregelen als contactbeperking, sluiting van de horeca, het verbod op evenementen en negatieve reisadviezen (toerisme) belangrijke afzetkanalen van toeleveranciers, waaronder ook die van de sector. Onder dit gesternte voltrok het seizoen zich binnen de kaders van ook nog eens de stikstofproblematiek, optimalisatie van de percelen, addendum mosselconvenant 2.0, meerjarige mzi-vergunningen en verschuivende interne marktposities.

Zaadvisserij

In het najaar van 2019 was er al afgezien van een zaadvisserij. En de signalen van sterke aantasting door zeesterrenvraat op het weinige mosselzaad dat was aangetroffen werden in het voorjaar van 2020 al gauw bevestigd tijdens een inventarisatie en verkenning met de BRU 68 op het wad. Besloten werd om het aanwezige mosselzaad niet te bevissen en met rust te laten.

In het najaar is er in augustus en oktober gefaseerd en in clusters van niet meer dan tien schepen op een kleine 40.000 mton mosselzaad met bus stukstallen tussen 1.200-2.200 gevist.

Aanloop

Door de stagnerende groei op het wad, zuidwesterstorm en de sterfte onder consumptie- en halfwasmosselen in de Oosterschelde in 2019 als gevolg van de schuimalg (Phaeocystus) was op voorhand duidelijk dat de bulk van de aanvoer in het seizoen 2020-2021 zou bestaan uit relatief kleine mosselen uit de Oosterschelde.

In lijn met die verwachting is op wens de keuzemogelijkheid in de veilingvoorwaarden opgenomen voor een bemonstering met een minimummaat van 40 mm dan wel 45 mm lengte, wat in de praktijk een keuze inhoudt tussen minder tarra bij een hoger stukstal dan wel meer tarra maar met een lager (gunstiger) stukstal. 76,7 procent van de aanvoerders maakte uiteindelijk de keuze voor het hanteren van een minimummaat van 45 mm lengte.

Seizoen 2020-2021

Door hun wat gunstigere positie in de waterkolom zijn de mosselen van de hangcultuur traditioneel wat eerder beschikbaar als de bodemcultuur. Dinsdag 26 mei was het zover dat de eerste oogst van de Zeeuwse hangcultuur onder het toeziend oog van de Zeeuwse topchef en ambassadeur Syrco Bakker werden binnengehaald en met smaak bereid onder de aanwezigen werd uitgereikt.

Traditioneel vormen ook de resultaten van de ‘algemene’ proefbemonsteringen een belangrijke moment van waaruit de sector zich een tastbaar beeld kan vormen wat de mosselkwaliteit is uit de verschillende (deel)gebieden. Bij de opening van het seizoen stond het aanbod ‘openbare’, dat wil zeggen voor iedereen zichtbare proefmonsters, op zes stuks. De meeste proefmonsters waren ook naderhand in private kring aangeboden. De resultaten van deze laatste groep zijn uitsluitend beschikbaar voor de aanbieder.

Vanaf de tweede helft van mei zijn de eerste bodemcultuurmosselen mondjesmaat uit de Zeeuwse wateren aangevoerd; kleine partijen met een stukstal rond de 219 stuks en met een vleesgewicht dat schommelde rond de 25,4 procent. Eind juni stond de aanvoerteller van het nieuwe seizoen op 9.894 mosselton, die gemiddeld voor 135,88 euro per mosselton werden verkocht.

Voetbalanalist en mosselliefhebber Jan Boskamp was een van de genodigden die zich de eerste bodemcultuurmosselen van het seizoen goed liet smaken toen de oogst op 8 juli 2020 door de YE 110 uit de Oosterschelde werd opgevist en topchef Thijs Meliefste ze daarna met zorg bereid aan de genodigde pers uitreikte. Om het met Jan zijn woorden te zeggen: ,,Dat heerlijke zilte van mosselen, daar geniet ik enorm van, dat is echt werelds.’’

In de periode van juli tot december is er vervolgens 277.453 (88,2 procent) mosselton van Nederlandse bodem aangevoerd, met een piek van 70.287 mosselton in de maand september. Mosselen die (gemiddeld 197 stuks, 28,0 procent vleesgewicht) voor 147,97 euro per mosselton zijn verkocht aan de handel.

In de periode van december tot eind april 2021 is er nog eens 27.193 (8,7 procent) mosselton vanuit de Nederlandse productiegebieden aan toegevoegd met een kwaliteit van gemiddeld 209 stuks, 25,0 procent vleesgewicht en een prijs van 105,74 euro per mosselton.

In totaal bedraagt de aanvoer aan bodemcultuurmosselen van de Nederlandse productiegebieden in het seizoen 2020-2021: 314.540 mosselton. Daarvan kwam 209.253 mosselton (66,5 procent) uit Zeeland, met een gemiddelde kwaliteit van 202 stuks bij 25,9 procent vleesgewicht en een opbrengst van 139,72 euro per mosselton, en 105.287 mosselton (33,5 procent) vanaf het Nederlandse Wad, met een kwaliteit van gemiddeld 192 stuks bij 31,1 procent vleesgewicht, die tegen een prijs van 152,33 euro per mosselton verkocht zijn.

Het hele aanbod aan Nederlandse bodemcultuurmosselen is in het seizoen 2020-2021 als private transactie verhandeld. Voor de vrije verkoop via de veiling zijn er geen partijen aangeboden. Net als vorig seizoen werd de aanvoer uit Nederlandse productiegebieden vanuit de handelskanalen aangevuld met mosselen uit Duitsland, Ierland, Noord-Ierland en Denemarken.

Verwachting

De stijgende tendens naar een aanvoer op maat is de aanvoer in big bags: meer dan de helft van alle ladingen (50,8 procent), waarvan 24,8 procent per as plus 26,0 procent per schip, vooral uit Zeeland. Wat ook is toegenomen zijn de monsternames buiten kantooruren, gevolgd door een bemonstering bij aankomst. Dit alles vergt een aanpassing van de werkwijze en beschikbaarheid van het personeel.

De aandacht van de Nederlandse Mosselveiling ligt met haar serviceverlening vol op de toekomst, inspelend op de dynamische behoeftes van een sector die zelf onderhevig is aan veranderingen en maatschappelijke inzichten, maar met een product dat alles in zich heeft om hoog te scoren op het gebied van duurzaamheid, geringe ecologische footprint en verantwoorde voeding.’’