Uitvoeringsagenda met actiepunten overhandigd aan staatssecretaris Silvio Erkens (LVVN)
Duidelijk omslagpunt in overheidsbeleid:
visserij noodzakelijk voor gezond voedsel
DEN HAAG – Ruim een jaar heeft de Werktafel Visserij, onder leiding van Roelof Bisschop, gewerkt aan een Uitvoeringsagenda van de Visie op Voedsel uit Zee en Grote Wateren. Tientallen concrete acties zijn uitgezet om te komen tot een toekomstbestendige, verantwoorde voedselwinning door de visserij- en aquacultuursector in Nederland. Deze Uitvoeringsagenda werd vorige week woensdag 13 mei overhandigd aan staatssecretaris Silvio Erkens van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN).
Voorzitter Roelof Bisschop is positief gestemd als het gaat over het gevoerde proces. ,,Het is uiteindelijk rijksbeleid en het rijk neemt hier ook verantwoordelijkheid. We doen het niet over de hoofden heen, maar doen het in samenspraak. Op die manier voorkom je draconische maatregelen die in de praktijk niet werken. Er zitten partijen met botsende belangen aan tafel, maar door die open naar elkaar uit te spreken creëer je begrip en vertrouwen. Uiteindelijk moet het leiden tot beleid met een breed draagvlak”, aldus Bisschop, die al tijdens dit proces meer onderling begrip heeft geconstateerd tussen de sector en de ngo’s Stichting De Noordzee en Vogelbescherming Nederland.
Actielijst
Er is ruim een jaar gewerkt aan het opstellen van de agenda in thematische bijeenkomsten. De agenda bevat 54 acties verdeeld over vier thema’s: voedsel, ruimte, ondernemerschap en beheer & regelgeving. De acties dragen bij aan het realiseren van het toekomstbeeld uit de Visie Voedsel uit Zee en Grote Wateren die in 2024 door de Tweede Kamer is aangenomen. ,,De actielijst is bottom up tot stand gekomen, doordat de deelnemers hun prioritaire acties hebben ingebracht. Veel acties zijn of worden al opgepakt in bestaande kaders of projecten. De ene helft van de acties wordt uitgevoerd door LVVN, de andere helft door de overige deelnemende partijen. Elke actie heeft een trekker die verantwoordelijk is voor het proces met daarbij ook een duidelijk tijdpad. Samen met andere aangewezen betrokkenen werken ze aan de actie. Binnen het ministerie van LVVN is een projectteam aangesteld dat ambtelijk verantwoordelijk is. Waar nodig zorgen zij ook voor de financiële ondersteuning.”
Volgens Bisschop is deze werkwijze een garantie dat er ook daadwerkelijk actie wordt ondernomen, waarbij door monitoring de betrokkenen maar ook de politiek op de hoogte gehouden worden van het proces en de behaalde resultaten. ,,Het is een vorm van beleid maken waarbij de hele sector en de ngo’s betrokken zijn, dat kan rechtstreeks zijn of middels vertegenwoordiging. Zo betrekken de twee ngo’s die aan tafel zitten ook andere ngo’s in hun belangenafweging.”
Grootste uitdaging
De Uitvoeringsagenda vermeldt het gezamenlijk toekomstbeeld dat met de acties beoogd wordt:
• Een robuuste visserij- en aqualcultuursector levert een regionaal, gezond en duurzaam product;
• Nederland is Europees koploper in ondernemerschap op een ‘multifunctionele zee‘;
• Vissers en kwekers op zee verdienen een goede boterham binnen de draagkracht van het ecosysteem.
Bisschop ziet in die laatste zinsnede ook de grootste uitdaging. ,,De draagkracht van het ecosysteem wordt door diverse factoren bepaald, onder meer de populaties van soorten in de voedselkringloop. Er is dan ook data nodig om met meetbare doelstellingen te kunnen bepalen of we met elkaar duurzaam bezig zijn.”
Geen voorzorgprincipe
De Uitvoeringsagenda geeft ten aanzien van de draagkracht van het ecosysteem aan ‘dat het concretiseren van natuurdoelen op grond van Europese regels voor natuurbeheer en -herstel wordt uitgewerkt. De voedselproductie op de Noordzee mag het bereiken van deze doelen niet in de weg staan. Een belangrijke opgave daarbij is het verder terugdringen van de impact op de natuur door vermindering van bodemberoering, bijvangst, uitstoot en afval van gebruikte netten. Bij het verdelen van de ruimte moet worden gekeken naar wat de natuur nodig heeft. Als nog niet precies duidelijk is wat de mogelijke gevolgen op de natuur zijn, houden we daar uiteraard rekening mee. Zo zorgen we dat acties goed blijven passen bij de verplichtingen’.
Het klinkt als het zogenaamde voorzorgprincipe, dat betekende dat visserij verboden was als de effecten hiervan nog niet bekend waren. Volgens Bisschop is dit niet het geval. ,,Met de Europees aangenomen Voedselvisie is de noodzaak van visserij een duidelijk omslagpunt in te maken beleid. De marine eiwitten zijn een gezonde en belangrijke voedselbron en daarom mogen visserij en aquacultuur niet verdwijnen. Ook de ngo’s onderschrijven het belang van voedselvoorziening voor de mensen. De belangenorganisaties mogen hun eigen belangen dienen, maar beseffen dat er ook een algemeen belang is. Naast ecologie speelt ook economie een rol bij het gebruik van de aarde. We zoeken naar een optimum waarin alle belangen gediend worden. Als praktijkvoorbeeld wil ik de bodemberoerende visserij noemen. Dan willen het niet hebben over verbieden, maar wel over herinvoering van een veel minder belastende visserijmethode als de pulsvisserij, al is die term Europees inmiddels al zo beladen dat we die maar wat anders moeten gaan noemen.”
Jaarplannen
De Uitvoeringstafel zal de komende jaren actief blijven. Hun voornaamste taak is om het jaarplan vast te stellen, de voortgang te monitoren en zo nodig bij te sturen en daarover jaarlijks te rapporteren. In overleg met de deelnemers wordt een nieuwe voorzitter gezocht die deze klus voor een aantal jaren op zich wil nemen.
Tot een nieuwe voorzitter gevonden is blijft Roelof Bisschop beschikbaar als onafhankelijk voorzitter. ,,Het is een doorgaand proces waar we uitgevoerde acties afstrepen en nieuwe acties toevoegen. Ik heb er een goed gevoel over dat we er met elkaar uitkomen en zo een voorbeeld kunnen zijn voor het Europese visserijbeleid.”
