Doel van Seafood Expo Global verschuift
Grondstoffen zijn de grootste uitdaging
BARCELONA - Waar de Seafood Expo Global voorheen de plek was om bestaande en nieuwe klanten te (be)zoeken, draaide deze editie meer dan ooit om het vinden van grondstoffen. Toch werd er weer volop gewerkt aan het netwerk. Ondanks het feit dat veel Aziatische klanten ontbraken vanwege de onzekerheid in het Midden-Oosten, was het toch een goed bezochte beurs.
Het zoeken naar klanten staat niet meer voorop. De vraag naar seafood is groot. Met de steeds verder krimpende visserij was op deze beurs goed zichtbaar dat het belang van aquacultuur groeit. Dit wordt al bevestigd in de herkomst van de meest verhandelde producten. Zalm, zeebaars en warm-water garnalen zijn hier bij uitstek voorbeelden van. Nu kabeljauw ook steeds meer succesvol gekweekt wordt met tegelijk grote quotakortingen in noordelijke vangstgebieden voor visserij, lijkt de aquacultuur ook hier het vertrouwen te winnen van visinkopers.
Unaniem noemden de meeste Nederlandse standhouders dat de schaarste in grondstoffen de grootste uitdaging is voor de handel in seafood. Met grondstoffen mag ruimer gedacht worden dan alleen de inkoop van voldoende vis om te ver- of bewerken en te kunnen verhandelen. Uitbreiding van productiecapaciteit kent ook vele uitdagingen, zoals het tekort aan werknemers, maar ook voorzieningen zoals elektriciteit en water. En daarnaast nog het verkrijgen van de benodigde vergunningen.
Symposia
Het zal de meeste bezoekers en handelaars op de drukke beursvloer zijn ontgaan, maar op de eerste verdieping van het beurscomplex Fira de Barcelona werden meerdere lezingen en panelgesprekken gevoerd waarin uitdagingen en kansen werden besproken.
Op de eerste dag (dinsdag) nam Guus Pastoor deel aan het panel over de handel in vis, schaal- en schelpdieren. Hij deed dat als voorzitter van Seafood Europe (voorheen AIPCE-CEP, de Europese Visfederatie die meer dan 3.900 visverwerkende en visgroothandelsbedrijven in elf EU-landen vertegenwoordigt). Hij gaf een analyse van uitdagingen en kansen tussen de EU en de VS in het tijdperk van de invoerheffingen. De 15% invoerheffing op seafood uit Europa is nog steeds slikken voor de Nederlandse handel, met name op belangrijke producten als zalm. En dan hangt er een nog grotere donkere wolk boven de trans-Atlantische handel of het wel bij die 15% zal blijven onder Trumps regime. Onzekerheid hangt volgens Pastoor daarom boven de sterk internationale seafoodhandel. Daarnaast spelen de sterk gestegen prijzen voor transport, inclusief zeevrachtcontainers, en de wisselende valutakoersen voor de Amerikaanse dollar een rol.
Pastoor gaf aan dat onvoorspelbaarheid en instabiliteit in veel gevallen niet ten goede komen aan de handel. De ontwikkelingen zijn zacht gezegd dynamisch en gevoelig voor gebeurtenissen op het wereldwijde toneel. Met de snel stijgende visprijzen door de situatie in het Midden-Oosten ben je koning met voldoende voorraad tegen lagere ingekochte prijzen. Tegelijk zijn grote voorraden risicovol bij waardevermindering of een te lage omloopsnelheid.
Potentie
Naast uitdagingen en onzekerheden stond op dag 3 (donderdag) de potentie van seafood centraal in het conferentieprogramma. Geert Hoekstra van de Wageningen Universiteit & Research en het practoraat visserij, innovatie & ondernemerschap bij Firda toonde aan dat seafood veel potentie heeft in de toenemende vraag naar gezonde en duurzame eiwitten wereldwijd. Onder de titel ‘Perfect Symphony: Sustainable Seafood by Low CO2, Circular Byproducts, and New Technology’, haalde hij verschillende wetenschappelijke publicaties aan van Wageningen University & Research, internationale projecten en regio's zoals van het Iceland Ocean Cluster die het potentieel van vis, schaal- en schelpdieren bewijzen.
Trends en kansen
Vier trends en tegelijk kansen voor seafood werden door Hoekstra ondersteund met praktijkvoorbeelden en wetenschappelijke rapporten:
,,- De snelle en steeds grotere rol van technologie. Denk aan robotisering en automatisering waaronder ook drones, AI en de wereld verbonden als een stad of dorp door digitale communicatiemiddelen en efficiënte transport.
- Circulariteit. Meer met minder. Dezelfde kilo grondstof, zoals te verwerken vis, kan voor een veelvoud aan bijproducten gebruikt worden. Die mogelijkheid werd besproken tijdens een rondetafeldiscussie die geïnitieerd was door het Schotse Ocean Cluster, nauw verwant aan het gelijknamige cluster op IJsland. Met dezelfde kabeljauw of zalm wordt via circulaire bijproducten meer verdiend en meer werkgelegenheid gecreëerd. Ook de verbinding in Schotland tussen de agrarische- en seafoodsector biedt kansen in het beter benutten van elkaars grondstoffen en faciliteiten als transport, machinerie en kennis van nieuwe technologie, energie maar ook in het aantrekken van jongeren naar voedselproducerende bedrijven.
- Kansen vanuit een betere aansluiting tussen wat er lokaal geproduceerd en geconsumeerd wordt. In Nederland wordt bijvoorbeeld veel wijting gevangen door kotters maar wordt deze vissoort ondergewaardeerd door veel Nederlandse (vis)consumenten. Vaak ingegeven door onbekendheid. Iedereen kent kabeljauw maar wijting is onbekender en maakt dus ook minder bemind.
- Het economisch weten te waarderen van CO2 footprint in de prijzen bij het schap of in het restaurant. Dit is een meer wetenschappelijke exercitie, maar zodra producten onderling eerlijker te vergelijken zijn doordat de kosten van klimaatbelasting (zoals CO2) zijn meegewogen in de consumentenprijs, winnen die producten die het minst schadelijk zijn voor het klimaat. Meerdere visproducten zijn bewezen laag in CO2-uitstoot en hebben tegelijk hoge voedingswaarden doordat ze bijvoorbeeld veel omega-3 vetzuren, vitamine B12 en selenium bevatten.”
Bezoekersrecord
Hoekstra stelde de vraag: ,,Zijn vis, schaal- en schelpdieren en duurzaamheid een perfecte symfonie, zoals Ed Sheeran en Andrea Bocelli zingen, of eerder een tragedie, zoals David Attenborough met achtergrondmuziek in Oceans laat zien?” De conclusie na het plenaire gesprek in de zaal is volgens hem dat er altijd ruimte is voor verbetering, maar het potentieel van vis, schaal- en schelpdieren is aanwezig en kan verder benut worden.
De succesvolle en goed bezochte Seafood Expo Global/Seafood Processing Global onderstreepte dit. Voor het vijfde jaar op rij was Barcelona vorige week hét trefpunt voor de internationale visindustrie. De beurs verwelkomde meer dan 35.500 professionals en vestigde een nieuw record met het hoogste bezoekersaantal in de geschiedenis van het evenement.