'Ook met scholing moeten we innovatiever zijn'
Leren van noviteiten over de grenzen
UTRECHT – Onderzoekers, vissers en visserijvertegenwoordigers uit Finland, Spanje, Denemarken, Duitsland, België en Het Verenigd Koninkrijk presenteerden zaterdag 11 april in Fort Voordorp een serie veelbelovende noviteiten. Het Internationaal Visserij Innovatie Symposium van VistIkHetMaar!, het LVVN-ministerie en het Landelijk Platform Visserij-Onderwijs trok een zaal vol belangstellenden.
De hoofdmoot van de naar schatting honderd bezoekers bestond uit (internationale) onderzoekers, vertegenwoordigers van visserijorganisaties en beleidsambtenaren. Ook een handvol Nederlandse vissers was aanwezig om inspiratie op te doen, naast enkele vertegenwoordigers van scheepsbouwbedrijven en een enkele ngo.
Waterstof
Juan Pablo Perez Gomez van visserijcoöperatie ARVI in Vigo, aan de Spaanse Atlantische kust, vertelt dat hij met collega’s werkt aan de hybride-ombouw van een twaalf-meter-schip, bouwjaar 1997. De 'Julio Pico', aangekocht in Valencia, moet een emissievrij demonstratiemodel worden, aangedreven door waterstofbrandstofcellen en batterijen. Omgedoopt zal hij straks als niet-commercieel test- en ringnetschip (purseiner) onder de kust vissen op pelagische soorten. Onder de veertien internationale partners die aan het project deelnemen bevindt zich ook het Nederlandse bedrijf Regbes B.V. verantwoordelijk voor de elektrische integratie van het vaartuig.
Ook in Spanje zijn de Europese energietransitie-wensen geland en het is volgens Perez Gomes aan visserijorganisaties daar gehoor aan te geven. Voor het HY2FISH Technology Concept met de 'Julio Pico' is een Europese subsidie verkregen van 2,2 miljoen euro. Perez Gomez: ,,Zoeken naar alternatieve fossielvrije aansturing is, dankzij stijgende brandstofprijzen, niet eerder zo actueel geweest.”
De Spaanse vloot heeft net als de Nederlandse vloot vergelijkbare overige uitdagingen. ,,Vissers worden ouder,” zegt Perez Gomez ,,en er is onvoldoende opvolging. Ook met scholing zullen we internationaal innovatiever moeten zijn.''
Comfort aan boord
De Spanjaard was in dit kader een dag eerder onder de indruk van het comfort op onder andere de vorig jaar gemoderniseerde KW-145, die met twee andere kotters in de haven van Scheveningen lag voor een rondleiding aan boord van het internationale gezelschap dat vandaag het symposium bijwoont.
,,Met kwaliteitsverbeteringen aan boord maak je het voor jongeren aantrekkelijker een visserijopleiding te gaan volgen. Het ruwe onafhankelijke leven op zee alleen werkt niet meer als uithangbord. Comfort, dat het leven van vissers aan boord aangenamer maakt, werkt wel en is een van de nieuwe voorwaarden om jonge vissers aan te trekken.”
Seal Screamer
De Finse onderzoeker Esa Lehtonen en zalmvisser Mikael Lindholm van Söderby Lax in Loviisa deden jarenlang onderzoek naar een manier om zeehonden op afstand te houden met een ‘seal screamer.’ Vissen met reguliere kieuwnetten is door vraatschade van het toenemende aantal zeehonden in Finse wateren geen doen meer voor zalmvissers zoals Lindholm. De schade is te groot en de omzet daalde.
Na het bestuderen van het gedrag van gezenderde zeehonden kwamen onderzoekers en vissers op het idee van een fuik met fijnmazige vleugels tot op grote afstand, met daarin zogeheten ‘screamers’ die zeezoogdieren op afstand houden. Vergelijkbaar met ‘pingers’ die wel gebruikt worden om in de palingvisserij otters op afstand te houden.
Lindholm: ,,Zeehondenoverlast rond mijn fuiken is met negentig procent afgenomen dankzij het ultra sound van de screamers waar zeehonden wel, maar vis niet op reageert.”
Fuikcamera’s
Bijkomende innovatie: een onderwatercamera die realtime telt hoeveel zalmen de fuik zijn binnen gezwommen, zodat vissers op afstand kunnen zien of een tochtje richting de netten lonend is.
Lehtonen: ,,De derde versie van het concept werkte. Vissers zijn graag op zee, maar varen niet graag voor niets heen en weer; zeker nu niet met de hoge brandstofprijzen.” Lindholm: ,,Ik kan op mijn mobiel mijn vangst 24/7 checken. Vorig visseizoen heeft mij dat dertig procent brandstof bespaard en de omzet was hoger omdat er nauwelijks verlies is door zeehondenvraat. Mijn vangst was vijftig procent hoger dan het jaar ervoor.”
De zware fuiken met rvs-ingang van veertig bij veertig centimeter worden gelicht door er lucht in te blazen. Lindholm brengt zijn vangst in watertanks levend aan wal, zodat de prijs hoger is. Om het voor collega-vissers van Lindholm aantrekkelijk te maken over te stappen op deze nieuwe vorm van zalmvisserij is tachtig procent subsidie beschikbaar. Finse vissers betalen de overige twintig procent.
Michel Verschoor
Volgende week deel twee met presentaties van innovaties van de andere sprekers op het internationale symposium.
