Dagboek van een Visserman - Dirk Kraak - Week 5 - 2026
AlgemeenEr staan op nieuwjaarsdag 2026 weer 365 lege dagen op de kalender.
Na een aantal gezellige feestdagen gevuld met een overvloed aan eten en drinken varen we op 4 januari via het Schulpengat weer richting de visgronden. Op hoop van zegen.
Eenmaal buiten staat er nog een behoorlijke slinger uit het noordwesten. Omdat ik nog wat onwennig ben na een aantal weken aan de wal ga ik na een paar uurtjes sturen lekker naar de kooi.
We beginnen onze eerste trek aan de Arnoldsrug. Als wij na een paar uur de netten halen zit er een 200 kilo inktvis in, de volgende trekken is dat 100 kilo en de laatste dagtrek een 75 kilo. Het is schrapen voor ons deze tijd van het jaar, en omdat wij met een kotter onder Duitse vlag niet zuidelijker dat 51.30 NB mogen komen, zullen wij hier genoegen mee moeten nemen. In Het Kanaal is het hosanna voor de vissers die daar wel mogen vissen en dan vooral voor de flyshooters. Ik zie op de website van de afslagen dat er ook behoorlijk wat rode mul wordt gevangen en dat is denk ik uitzonderlijk voor de tijd van het jaar.
Het vissen op inktvis is een van de trends van de laatste jaren. Ook wij proberen deze visserij eigen te maken. Na ons reisje naar de flumetank in Denemarken met het VIN ben ik met een paar inzichten aan de slag gegaan en heb deze verwerkt in een van onze inktvisnetten. Zoals ik het nu zie lijkt dit net minder te blazen (inktvisstekers in het net) en ook iets beter te vangen. Omdat wij alleen met de dag vissen gebruiken wij ook de helft van onze brandstof en ligt dat rond de 1.000 liter. Zolang wij niet onder de 3.000 euro aan vangst per dag komen gaat het voor ons nog wel. Het is ook winter en dan is voor ons ook iedere euro er één. Zolang wij een klein weekje kunnen maken zijn wij tevreden.
MMO
De volgende dag is de vangst rond weer de 100 kilo inktvis per trek en met vier trekken is het wederom een klein dagje. Als ik de weerberichten bekijk zie ik dat hij voor de nacht windkracht 7-8 opgeeft uit het zuiden. Daarom besluiten wij om maar wat te schuilen onder de Engelse kust binnen de Falls.
Ik stuur voor de zekerheid even een mail naar het VMS-team van de MMO (Britse visserijinspectie) wat onze plannen zijn bij de Britse 12 mijl, zodat wij later geen lastige vragen krijgen. De volgende dag krijg ik dan ook een vriendelijke mail terug. Het mailadres is: vms@marinemanagement.org.uk
Ik moet eerlijk bekennen dat bijna alle visserijinspecties van het MMO redelijk vlot en punctueel verlopen. Ik denk ook dat het vaak de manier is waarop je jezelf opstelt richting inspecteurs. Tegen onze bemanningsleden zeg ik altijd: wees kalm en vriendelijk. Toch zijn er genoeg uitzonderingen waarbij een inspectie op zee minder prettig verloopt. Dat is jammer, en ik vind dat wij daar als vissers iets mee moeten doen. Want wij zijn geen criminelen maar eerlijke hardwerkende vissers.
Diezelfde nacht spookt het behoorlijk op volle zee. Maar wij liggen heerlijk in Abrahams schoot in het oppertje van de Engelse kust en hebben een rustige nacht.
Vroeg in de ochtend stilt het iets en pikkelen wij weer richting de Arnoldsrug. Ik hoor iedereen klagen over het slechte weer afgelopen nacht en denk: ja, soms moet je even een stukje varen voor een rustigere nacht. Rond half 9 vieren wij ons net en doen een trek van 3 uur die goed is voor 360 kilo inktvis, de trek erop is het 200 kilo en de laatste trek 150 kilo. Dit was dus een mooi etmaal voor ons. Gelukkig is het deze nacht mooi weer en blijven wij samen met de rest van het vlootje wat dobberen op de Arnoldsrug in de scheidingszone.
Overpeinzingen
Als ik ’s nachts de wacht overneem en lekker rustig een moment voor mijzelf heb, overdenk ik vaak het leven en de situatie waar wij met onze sector in zijn geraakt. Het is niet zo dat alles uit ons handen glipt, maar ik weet wel dat wij waakzaam moeten zijn voor wat komen gaat. Het lijkt er namelijk op dat een deel van de bestuurders van ons land en de EU totaal het zicht kwijt is op de burgers die voor hun voedsel zorgen.
Bestuurlijk zal het wel kloppen, maar de onderste laag die het werk verzet wordt meer gezien als knecht en een onderdeeltje van hun bestuurscultuur. Deze bestuurders zijn veelal hoger opgeleiden die eigenlijk geen ervaringen hebben van wat er nu werkelijk nodig is op de werkvloer. Ik zie die groep burgers als de schouders die ons land dragen, maar bedoelde bestuurders bekommeren zich daar niet echt om.
Momenteel zien we dat aan het bestaansrecht van de ‘gewone’ man/vrouw wordt geknaagd. Om de overvloed aan overheidsuitgaven en regels te betalen wordt de burger geplukt. De hardwerkende burger krijgt hier onwerkbare wetgeving, onzinnig stikstof-, klimaat- en natuurbeleid, hogere belastingen en inflatie en een krimpend pensioen voor terug.
Het is ook een mooi moment om de bijeenkomst in Vianen van de boerenorganisatie Agractie met Marianne Zwagerman terug te kijken. De zogenaamde UPLG (Utrechts Programma Landelijk Gebied) van CDA-provinciebestuurster Mirjam Sterk is onder de agrariërs daar ingeslagen als een bom! Dit is de zoveelste tegenslag die onze agrariërs te verwerken krijgen, als deze plannen doorgaan betekent dit in veel gevallen het einde van hun bedrijf en levenswerk. Verschrikkelijk! Wat doen deze inhumane bestuurders hun en ook ons aan! Het wordt tijd voor een ander geluid, vindt Marianne Zwagerman en daarvoor richt zij de vakbond van plattelandsbewoners op, een soort EMK van bezorgde boeren en burgers.
EMK
Ik weet nog dat ik tien jaar geleden een oproep deed en wij binnen een aantal weken met een aantal bezorgde vissers EMK opgericht hebben en hoe we later dat jaar in augustus 2016 met een groot flottielje van kotters de Maas opvoeren naar Rotterdam. Het was het begin van een beweging van burgers werkzaam in de primaire sector. Voor mij was passief toekijken not done, en nog wakkert dat vlammetje in mij. Hetgeen de visserij overkwam is vergelijkbaar met dat van onze andere voedselmakers die in, op of met de natuur werken. Wij zagen dat ngo’s steeds een andere kaart trokken om onze sectoren zwart te maken. Wat mij verbaasde was de oneindige stroom van negatieve informatie de werd uitgestort door natuurorganisaties. Er was duidelijk een agenda en een onbeperkte kasstroom richting deze ngo’s. Achteraf gezien is er een vies spel gespeeld waarvan wij nu het slachtoffer zijn. Toen het EU-lobbyschandaal aan het licht kwam werd alles duidelijk, alleen is het leed al geleden en zijn wij weer visgebied kwijtgeraakt.
Het Noordzeeoverleg (NZO) is gebruikt om onze visserijmogelijkheden op een polderachtige manier in te dammen. En als je denkt dat dit stopt heb je het mis. Want het aanstaande kabinet staat te trappelen om nog meer milieu-onzin over ons uit te storten en gebieden te sluiten voor windparken en Natura 2000. Het houdt niet op, kijk daarom dan ook niet passief toe en handel.
Het is dus zaak om de gelederen te sluiten en gezamenlijk nieuwe allianties te smeden met de politiek in Den Haag. Ik weet dat niet iedereen onze kleur heeft, maar in tijden van nood moet je wat. Ik zeg daarom: laat je van je goede kant zien en wees trots op wat wij doen op zee, op onze mensen en op ons product. Het enige wat wij en andere ondernemers in de primaire sector vragen is Ruimte om te kunnen werken en ondernemen in de natuur, op onze manier met respect voor alles wat leeft en dat op een houdbare (duurzame) manier.
Zelf probeer ik zoveel mogelijk contacten warm te houden. Maar soms ontbreekt de tijd of zegt mijn lichaam: ‘Doe eens wat rustiger aan en geniet van wat je wel hebt op zee, ondanks alle beperkingen die soms kant nog wal raken’.
Als mijn wacht voorbij is pieker ik nog wat verder in de kooi en val toch nog even lekker in slaap.
Kosten reizen de pan uit
Het is inmiddels donderdag 8 januari en ik ben tijdens de eerste trek al van alles aan het regelen om te kunnen lossen in Oostende.
Ook denk ik aan de kosten die er uit lopen voordat er ook maar een cent aan ons bedrijf wordt overgemaakt. Het begint met de afslag aldaar waar onze vis verplicht moet worden gewogen voor transport (kosten 600 euro), daarna de vrachtwagen regelen (kosten ongeveer 500 euro, gezamenlijk transport) en dan nog de havenkosten (50 euro dokken plus 300 euro afvalkosten en dat voor twee vuilniszakken) en als laatste komen hier nog de gewone afslagkosten overheen voor kistenhuur, sorteer, weegkosten en verkoopkosten. Dit begint zo aardig in de papieren te lopen, dus gaan wij daar (Oostende) alleen naar binnen als wij ook een reisje kunnen maken.
Daarna regel ik nog de olieboer, en zo gaat met al dat geregel de eerste trek weer voorbij, die overigens goed is voor een 100 kilo inktvis. De afslag Oostende meldt dat er die avond nog maar één heftruckchauffeur is voor de 10 tot 20 kotters die daar hun vis verplicht moeten laten wegen. Ik besluit daarom om nog één trek te doen in plaats van twee, omdat wij anders misschien te laat zijn en de halve nacht moeten wachten op onze weegbeurt. Door al deze regeldruk laat ik dus een trek schieten en dat zou er zo maar eentje kunnen zijn van 100 of 150 kilo inktvis. Al met al kost deze gekkigheid ons bakken met geld, ik denk er wederom het mijne van. Hoe gaan ze met ons als vissers om in de EU?
Diezelfde avond lossen wij onze vis - voor de vrijdagmarkt in IJmuiden - en maken de kotter weer visklaar voor de volgende reis. Rond 22 uur stap ik in de bus richting Den Helder om te genieten van een paar vrije dagen met mijn gezin.
Half januari doe ik nog een tweede reisje als schipper. We zien de inktvis verder noord-in trekken. Ook wel mooi voor de verspreiding van de vloot. Verder ben ik druk met zaken aan de wal die voor ons bedrijf geregeld moeten worden. Daarover later meer.
Dirk Kraak,
Dirk.bra7@gmail.com
