Hier gaat het mosselhartje sneller van kloppen
Kijk vooruit, want die kant gaan we op…
Kijk vooruit, want die kant ga je op! Dat klinkt heel logisch. Maar stel dat je achterom blijft kijken terwijl je vooruit wil, welke kant ga je dan op? Dat antwoord is eigenlijk ook logisch: je gaat negens heen omdat je je focus vooruit kwijt bent. Het verleden is een spiegel om in te leren, maar de voorruit is vele malen groter omdat daar je toekomst ligt. Wie te lang in de achteruitkijkspiegel kijkt, mist de afslag die voor hem ligt.
Als ik zelf in de achteruitkijkspiegel kijk denk ik bij mezelf: dit soort zinnen schrijf je ieder jaar op. Waarom kom ik niet daar waar ik wil zijn. Kijk ik te veel in de spiegel of is het iets anders waardoor ik niet vooruit kan? Staat de handrem er nog op?
2025
We blikken eerst terug voordat we vooruit gaan kijken. In 2025 is er genoeg gebeurd, anders dan we hadden verwacht. Is dat niet altijd zo? Wat gebeurt er in het leven precies zoals we hadden gehoopt? Ik kan je vertellen dat dat bij ons in ieder geval niet zo is. Er is geen één jaar hetzelfde, dat roept iedere mosselkweker. Gelukkig maar, want stel dat we weer zo’n mosselsterfte-jaar hadden zoals in 2024. Ja, wat dan? Gelukkig hoef ik deze vraag niet te beantwoorden.
Een jaar wat voorbij is gevlogen, druk met mosselzaadinvanginstallaties, verzaaien van zaad, oogsten van mzi’s, leveren van consumptiemosselen, verzaaien van halfwas en achter de zeesterren aan. Waarom die beesten zijn geschapen? Geen idee. Dat ze voor veel werk zorgen is een feit.
Eind januari dweilden we weken aan een stuk op enkele percelen in de Oosterschelde. De dweilbakken zijn zowat niet meer van boord geweest totdat we gingen verzaaien afgelopen najaar. Bepaalde delen van de Waddenzee, zoals de Westkom, waren er flink mee bezaaid.
Wat een werk!
Een strakke planning en het gas er op! Half maart startten we op het Wad en in de Voordelta om de mzi-lijnen het water in te brengen. Laatste week van maart bakenden we de percelen uit en doen we een rondje percelen hoe het er bij staat. Daar werden we nog niet erg enthousiast van, tegenvallende groei!
In één ruk door met het inbinden van de lijnen. Het liep gesmeerd, een dikke 70 lijnen, 4.000 tonnetjes en 63.000 snoods. Als je het snel zegt is het niks, maar we weten weer wat handarbeid is! Man man, wat een werk! Maar wat zijn we er blij mee dat we op deze manier zaad kunnen invangen!
Eind april, alle mzi-apparaten gaan weer van boord en de korren er aan. In mei volgt de zaadviscampagne in de Waddenzee. Het quotum is vastgesteld op 150.000 mt. We visten een mooie hoeveelheid grof mosselzaad dat we uitzaaiden in de Wolfshoek. Met de hoop op een snelle groei om een mooie 1-jarige mossel kweken.
Mosselhartje
En dan is het zo weer juni. In de aanloop naar het nieuwe mosselseizoen horen we positieve geluiden vanaf de Oosterschelde. De vis ziet er al goed uit! Zelfs zo goed dat het seizoen 2 weken eerder van start gaat dan vooraf gepland. Dat is altijd mooi meegenomen, want een seizoen aan de voorkant verlengen is beter dan aan de achterkant! Alles boven de 30% vis, geweldig om zo vroeg te kunnen starten met zo’n mooie kwaliteit.
. We starten dan ook zelf met het verwerken van onze Zeeuwse mosselen in de Mosselloods. Mensen reageren positief en weten de weg naar het Mosselautomaat steeds beter te vinden. Ook de online verkoop pakt weer goed op en zo creëren we weer vele ‘mosselambassadeurs’ in Nederland.Klein
Door de vroege start is het wel zo dat de mosselen in de Oosterschelde al snel schaars worden. Dat komt ook door de sterfte die er in 2024 was. De hoop op een snelle groei in de Waddenzee valt echter behoorlijk tegen. De 1-jarige mosselen zijn echt klein. Maar als er niets anders beschikbaar is, dan is het zoals het is.
In december 2024 hadden we nog ingespeeld om een lapje in de Oosterschelde te bezaaien met grof mosselzaad, met de hoop op snelle groei. Dit pakte goed uit met een mooi resultaat!
Verzaaien
Tussendoor oogsten we nog het mosselzaad van de lijnen. Hier hebben we wisselende resultaten Waar de ene locatie mooie dikke worsten met mosselzaad laat zien, is het op andere locaties behoorlijk wat minder. Vooral op de locatie Vogelzand zien we dat de touwen nog geen kilo per meter geven. Maar al met al hebben we voldoende zaad om de percelen te bezaaien die we daarvoor in gedachten hadden.
En dan zitten we al weer in november als we uiteindelijk toch maar de beslissing nemen om te gaan verzaaien van de Waddenzee naar de Oosterschelde. Want uitstel is een dief van de tijd! En ja dat is iets waar we mee moeten dealen. Gelukkig beschikken we in tijden van drukte over twee schepen en kan de YE 46 volop meedraaien. En dat is dan ook weer hard nodig als blijkt dat sommige percelen ook nog eens vergeven zijn van de zeesterren.
De Oosterschelde plaagt ons al een heel seizoen met zeesterren, maar ook op de Waddenzee is het op sommige percelen prijs. In de derde helft van december zaaien we de laatste mosselen dit jaar uit in de Oosterschelde. We krijgen het werk niet klaar in de Waddenzee en zullen dit in januari 2026 weer verder oppakken.
Niet altijd rechtdoor
Maandagavond 5 januari, we varen binnendoor naar de Waddenzee. Flinke sneeuwbuien zorgen voor een dikke laag sneeuw aan boord. Terwijl ik lessen trek uit een podcast van de ‘Doorzetters’ komt de vraag bij me boven: wat heb ik hier eigenlijk aan?
Ik zie duidelijke lijnen lopen: ondernemen op de toppen, maar vooral in de diepe dalen. Maar wat kan ik daar mee als mosselkweker?! Misschien had ik dit jaar niet moeten schrijven over de spiegel, maar over de eerste kilometer die we gaan rijden. Hopelijk de volgende keer!
De weg vooruit is niet altijd rechtdoor, dat is iets waar ik ook in het afgelopen jaar weer ben achter gekomen. Soms lijkt het wel of we op een rotonde zitten zonder afslagen.
Plannen
De plannen die er waren in januari 2025 hebben we niet kunnen realiseren. Alternatieve kweekmethodes hebben we niet kunnen opstarten. Het volume mosselen in Nederland neemt verder af. De onkosten stijgen door en de werkdruk loopt op. Het is lastig om daar mee om te gaan.
We willen vooruit maar het lukte gewoon niet! En toch zullen we een afslag nemen, daar geloof ik in. Er komt een tijd dat alles anders wordt. Innovaties in de huidige kweek, maar ook andere kweekmethodes. Alleen, we moeten geduld hebben!
Geschenk
Een aantal weken geleden zei iemand tegen mij: ,,Misschien is het krijgen van dat wat je niet wil wel het grootste geschenk. Doe wat goed voelt, kritiek krijg je toch wel.'' Ik denk na over deze krachtige zinnen… een glimlach komt op mijn gezicht. Inderdaad: je hebt gelijk!
Weerstand maakt mij sterker. Opnieuw zoeken naar dat wat perspectief bied. We geven niet op, we moeten vooruit. Een nieuw seizoen met kansen die zich aanbieden, dat geeft ook weer nieuwe energie.
Ik wens iedereen een gezegend en voorspoedig 2026.
Jos Steketee, YE 72
www.demosselkwekerij.nl