Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.
‘Het moet natuurlijk wel effectief zijn’

Vissers in actie na containerramp

HARLINGEN/LAUWERSOOG – De visserij laat zich niet onbetuigd bij het opruimen van de enorme hoeveelheid afval uit de verloren containers van het containerschip ‘Zoë’. Vrijdag tot en met maandag is er alles bij elkaar met een kleine dertig garnalenkotters vuilgevist. De vissers oogsten met hun actie, waarbij door hen naar schatting 18 ton afval op de kant is gezet, veel lof.

In de vroege ochtend van woensdag 2 januari verloor een van de grootste containerschepen ter wereld, de ‘Zoë’, met onstuimig weer 291 containers (laatste raming) boven de eilanden. Het enorme schip was op weg naar het Duitse Bremerhaven. Een milieuramp dreigt voor de Wadden, de Waddeneilanden en de Groningse en Friese kusten, want het merendeel van de containers is gevuld met plastic; grote stukken maar ook hele kleine plastic deeltjes. Gevreesd wordt dat afval uit opengebarsten containers nog jarenlang de kusten zal vervuilen.

Al direct op die woensdag meldden zich vissers bij voorzitter Barbara Holierhoek van vissersverenigingen Hulp in Nood en Ons Belang en bij Sarah Verroen van VisNed. Wat kunnen we doen? Na overleg en afstemming met de Kustwacht, Rijkswaterstaat, ministerie van LNV, de visserijorganisaties en ook Stichting De Noordzee kon een afvalvisplan opgesteld worden. Groninger gedeputeerde en tevens voorzitter van het Waddenfonds Henk Staghouwer maakte zich sterk voor steun uit het Waddenfonds aan de vissers op afval. Er is maximaal 100.000 euro beschikbaar gesteld.

Zaterdag, zondag en maandag is er op de stromen rotzooi uit de containers gevist door garnalenvissers vanuit Lauwersoog en Harlingen en enkele vanuit Stavoren, Terschelling, Ameland en Kornwerderzand. Simon Koornstra ging met zijn HA 4 op vrijdag al uit om te helpen. ,,De KNRM had getwitterd ‘een viskotter was wel handig geweest’. Toen zijn we gaan kijken wat we konden doen. Dat was toen nog niet zo veel; wat losse plukken vuil. Zaterdag ging het veel beter, want toen dreef het vuil in stroken, die makkelijk op te vissen waren. Om het zeefgat hebben we een strop gedaan, zodat het net korter is en makkelijker te hanteren. De samenwerking met alle partijen was top.’’ Koornstra wacht af of ze verder nog nodig zijn. ,,Het moet natuurlijk wel effectief zijn. Maar we gaan gewoon als het moet. Niks doen is geen optie.’’

Foto: Marjolein van Roosmalen - Opgevist afval op de kade om afgevoerd te worden.Foto: Marjolein van Roosmalen - Opgevist afval op de kade om afgevoerd te worden.

Verroen en Holierhoek hebben als ‘crisiscentrum’ zeer drukke dagen gehad. Ook voor een eventueel vervolg waren zij de coördinerende spil in een app-groep met zo’n 45 vissers die willen meehelpen met afval opruimen. ,,Maar dat kan natuurlijk niet zo blijven. Professionele bedrijven aangestuurd door de autoriteiten gaan het overnemen’’, aldus Holierhoek. Ze hadden overleg met tal van instanties. Naast de Kustwacht en de KNRM willen ze zeker ook BDS noemen, voor het werk aan de wal. ,,En een eervolle vermelding voor Koert Sterkenburg, die zijn zaak op Lauwersoog steeds heel vroeg openstelde als centrum voor vrijwilligers en met de heftruck in de weer was voor de bigbags.’’

Ondertussen zijn er volgens Verroen en Holierhoek ontzettend veel positieve reacties binnengekomen voor het vrijwillige opruimwerk van de vissers.

Aansprakelijk

Van de 291 verloren containers zijn er inmiddels 220 gelokaliseerd. Een vliegtuig van de Kustwacht en de ETV ‘Guardian’ speuren naar containers. Met navigatieberichten wordt het scheepvaartverkeer gewaarschuwd, maar de vissers mopperen over de te ruime plaatsaanduidingen van de containers op de zeebodem. De rederij MSC, eigenaar van de ‘Zoë’, schrijft op haar website de opruimacties en de ondersteuning van de vissers zeer te waarderen. Zaterdag meldde de rederij dat het de volledige kosten van de opruimactie zal vergoeden, en zei het ook dat MSC zal blijven zoeken naar verloren containers totdat de laatste gevonden is. VisNed en de Nederlandse Vissersbond hebben (links naar) een schadeformulier op hun websites gezet. Advocatenkantoor Wybenga heeft namens VisNed de eigenenaren van de ‘Zoë’ en de bevrachter aansprakelijk gesteld voor alle directe schade en eventuele vervolgschade, zoals het verlies van visgronden.

Ardent Global in IJmuiden is door rederij MSC in de arm genomen om de verloren containers te lokaliseren en te bergen. Het bergingsbedrijf uit IJmuiden heeft onder andere Friendship Offshore voor de grote klus vastgelegd. Afgelopen maandag werden de eerste twee (opengebroken) containers met de voormalige bokker ‘Friendship’ boven Terschelling geborgen. De meeste containers liggen in bulten in de oostgaande vaarroute, maar elders zijn ook containers gesignaleerd.

Door bijna alle politieke partijen zijn deze week kamervragen gesteld.