Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.
Website van Maarten Bal wordt steeds geactualiseerd

Visserijschepen uit de Zuid-Hollandse polders

ALPHEN AAN DEN RIJN – Alle visserijschepen die ooit bij de twee scheepswerven van Boot en de werf van Pannevis in Alphen aan den Rijn zijn gebouwd? Geboren Scheveninger Maarten Bal wil die lijsten volledig zien te krijgen op zijn website, waarvan de naam niet kort is geworden…

Wat ga je doen na je pensioen? Dat vroeg Maarten Bal (69) uit Alphen aan den Rijn zich ook af, toen hij na een loopbaan als leraar Nederlands en conrector in 2011 met pensioen ging. Zoals zijn naam al doet vermoeden is Bal van oorsprong een echte Scheveninger. In zijn jeugd ging hij veel mee als prenter met het vissersschip waar zijn vader op voer en ook in zijn latere leven heeft de visserij hem nooit losgelaten. Visserijhistorie heeft zijn specifieke interesse. Niet voor niets is hij onder meer bestuurslid van de ‘Stichting Zeillogger Balder’, die de authentieke zeillogger VL 92 wil behouden als maritiem erfgoed voor de stad Vlaardingen.

Foto: Archief Historische Vereniging Alphen en Museum Vlaardingen - Scheepswerf De Industrie aan de Wilhelminalaan, een van de twee werven van Boot in Alphen aan den Rijn.Foto: Archief Historische Vereniging Alphen en Museum Vlaardingen - Scheepswerf De Industrie aan de Wilhelminalaan, een van de twee werven van Boot in Alphen aan den Rijn.

Bal kwam als leraar in Alphen aan den Rijn werken in de zeventiger jaren. Vlak daarvoor waren de twee visserijwerven van de familie Boot in zijn nieuwe woonplaats gesloten: De Industrie, aan de Wilhelminalaan, en De Vooruitgang, aan de Gouwsluis. Hij heeft deze werven dus zelf nooit actief in bedrijf gezien. De werf A. Pannevis was al eerder gesloten.

De werven van Boot hebben ruim 125 jaar bestaan, van 1851 tot 1976. In 1970 gingen ze nog op in T. Van Duivendijks Scheepswerven BV te Lekkerkerk. De werf A. Pannevis is rond 1880 gesticht, werd in de jaren dertig overgenomen door De Vries Lentsch en gesloten in 1963. Bij elkaar zijn op deze drie werven een kleine tweehonderd vissersschepen gebouwd.

De rijke scheepsbouwgeschiedenis van zijn woonplaats leek Bal een heel interessant onderwerp voor een boek, met de focus op visserijschepen en schepen die oorspronkelijk voor andere doeleinden waren gebouwd en later voor de visserij zijn omgebouwd (vooral tot mosselschepen).

Geen boek maar website

Zijn zoektocht naar informatie bracht Bal langs diverse historische archieven. Ook dat van het toenmalige Nationaal Visserijmuseum in Vlaardingen. ,,Mijn streven was een volledige lijst van vissersschepen die in Alphen aan den Rijn zijn gebouwd. Van de firma Boot zijn overzichten van gebouwde schepen beschikbaar in archieven, van de firma Pannevis echter niet’’, vertelt Bal. Zijn recherchewerk in archieven werd bemoeilijkt doordat het museum in Vlaardingen vanwege een grote verbouwing plotseling sloot en daarmee (tijdelijk) de toegang tot het Visserijregister. ,,Ik zou veel te lang moeten wachten tot ik weer toegang zou kunnen krijgen. Het was voor mij een van de redenen om af te zien van het idee van een boek en in plaats daarvan een website te maken. Voordeel daarvan is dat het altijd te actualiseren en aan te vullen is.’’

Foto: Archief Historische Vereniging Alphen en Museum Vlaardingen - De scheepswerf van A. Pannevis in vol bedrijf in het jaar 1903. In aanbouw is de Vlaardinger zeillogger VL 39.Foto: Archief Historische Vereniging Alphen en Museum Vlaardingen - De scheepswerf van A. Pannevis in vol bedrijf in het jaar 1903. In aanbouw is de Vlaardinger zeillogger VL 39.

De Scheveningse Alphenaar trok zich niets aan van adviezen om de naam van zijn website vooral kort te houden. Het werd een lange naam, die precies de lading dekt: www.visserijschepenuitalphenaandenrijn.nl. De website is een wonder van eenvoud. In de balk rechts staan bijna tweehonderd scheepsnummers. Als je op een nummer klikt, komt er een venster met alle beschikbare informatie over het betreffende schip en een of meerdere foto’s.

Inmiddels is de website bijna drie jaar in de lucht en heeft Bal al duizenden bezoekers mogen verwelkomen, uit heel de wereld. Reacties komen er ook uit alle hoeken van de wereld ,,Ik correspondeer in heel veel talen, maar dan meestal wel via Google translate. Dus ik begrijp dat ze me soms niet helemaal snappen’’, zegt Bal lachend. Er komt regelmatig nieuwe informatie bij, en de website wordt steeds bijgewerkt. Bal kijkt uit naar de op handen zijnde digitalisering van het Nationaal Visserijregister, wat ook weer veel bruikbare informatie zou kunnen opleveren.

Foto: Archief Historische Vereniging Alphen en Museum Vlaardingen - In Alphen aan den Rijn werden ook regelmatig vissersschepen voor het buitenland gemaakt. In 1963 werd de SPM 210 tewatergelaten; een Frans schip voor de visserij in Canadese wateren. Tot aan het zinken tijdens een sleep in 2002 maakte het schip veel omzwervingen. Zo voer het van 1984 tot in 1986 nog als longliner voor een Belgische rederij (O 278). Foto: Archief Historische Vereniging Alphen en Museum Vlaardingen - In Alphen aan den Rijn werden ook regelmatig vissersschepen voor het buitenland gemaakt. In 1963 werd de SPM 210 ...

Het lijkt zo simpel: een lijst met alle schepen maken die op een scheepswerf zijn gebouwd. Dat is het dus niet, heeft Bal uit ervaring ondervonden. ,,Van Boot zijn dus wel bouwlijsten beschikbaar, maar soms is het niet duidelijk of van het bewuste schip alleen het casco is gebouwd in Alphen aan den Rijn en elders afgebouwd of dat het casco juist ergens anders is afgebouwd. Ook zoek ik nog naar mosselschepen die oorspronkelijk in Alphen aan den Rijn als binnenvaartschip zijn gebouwd.’’

Wat het allemaal niet makkelijker maakt is dat er in de regio meer visserijwerven waren van families Boot: Scheepswerf De Dageraad in Woubrugge, Scheepswerf Boot in Leiderdorp en Scheepswerf Boot in Delft. En zoals gezegd zijn van Scheepswerf Pannevis, niet van een familie Boot, helemaal geen bruikbare lijsten beschikbaar.

Foto: Archief Historische Vereniging Alphen en Museum Vlaardingen - Een foto uit de zeventiger jaren, met twee hektrawlers tegelijk in aanbouw bij De Vooruitgang: de KW 39 ‘Johanna’ voor rederij Kennemerland en de KW 122 ‘Arie Ouwehand’ voor Ouwehand. In Alphen aan den Rijn werden van deze 59,30 meter lange hektrawlers alleen de casco’s gebouwd. De beide schepen kwamen in de zomer van 1975 in de vaart.Foto: Archief Historische Vereniging Alphen en Museum Vlaardingen - Een foto uit de zeventiger jaren, met twee hektrawlers tegelijk in aanbouw bij De Vooruitgang: de KW 39 ‘Johanna’ voor ...


Reacties welkom

Bal blijft enthousiast bezig met zijn hobby. Het blijft fascinerend dat midden in de Zuid-Hollandse polders zoveel visserijschepen zijn gebouwd.

Reacties op zijn website over de visserijschepen uit Alphen aan den Rijn zijn zeer welkom, op Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Geboren Scheveninger Maarten Bal kan zich in de polders van Alphen aan den Rijn toch met visserijgeschiedenis bezighouden.Geboren Scheveninger Maarten Bal kan zich in de polders van Alphen aan den Rijn toch met visserijgeschiedenis bezighouden.