Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.
Positiebepaling partijen bij wind op zee in Nieuwspoort

Visserij moet het meest inschikken

DEN HAAG – De visserij is de oudste gebruiker, maar zal zich het meest moeten aanpassen aan de veranderde omstandigheden op de Noordzee. In Nieuwspoort kwamen afgelopen dinsdagmiddag alle partijen die betrokken zijn bij de grootschalige uitrol van wind op zee bij elkaar om hun positie te bepalen. Een bijeenkomst die niet vrolijk stemde voor de visserij.

‘Ruimte voor Visserij in de Noordzee vol windmolens’ is de titel van het visiedocument van vrijwel de hele Nederlandse visserijsector (de Nederlandse Vissersbond vaart haar eigen koers in deze). Het was ook het thema van alweer de zevende door VisNed en de Pelagic Freezer-trawler Association (PFA) georganiseerde Visserijpoort in Nieuwspoort in Den Haag. De opkomst was heel goed, en deelnemers aan deze Visserijpoort kwamen letterlijk van Vlissingen tot Groningen.

VisNed-voorzitter Maarten Drijver opende de bijeenkomst met een foto van hem aan dek van een kotter. Het jaartal: 1977. De situatie op de Noordzee: 25 boortorens en verder hélémaal leeg. Hoe anders is de situatie nu; met veel meer boortorens, de scholbox en andere verboden zones en gesloten gebieden, defensiegebieden, verkeersscheidingsstelsels en, vooral, steeds meer windmolenparken. De toekomstplaatjes, die voor de visserij op een horrorscenario beginnen te lijken, zijn bekend en kwamen ook op deze bijeenkomst weer voorbij.

De grootschalige uitrol van opwekking van energie middels windmolens op zee is onderdeel van het (concept) Klimaatakkoord en heeft gevolgen voor alle partijen op de Noordzee. Een aantal van die ‘gebruikers’ kwam in Nieuwspoort aan het woord. Maar voordat de diverse sprekers hun aandeel in de energietransitie en hun visie daarover kenbaar konden maken, werd door Drijver van de gelegenheid gebruik gemaakt om het visiedocument van de sector aan te bieden aan vier aanwezige Tweede Kamerleden en Europarlementariër Peter van Dalen. Bij monde van Arne Weverling (VVD) werd het document in dank aangenomen.

Vissen op een postzegel wordt een reëel scenario als alle plannen voor windmolenparken op de Noordzee doorgaan.Vissen op een postzegel wordt een reëel scenario als alle plannen voor windmolenparken op de Noordzee doorgaan.

Kennis

Rob van der Hage komt in zijn functie als manager bij TenneT veel gebruikers tegen. TenneT bouwt geen windmolenparken maar sluit ze aan op het stroomnet door middel van kabels. Er komt volgens Van der Hage nog ‘tientallen keren’ meer bij als wat er nu staat aan windmolenparken. Hans Timmers is bestuursvoorzitter van NWEA, de Nederlandse Wind Energie Associatie, de branchevereniging van 325 bedrijven en organisaties die werken aan windenergie op land en op zee. Er is volgens Timmers te praten over medegebruik en natuur, maar hij benadrukt: ,,Alles heeft z’n prijs, en het is lastig om het voor iedereen optimaal te maken.’’

De visserij heeft grote zorgen, maar ook Stichting De Noordzee maakt zich zorgen om de enorme uitrol van windmolenparken op de Noordzee. Directeur Floris van Hest wijst op de nadelige gevolgen die windmolenparken nu al hebben op vogels en zeezoogdieren. ,,Investeer in kennis, beperk de eco-risico’s en benut de ecokansen’’, vat Van Hest samen. Die kansen zouden kunnen liggen in herstel en versterking van de onderwaternatuur in windparken. Van Hest pleit voor een integraal masterplan en een goede balans tussen de verschillende sectoren. Aan meervoudig gebruik van windparken valt volgens hem niet te ontkomen, maar ook zonering is een optie, en geheel met rust laten kan ook. Dit jaar wordt de ‘Noordzeebalans’ verwacht.

Jo Peters is secretaris generaal van NOGEPA (Netherlands Oil and Gas Exploration and Production Association). Bevreesd voor nieuwe olie- en gasplatforms hoeft de visserijsector niet te zijn. Integendeel. Hoewel Peters begon met ‘Wij zijn er ook nog!’, is het duidelijk dat tegen 2050 de Nederlandse aardgasvoorraden in belangrijke mate zullen zijn uitgeput. Op zee zullen de platforms verdwijnen. De olie- en gasinfrastructuur kan volgens Peters wellicht ingezet worden bij de energietransitie.

Op de rug gezien discussieleider Sarah Verroen en het panel van de sprekers Pim Visser, Floris van Hest, Rob van der Hage, Jo Peters en Hans Timmers.Op de rug gezien discussieleider Sarah Verroen en het panel van de sprekers Pim Visser, Floris van Hest, Rob van der Hage, Jo Peters en Hans Timmers.

Toekomstperspectief

Hoe vaak de visserij ook om de tafel zal komen te zitten met alle betrokkenen, het is duidelijk dat de windmolenparken en de geplande bouw van nog veel meer windmolens op de Noordzee de visserij enorm zal beperken. VisNed is penvoerder van het visiedocument dat tien visserijorganisaties hebben opgesteld om zich daartegen teweer te stellen. Directeur Pim Visser legde het in sneltreinvaart maar overduidelijk uit in Den Haag. Steun vindt Visser in het Regeerakkoord, waarin duidelijk staat dat er ruimte moet zijn voor de visserij, en hoop put hij ook uit het vervolg op het onder voorzitterschap van Jacques Wallage gegeven advies van het Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving (OFL), waarvan afgelopen woensdag de eerste bijeenkomst was.

De energietransitie gaat volgens Visser in een ‘roekeloos’ tempo, maar de visserijsector wil blijven vissen, met een gezond toekomstperspectief voor de vloot, met waarschijnlijk een andere soort schip en vrijwel zeker minder schepen. De sector staart zich niet blind op nieuwe kansen voor de visserij in windmolenparken, als die al te verzekeren zou zijn. ,,Kansen zijn er misschien voor kleine staandwantvissers, maar niet voor onze kottervloot.’’ Samengevat: de kosten voor de wijkers zijn veel hoger dan de opbrengsten van eventuele nieuwkomers in windparken.

Na de sprekers was er gelegenheid voor vragen. Met Sarah Verroen van VisNed als moderator werd gediscussieerd over medegebruik en financiële aspecten, werd ruimte op zee gezocht (defensiegebieden open?), werden winstwaarschuwingen afgegeven en internationale aspecten verkend (in het Verenigd Koninkrijk wordt anders gedacht over medegebruik).

Dirk Kraak (BRA 7) achter de microfoon: ,,Wij willen blijven vissen, maar zien steeds die rotmolens.’’Dirk Kraak (BRA 7) achter de microfoon: ,,Wij willen blijven vissen, maar zien steeds die rotmolens.’’

Bezinnen

PFA-voorzitter Gerard van Balsfoort sloot, met dank aan de deelnemers, de bijeenkomst af in de teneur van collega Pim Visser. ,,Het gaat nu economisch heel goed met de visserijsector, maar we zullen misschien een deel moeten opgeven. De visserij is wat dat betreft de enige die zich in dit transitie-verhaal echt zal moeten aanpassen.’’

De sector snapt wel dat er een transitie moet komen, en doet daar volgens Van Balsfoort ook aan mee. Maar in alle gemoede vraagt de visserijvoorman zich af of alle ambitieuze doelstellingen nog wel op elkaar passen. ,,Lopen we niet tegen grenzen aan? Moeten we niet af en toe eens terug en ons bezinnen op de beleidskeuzes?’’

Akkoord

Vorig jaar hebben de Noordzee-stakeholders aan de overheid gevraagd om te helpen bij het bereiken van een Noordzeeakkoord. Daartoe heeft minister Cora van Nieuwenhuizen van I & W aan het Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving (OFL) een opdracht gegeven. Jacques Wallage, een van de voorzitters van het OFL, heeft eind vorig jaar zijn bevindingen aangeboden. Hij concludeert dat de positie van de visserij wel heel complex is; met Brexit, aanlandplicht en puls als zorgpunten, naast ruimte voor natuur en wind op zee. Wallage adviseert de minister van LNV om een totaalvisie te ontwikkelen.

Het visiedocument van de sector blijft ook in het vervolgtraject naar een akkoord over gezamenlijk gebruik van de Noordzee uitgangspunt voor de insteek van de aangesloten visserijpartijen, te weten PO Delta Zuid, PO Texel, PO Urk, PO West, PO Wieringen, PO Redersvereniging voor de Zeevisserij, Garnalenvissersbond, NetVISwerk, Hulp in Nood en Ons Belang. Het vervolg, fase 2, is afgelopen woensdag begonnen met een bijeenkomst van alle betrokken partijen.

De kern van een Noordzeeakkoord zou volgens de sector moeten zijn: ,,De uitkomst van de energietransitie moet mede een economisch en ecologisch duurzame visserij zijn. Wij willen de beschikbare quota kunnen blijven vangen met een vloot die qua aard en omvang past bij het nieuwe ruimtegebruik op de Noordzee. Om ons te helpen bij die verduurzaming, bijvoorbeeld zodat schepen emissieloos varen en vissen, pleiten wij voor een transitiefonds.”