Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.

Tussenevaluatie project Best Practices

Verzamelen eigen discarddata uniek

IJMUIDEN – Bij de discardreizen in het kader van het project Best Practices komt zeer waardevolle informatie boven water. Die is nodig om de effecten van de aanlandplicht helder in beeld te krijgen en de staatssecretaris te helpen om maximale rek en ruimte (zoals uitzonderingen op de aanlandplicht) te vinden. Deze Europese maatregel is in der haast ingevoerd, en reeds in steen gebeiteld. Zonder uitzonderingen voor met name schol en schar is de sector ervan overtuigd dat de volledige aanlandplicht een regelrecht drama gaat worden.

Foto: Willem Ment den Heijer – Thijs Vonk stort de discards van de TX 1 in een kist.Foto: Willem Ment den Heijer – Thijs Vonk stort de discards van de TX 1 in een kist. Tijdens de onderzoeksreizen wordt gewerkt alsof de aanlandplicht al volledig is ingevoerd. Alle gequoteerde vis wordt dus bewaard, ook de ondermaatse vis, en per trek uitgezocht. In het EFMZV-project Best Practises I in 2015 werden de logistieke problemen al overduidelijk, en ook werd berekend dat dit de vissersvloot op jaarbasis tenminste zo’n 25 miljoen euro gaat kosten. Vorig jaar zomer werd een vervolg gegeven om nog meer data boven water te krijgen: Best Practises II. Dat een container met tonnen ondermaatse platvis die vanwege de aanlandplicht vernietigd moet worden effect heeft op de publieke opinie is overduidelijk gebleken uit de EMK-actie op Facebook vorige maand.

In IJmuiden vond eind januari een breed overleg plaats naar aanleiding van de tien discardreizen die met zeven verschillende kotters in 2015 en 2016 zijn gemaakt in het kader van Best Practices. Aanwezig waren deelnemende vissers, bestuurders van VisNed, wetenschappers en vertegenwoordigers van EZ, RVO en Stichting De Noordzee als lid van de projectgroep aanlandplicht. Projectleider Ed de Heer gaf een presentatie van de opzet van de reizen en somde de praktische obstakels op waar de deelnemende schippers tegenaan liepen. Belangrijkste doel is om inzichtelijk te krijgen wat de sociaaleconomische consequenties zijn van de aanlandplicht; wat moeten er aan extra handelingen verricht worden om alle ondermaatse vis aan boord te houden; rapen, spoelen, ijzen en op te slaan. Daarnaast wordt gekeken hoe de selectiviteit van de pulsvisserij verbeterd kan worden.

Foto: Willem Ment den Heijer – Koos Boersen (TX 94) stort een mand met discards in een provisorisch aangelegde goot.Foto: Willem Ment den Heijer – Koos Boersen (TX 94) stort een mand met discards in een provisorisch aangelegde goot. De VisNed-wetenschappers Jurgen Batsleer en Wouter van Broekhoven lieten zien dat de verzamelde data van grote waarde zijn. Want behalve dat nagenoeg alle handelingen aan boord geklokt worden, vindt er na aanlanding ook sortering van de verzamelde discards plaats, in Den Helder. Een enorme klus, volgens De Heer, die zich daarmee naar eigen zeggen in Den Helder niet altijd even populair maakt.

Batsleer en Van Broekhoven zijn verantwoordelijk voor de verwerking van de door de kotters verzamelde data, die door waarnemer aan boord Willem den Heijer worden ingevuld in standaard sheets. Batsleer: ,,Het kost veel tijd en energie, maar we hebben dankzij onze vissers nu al een boeiende reeks aan data waar gerenommeerde instituten alleen maar van kunnen dromen. Nergens in Europa worden op vergelijkbare schaal data over discards verzameld. De data zijn ook bijzonder nauwkeurig. Immers, elke kist discards is genummerd en gekoppeld aan een trek en positie. Instituten doen steekproeven op zee en dat extrapoleren ze. Onze cijfers zijn veel preciezer. Schol en schar bepalen doorgaans ruim de helft van de discards. Daarna volgt tong. Dat kan variëren; in een gebied waar relatief veel discards gevangen worden komen ook trekken voor dat er bijna niks in zit.’’

Foto: Willem Ment den Heijer – Steentjes, schelpen en koolblokken verhinderen soms het rapen van discards.Foto: Willem Ment den Heijer – Steentjes, schelpen en koolblokken verhinderen soms het rapen van discards. Beide wetenschappers wijzen telkens op het nut van het zelf verzamelen van informatie en zijn bijzonder tevreden met wat er inmiddels boven water is gekomen. Die data zijn voor zowel de sector, de wetenschap als de beleidsmakers cruciaal om een geïnformeerde discussie over de werkbaarheid van de aanlandplicht aan te gaan. Boekhoven: ,,En dat dankzij de inzet van de schippers en bemanningsleden van de deelnemende kotters.’’   Uitgeknepen

De bijeenkomst in IJmuiden gaf die deelnemende vissers gelegenheid om hun ervaringen over de discardreizen te delen. Duidelijk werd dat volledige invoering van de aanlandplicht een drama wordt. Schippers Cor Vonk (TX 1), Jan Marijs (ARM 22), Klaas Visser (UK 246) en Jacob de Boer (UK 33) lieten daar geen twijfel over bestaan. Het blijkt al moeilijk genoeg om de bemanningen gemotiveerd te krijgen voor de onderzoeksreizen. ,,Na een paar dagen zakt de moed ze in de schoenen, want ze staan gemiddeld langer aan dek en de scherpte neemt dan ook af. En dat terwijl sommige kotters met een of twee man extra naar zee gaan’’, aldus De Boer en Vonk. Klaas Visser vroeg zijn mannen wat er zou gebeuren als de aanlandplicht volledig doorgevoerd wordt. ,,Nou, dan stapt mijn bemanning op, want ze weigeren om uitgeknepen te worden en aan het eind van de week als een zombie thuis te komen. Daar komt bij dat met extra mensen het deel per opvarende minder zal zijn. Dus ze leveren ook nog eens behoorlijk van het deelloon in.’’ Marijs kan de woorden van de wetenschappers beamen: ,,De bodem van vooral de zuidelijke Noordzee zit propvol met jong leven, maar de samenstelling kan per trek enorm variëren. Aan de andere kant komt het voor dat je na een trek met fikse hoeveelheden discards krap een week later op hetzelfde bestek weer net zo veel vangt. Dat is ongekend en geeft aan hoe productief die zee wel niet is.’’

Interesse?

Het terugbrengen van de wettelijke minimum instandhoudingsreferentiemaat voor schol van 27 naar 25 cm vermindert de discards, maar betekent ook een toename van de hoeveelheid (kleine) schol die op de markt komt. De vraag is of er vanuit de handel wel interesse is voor dit product en wat dit betekent voor de gemiddelde prijs van schol. Ook is het de vraag of er voldoende verwerkingscapaciteit aan boord is om al die vis te strippen.  

O of x procent overleving

Onderzoekers van Wageningen Marine Research (WMR) presenteerden de opzet voor een analyse over de relatie tussen overlevingspercentages en de bestandsgrootte. Huidige bestandsschattingen gaan ervan uit dat 0 procent van de discards het vangstproces overleeft. Inmiddels is duidelijk dat een deel van de schol, schar en tong discards het wel overleeft. WMR beoogt die overlevingspercentages in de modellen mee te nemen en de effecten op de bestandsschatting en daarop gebaseerde TAC in beeld te brengen. Op basis van de gereviseerde bestandsschattingen zal inzicht verkregen worden in het effect op de bestandsgrootte van het aanlanden (0 procent overleeft) en niet aanlanden (een bepaald percentage overleeft) van ondermaatse schol en tong. WMR zal aan de hand van statistische analyses inzicht proberen te krijgen in de geografische verspreiding van discards en de bepalende factoren voor de vangst van ondermaatse discards. Hiervoor zal gebruik gemaakt worden van verschillende databronnen beschikbaar binnen WMR en van de gegevens uit de discardreizen.

Dramatisch

Uit het dagboek van Cor Vonk (TX 1), vrijdag 27 januari 2017

13.00 uur (gepubliceerd op Facebookpagina EMK):

Thuis zijn was van korte duur. Even een broodje erin en snel naar de veerboot. Ik moet om 15.00 uur in IJmuiden zijn vanwege de ‘discard’ onderzoeksreizen die wij gemaakt hebben in opdracht van VisNed. Het leven van scheepseigenaar houdt niet op bij vissen, want er komen nieuwe regels aan, uit Brussel. De discardban, waarover u alles kunt lezen op onze Facebook-pagina’s, belooft nieuwe rompslomp. Geleidelijk moeten we alle ‘bijvangst’, of ‘meevangst’ zoals wij liever zeggen, dood aanlanden. Ook ondermaatse vis, of babyvis, om er iets meer duidelijkheid aan te geven. Terwijl die visjes voor een belangrijk deel nu nog levend terug in zee gaan.

15.00 uur:

In IJmuiden de presentatie van de discardreizen. Wij hebben deze in oktober gedaan, en toen alle vis opgeraapt die we volgens de huidige regels van de aanlandplicht zouden moeten meenemen naar land. Wij hebben dat als dramatisch ervaren. Twee man extra mee voor de verwerking. Al die kleine visjes oprapen. Iedereen kreeg last van zijn vingers, armen en rug. Om over rusttijd maar te zwijgen. Standaard twintig minuten langer verwerking dan normaal. Waardoor de vis en bodemdieren die terug moeten een veel kleinere overlevingskans hebben. De motivatie was tot onder het nulpunt gedaald. Naast de fysieke klachten ook het besef dat er minder verdiend gaat worden voor meer werk. En natuurlijk het idee dat je onnodig kleine vis aan het vermoorden bent. Want er is volgens ons een groot gedeelte dat overleeft. Met deze regel is sowieso alles dood!

19.00 uur:

Weer lekker thuis. Maar net aan de boot gehaald, anders was het een uur later geworden. Kinderen liggen al in bed. Wij kruipen er ook lekker vroeg in. Om 20.30 uur zijn de luiken al dicht. Lekker gezellig. Zondagavond begint het ritueel opnieuw. Hopelijk zonder controle en pech. Maar wel met goede visserij. Al blijft dat altijd weer een verrassing, want de natuur laat zich niet sturen!