Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.
‘Plan B heeft geen toekomst meer’

Vergunning IJsselmeervisserij in gevaar

DEN HAAG/EMMELOORD – ‘Plan B’, het alternatief van de IJsselmeervissers voor het reductieadvies van Wageningen Marine Research (WMR), wordt als mislukt beschouwd. Hoe nu verder? ,,De vissers hebben een kans gehad, maar die niet gegrepen. Het risico is dat er komend seizoen niet gevist mag worden op schubvis op het IJsselmeer’’, aldus LNV-minister Schouten.

De IJsselmeervisserij was een belangrijk onderwerp in het algemeen overleg afgelopen dinsdag van de Kamercommissie van LNV. Voorafgaand aan het overleg had minister Carola Schouten twee rapporten naar de Tweede Kamer gestuurd: een rapport over de economische waarde van de IJsselmeervisserij en een rapport over de ontwikkeling van de schubvisbestanden op het IJsselmeer. De rapporten zijn besproken in het bestuurlijk overleg over de IJsselmeervisserij vorige week donderdag.

Over de uitkomst van dat overleg was de minister duidelijk: uit het bestandsrapport blijkt dat er geen herstel van de visbestanden is opgetreden, en uit het overleg bleek volgens de minister ook dat de vissers hun ‘eigen’ Plan B niet hadden nagevolgd. Bijna alle betrokken partijen vinden nu dat Plan B geen toekomst meer heeft. In de Kamer waren de meningen verdeeld. Naast verbazing over de enorme bestuurlijke inzet voor zo’n kleine sector, de zorg om de visbestanden, de teleurstelling en de roep om meer regie in het stroperige dossier, werd ook gewezen op lichtpuntjes in het bestandsrapport en op de goedwillende vissers die nu slachtoffer dreigen te worden.

Maar hoe nu verder? Schouten heeft naar eigen zeggen goed gesproken met alle partijen. Over een maand komt er een nieuw bestuurlijk overleg, waarvoor alle opties op tafel liggen, inclusief sanering. ,,Het zoeken naar een nieuwe oplossing kan alleen als de vissers er zelf ook achter staan en het navolgen’’, aldus de minister, die beloofde medio mei de Kamer te informeren over de uitkomst van dat overleg. Wat de minister in ieder geval niet heeft: ‘een zak met geld’.

Controleren

Begin vorig jaar kwam er een advies van WMR om de visserijinzet op het IJsselmeer met nog eens 36 procent te reduceren, vooral met het oog op het herstel van brasem en voorn. De vissers, die juist tekenen van herstel zien van de belangrijkste commerciële soorten, konden daar niet mee uit de voeten. Het alternatief van de vissers (opgesteld met ngo’s en de provincies), Plan B, behelsde dat er in de periode 1 juli-15 november geen ‘ladders’ in de netten gebruikt zouden worden, om de bijvangst van brasem en blankvoorn te verminderen. De sector zou daar zelf op controleren.

Secretaris Derk Jan Berends van de Nederlandse Vissersbond geeft toe dat het van die eigen controle niet gekomen is. En het verminderen van de brasem- en blankvoornvangst is ook niet gelukt; er is vorig jaar juist meer van deze soorten aangevoerd. De Vissersbond heeft echter geen afstand genomen van Plan B. ,,Er ligt een voorstel voor een aangepast Plan B, waarin ook een minimummaat voor brasem en blankvoorn is opgenomen.’’

Zware eisen

Een gevolg van de conclusies over de bestandsontwikkelingen op het IJsselmeer en Plan B is dat de vergunningverlening voor de schubvis-visserij in gevaar komt. De provincie Flevoland stelt dermate zware aanvullende eisen aan de individuele vergunningaanvragen voor visserij met staande netten op het IJsselmeer dat de vissers daar maar moeilijk aan kunnen voldoen. De vissers moeten bijvoorbeeld een eigen passende beoordeling opstellen, aangeven welke maatregelen ze nemen om ‘significante effecten’ te voorkomen en exacte gegevens over hun eigen bijvangsten presenteren. Ze moeten zelfs een ontheffing aanvragen ‘voor het effect van het bijvangen van vogels’. De provincie Flevoland merkt op: ,,De mogelijkheden voor een dergelijke ontheffing zijn zeer beperkt.’’

Stichting Transitie IJsselmeer

DEN HAAG – De Stichting Transitie IJsselmeer ontvangt via het ministerie van LNV bijna een half miljoen euro Europese subsidie. De 464.811,52 euro subsidie is bedoeld voor het project ‘Op weg naar een duurzame visserij op het IJsselmeer-Markermeer; gezamenlijke bestandsopnamen als stap naar breed gedragen vangstadviezen’.

Volgens de stichting staan veranderingen op het IJsselmeer-Markermeer en het verschil in inzicht tussen wetenschappers en vissers een duurzame visserij in de weg. Bestandsopnamen wijken vaak af van het beeld dat vissers hebben. Het project beoogt alle inzichten bij elkaar te brengen, zodat vangstadviezen worden gedragen door zowel wetenschap als visserijsector. De subsidie komt uit de regeling Partnerschappen vissers/wetenschappers.

Op het IJsselmeer zijn 34 visserijbedrijven actief met in totaal 59 ondernemers. Deze bedrijven hebben gezamenlijk 77 vergunningen. De totale besomming gemiddeld over de laatste vier jaren bedraagt 3,6 miljoen euro, met een spreiding van 2,9 miljoen in 2014 tot 4,9 miljoen euro in 2016. De besomming bestaat in 2016 voor 46 procent uit aal, 27 procent uit snoekbaars, 1 procent uit baars, 3 procent uit brasem, 2 procent uit blankvoorn, 0,5 procent uit pootvis en 20 procent uit wolhandkrab. Gemiddeld zorgen de grote fuiken voor het grootste deel van de omzet (40 procent). De gemiddelde totale vrije marktwaarde van de IJsselmeervisserij is berekend op 11,6 miljoen euro (2013-2016).

In het rapport wordt geconstateerd dat de huidige registratiesystemen niet samenhangend zijn, niet onderling op elkaar aansluiten en daardoor voor vissers tijdrovend zijn om in te vullen. Een nieuw integraal registratiesysteem is noodzakelijk, met niet alleen registratie maar ook een terugkoppeling van managementinformatie inclusief benchmarking zodat het ook duidelijke toegevoegde waarde naar de visserijondernemers zelf heeft. De initiatieven om te komen tot digitale vangstregistratie en de voorgenomen verplichting per 1 juli 2018 (Visserijwet) om digitaal te registreren zijn een stap in de goede richting.