Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.
Een duurzame toekomst voor vis en visser of voor de windmolens?

Totaalplan voor de Noordzee is nodig

DEN HAAG – ‘Leve de Noordzee’. Dat is de titel van een initiatiefnota van D66 over ‘een duurzame toekomst voor vis en visser’. Tijdens het notaoverleg hierover vorige week in de Tweede Kamer bleek dat het vooral ging over de grootschalige bouw van windmolenparken op zee. Conclusie: er is een totaalplan voor de Noordzee nodig. Hepke Deelstra en Pim Visser van VisNed doen verslag.

De toekomst van de Noordzee is een actueel thema. Op maandag 2 juli werd in de Tweede Kamer maar liefst drie uur over het onderwerp gesproken. Aanleiding was de initiatiefnota van D66 over dit onderwerp. In 2016 had het toenmalige kamerlid Koser Kaya een nota over de (Noord)zee gepresenteerd. Na haar vertrek is de behandeling overgenomen door het vorig jaar gekozen kamerlid Tjeerd de Groot. Namens de regering nam LNV-minister Schouten deel aan het overleg.

Duurzame visserij, natuur op zee en de grootschalige bouw van windparken op de Noordzee waren onderwerp van de beraadslagingen. Maar het waren en zijn toch vooral de windmolens die de gemoederen in Den Haag bezig houden. Hoeveel komen er? Waar worden ze neergezet? Wanneer? Wat mag er wel en wat mag niet? Kunnen natuurbescherming en windparken samen gaan? Allemaal, stuk voor stuk, belangrijke vragen. Die belangrijke vragen en de enorme veranderingen vereisen regie. Daar pleiten alle kamerleden voor. Een totaalplan is nodig.

Deze grote veranderingen op de Noordzee zijn zó belangrijk voor vissers, dat het van groot belang is dat vanuit de visserij intensief contact is met de Haagse politiek. Net als met de Brusselse trouwens. Daarom waren wij van VisNed nadrukkelijk aanwezig bij de bespreking in de Tweede Kamer. Net als overigens vertegenwoordigers van Stichting De Noordzee en het Wereld Natuur Fonds. Visserij en Natuur zijn de sectoren die het meest ‘getroffen’ worden door de grootschalige uitrol met hoge snelheid van wind op zee.

Door kamerleden werden voornamelijk vragen gesteld wat de windmolens voor gevolgen hebben op de visserij en hoe de visserij er in de toekomst uit moet zien. Wereld Natuur Fonds, Stichting De Noordzee en VisNed mochten na de eerste termijn van de kamerleden een half uur apart doorspreken met de opsteller van de nota en de parlementariërs over het initiatiefvoorstel. Die input werd later gebruikt door Tjeerd de Groot om de vragen te beantwoorden van zijn collegakamerleden.

De bouw van de windmolens kan reusachtige gevolgen hebben voor de Noordzee. Matthijs Sienot (D66) vindt dat er een balans gevonden moet worden tussen de verschillende belangen. ,,De energiesector moet ook kansen krijgen.’’ De vraag zou echter moeten zijn of de visserij wel genoeg kansen krijgt. Er worden dan ook terecht kanttekeningen geplaatst door Arne Weverling (VVD). Hij stelt dat de visserij niet het kind van de rekening mag worden. Jaco Geurts (CDA) weet het nog duidelijker te verwoorden: ,,We moeten zo min mogelijk gebieden sluiten voor de visserij. We moeten niet meer (natuur)gebieden sluiten dan Europees verplicht wordt.’’ Wanneer alle groteske plannen doorgaan zullen de sociaaleconomische gevolgen voor visserijgemeenschappen rampzalig zijn, aldus Geurts.

Uitkopen of perspectief

In Den Haag ziet men de komst van de windmolens op visgronden als een onomkeerbaar gegeven. Dit blijkt uit de vraag van Laura Bromet (GL): ,,Kunnen we de vissers uitkopen?’’ Het CDA vindt dat een transitiefonds een oplossing kan bieden. Zo kan er gewerkt worden aan een vloot die past bij de nieuwe situatie op zee. Maar er kan ook gedacht worden aan omscholing of diversificatie. Allereerst moet gekeken worden hoe perspectief geboden kan worden aan de visserij.

De Groot vindt dat we verder moeten kijken dan wind óf visserij. ,,De windsector, maar ook Defensie moet minder dogmatisch kijken. Er is een nieuwe realiteit die voor iedereen geldt.’’ Minister Schouten loopt nog niet vooruit op een mogelijk Noordzeefonds.

Het baart VisNed zorgen dat partijen zo makkelijk omspringen met de visserij en voor de gemakkelijke weg lijken te gaan. Verlies van visgebied en krimp van de vloot is ongewenst en daarbij behorende uitkoop is een noodoplossing. VisNed zal niet met alle windmolenwinden meewaaien, maar standvastig blijven pleiten voor een duurzame toekomst voor vis en visser. Daarbij is niets onbespreekbaar, het begint met perspectief bieden, maar schadevergoeding claimen is zeker ook aan de orde.

Andere zeeën

Het ging trouwens niet alleen over de Noordzee dichtbij. De visserij in West-Afrika kwam ook aan de orde. En het ging ook over regie op de Waddenzee en daar bleek dat VisNed tot nu toe buiten de beraadslaging is gebleven, wat gelukkig snel gecorrigeerd kon worden.