Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.
‘Groen asbest’ in zee, gevolgen voor visbestanden

Toenemende twijfels over duurzaamheid windturbines

LANDSMEER - Kritische onderzoeksrapporten en opmerkelijke incidenten op zee sterken Nederlandse vissers in hun bezorgdheid over de uitrol van offshore windparken. Windenergie lijkt steeds minder duurzaam en de pers krijgt daar nu ook oog voor.

In windpark Ormonde in de Ierse zee verloor een offshore-schip van Van Oord deze maand een rotorblad met drie 61 meter lange wieken en mechanieken vol olie en chemie. Het filmpje op social media, geplaatst door vissersactiegroep EMK, bereikte aanvankelijk tienduizenden Facebookgebruikers, maar ging pas echt viraal nadat La Vanguardia, de derde krant van Spanje, de EMK-versie deelde met hun 1,2 miljoen volgers op Twitter.

Op de beelden is te zien hoe zo’n 130 ton metaal, epoxy, polyester en glasvezelsplinters onder luid geraas in zee verdwijnt. Exploitant Vattenfall excuseerde zich voor het voorval, meldde dat een bergingsoperatie onderweg was en riep strandgangers op eventueel aangespoeld materiaal te melden. In comments op de EMK-berichtgeving repten volgers in reactie op de beelden al snel van ‘het nieuwe’ en ‘groene asbest’. New Yorkse vissers van Long island Commercial Fishing Organisation, die eveneens door de windindustrie van zee verdreven worden, deden daar nog een schepje op, door in de EMK-tijdlijn een rapport te delen met de titel Leading Edge Erosion and Pollution from Wind Turbine Blades.

HD 27 in Duitse Bocht

Begin oktober was het ook al raak. Helderse vissers op de HD 27 vingen in de Duitse Bocht naar eigen zeggen ‘een stuk rotorblad van een windturbine'. De foto waarop twee bemanningsleden de glasvezelvangst tonen, bereikte via EMK liefst 280.000 Facebookgebruikers. NOS-Nieuws pikte het op en plaatste er een online-bericht over. Schipper Juriaan Bakker liet weten: ,,We zien windturbines aftakelen en afbrokkelen. Het is allemaal glasvezel. Dat vergaat niet, komt in zee terecht en is slecht voor het milieu.”
Het is niet voor het eerst dat Nederlandse vissers windmolenafval opvissen. In augustus 2017 ving de bemanning van de UK 48 tachtig kilometer uit de kust van IJmuiden ook al een stuk windmolen.

Noordzeevissers zien met de uitrol van windparken op zee hun visgebieden steeds kleiner worden. In de parken mag niet worden gevist en bodemvisserij zal er ook in de toekomst uitgesloten zijn. Vissers mogen richting hun visgronden niet door de parken varen en moeten omvaren. De extra brandstofkosten zijn voor rekening van het visserijbedrijf. Los van de extra kosten, het verlies aan historische visgronden en het uitblijven van compensatie maken vissers zich grote zorgen over de gevolgen voor het zeemilieu en de visbestanden van de circa honderdduizend windmolens, die, omgerekend naar de gewenste capaciteit, tot circa 2050 op de Noordzee verrijzen.

Gevaarlijk spel

Visserszorgen krijgen steeds meer wetenschappelijke back-up. Kennisinstituut Deltares liet aan de hand van een verkennende literatuurstudie in 2018 al weten dat offshore windparken het ecosysteem op zee kan schaden. Toegepaste scenario's van grootschalige bouw van windparken in de zuidelijke Noordzee ‘hebben mogelijk vergaande gevolgen voor de wind, golven, stroming, sediment en waterkwaliteit en daarmee voor het functioneren van de Noordzee', liet Deltares destijds weten.

In april verscheen een vervolgstudie waarin vooral is gekeken naar de gevolgen voor ‘beschermde soorten' en niet zozeer naar de gevolgen voor commerciele visbestanden. Dat die gevolgen wel degelijk zijn te verwachten bevestigde Luca van Duren, hoofdonderzoeker van Deltares, tegenover een journalist van de Telegraaf, die het voorjaarsrapport pas dit najaar onder ogen kreeg. Verstoring van de ‘gelaagdheid van het zeewater' kan resulteren in veranderingen in de seizoensgebonden groei van plankton met als gevolg voedseltekorten voor vislarven in het voorjaar.
In hetzelfde Telegraafartikel reageert Sarah Verroen van VisNed dat ‘we een gevaarlijk spel spelen. De primaire boodschap van deze studie is dat we echt niet weten wat de effecten zullen zijn, maar we moeten er rekening mee houden dat we het ecosysteem verknallen'.

Tekst: Michel Verschoor