Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.
Vijf kotters in zuidelijke Noordzee, kustzone en Waddenzee

Tests met biologisch afbreekbaar pluis

STELLENDAM - Al vijf jaar wordt er gewerkt aan alternatieven voor pluis met een minder hoge milieubelasting dan het huidige pluis. Het samenwerkingsverband VisPluisVrij is in 2014 gestart, waarbij in eerdere fases een breed areaal aan materialen getest is, van natuurlijke vezels (hennep en sisal) tot slijtvaste plastics in plaatvorm. Uit deze tests zijn nog drie opties overgebleven, namelijk jakleer, netbescherming naar Frans voorbeeld en biologisch afbreekbare plastics. Dit laatste wordt nu op grotere schaal getest door vijf schepen, op zowel de Noordzee als de Waddenzee.

De familie Kraak (BRA 5) vist naar tevredenheid met jakleer als vervanger voor pluis en ook de GO-38 wil hiermee verder. Het jakleer is echter alleen geschikt op visgronden waar de slijtage relatief gezien meevalt. Met eerdere tests aan boord van de GO 48 van Tanis was het jakleer binnen de kortste keren aan flarden.

Voor deze ruwe gebieden hopen de betrokkenen dat het biologisch afbreekbaar pluis wel werkt. Bas Krins, van producent Senbis Polymer Innovations B.V., is optimistisch: ,,Wij denken dat het materiaal wat we nu hebben slijtvaster is dan gewoon pluis en misschien zelfs nog brandstof bespaart ook omdat de werking heel anders is, het klit niet maar gaat spreiden onder het net. De vraag is alleen wel hoe het zich onder extreme omstandigheden houdt en hoe slijtage en biologische afbraak zich verhouden.”

‘Dambord’ wordt onder de netten van de GO 48 gehangen. Geel is het biopluis. Rechts: Het verschil in structuur tussen biopluis en gewoon pluis.‘Dambord’ wordt onder de netten van de GO 48 gehangen. Geel is het biopluis. Rechts: Het verschil in structuur tussen biopluis en gewoon pluis.

Het biopluis van Senbis is gemaakt van polymeren die allen in zeewater afbreekbaar zijn. Dit laatste maakt het materiaal uniek, want de meeste bioplastics zijn alleen op land of onder gecontroleerde omstandigheden biologisch afbreekbaar. De kunst is om er voor te zorgen dat er een alternatief is dat zowel in, als op zee voldoet aan de vraag om een duurzaam, betaalbaar en effectieve netbescherming. “In principe kan je dit biopluis gewoon in de groene container gooien als je ermee klaar bent, maar of de gemeente het snapt is een tweede”, aldus een lachende Krins tijdens de bijeenkomst met vissers op 19 december.

De TX 1, GO 48, TH 6, HA 4 en WR 54 gaan de komende maanden het biologisch afbreekbare pluis testen, alleen op hun eigen visgron-den in de zuidelijke Noordzee, de kustzone en het Waddengebied. Rijkswaterstaat financiert de tests. De ondernemers bevestigen het biopluis op hun eigen wijze aan het net, ook daardoor kan er verschil zijn in het resultaat, maar dat is alleen maar mooi.

Sarah Verroen (VisNed) begeleidt de tests: ,,Wanneer het biopluis of het gewone pluis aan vervanging toe is, wordt er van beiden een pluk afgesneden en bewaard voor analyse. Zo kunnen we goed vergelijken wat het biopluis doet ten opzichte van het gewone pluis. Uiteindelijk willen we zo breed mogelijk testen.”

Ook zal onderzocht worden hoe hard of langzaam de biologische afbraak gaat, door een streng aan de bovenpees te bevestigen. Daarbij gaat het niet om de slijtage, maar om het testen van de biologische afbreekbaarheid onder de omstandigheden waaraan het materiaal wordt blootgesteld. ,,We hebben er natuurlijk weinig aan als het biopluis niet slijt, maar wel binnen een paar maanden is gehalveerd vanwege de afbreuk door bacteriën. Ook dan moeten we terug naar de tekentafel”, aldus Verroen.

VisNed ziet in het internationale speelveld de afgelopen jaren grote veranderingen ten aanzien van vergroening. De Green Deal van Eu-rocommissaris Timmermans is hier een tekenend voorbeeld van, maar de aandacht voor plastics, recycling en afval in het water en op de kust is binnen OSPAR en de KRM al langere tijd een issue. Voor VisNed reden om al in 2014 deel te nemen aan VispluisVrij, het samenwer-kingsverband, waarin sector, overheid (RWS), onderzoek (Wing en daarna WEcR – voorheen LEI) en Stichting De Noordzee gezamenlijk op zoek zijn gegaan naar pluisvervanging.

‘Dambord’ wordt onder de netten van de GO 48 gehangen. Geel is het biopluis. Rechts: Het verschil in structuur tussen biopluis en gewoon pluis.‘Dambord’ wordt onder de netten van de GO 48 gehangen. Geel is het biopluis. Rechts: Het verschil in structuur tussen biopluis en gewoon pluis.

,,Ook van onze leden horen wij dat graag een duurzamer alternatief zouden zien. Ze komen hun pluis, of dat van een ander, regelmatig tegen. Vooral garnalenvissers kunnen veel last hebben van pluis om de klossen of in de spoelsorteermachine. Het is alleen voor ons wel een voorwaarde dat er een duurzaam alternatief is wat op alle fronten vergelijkbaar is, ook qua kosten. Geen netbescherming is geen optie, dan zijn je netten zo weg, dus tot we een alternatief hebben moeten we goed omgaan met het gebruik van pluis en uitproberen wat wel en niet werkt”, aldus directeur Pim Visser van VisNed.

De TH 10 heeft ook naar redelijke tevredenheid getest met een alternatief voor pluis, een soort sleeplap met rollers en rubber buisjes. Het ver-der testen van dit principe op een grote kotter is wenselijk, maar past niet in de scope en budget van de huidige testfase. Verroen: ,,We moeten zeker weten dat wat we doen in overeenstemming is met de Verordening Technische Maatregelen en willen daar dus rustig de tijd voor nemen om iets te ontwikkelen voor een grote kotter wat past en geen problemen oplevert in buitenlandse wateren. We hopen dat we dit volgend jaar nog een keer kunnen uitrollen.”

Naast de zoektocht naar een betere vorm van netbescherming, is ook bewustwording en gedrag ten aanzien van inzameling en recycling van regulier pluis een belangrijk speerpunt. Op Texel wordt pluis al langere tijd gescheiden ingezameld, wat de recycling een stuk gemakkelij-ker maakt. Op Stellendam is er een bedrijf dat pluis apart houdt. ,,Met een klein beetje extra moeite boek je al een hoop winst. Zeker wat grotere bedrijven zouden een aanzienlijke verbetering kunnen realiseren als ze actief beleid voerden op de manier waarop aan boord en op de haven met pluis wordt omgegaan. Laaghangend fruit wat betreft maatschappelijk verantwoord ondernemen.”

Voor vragen over de tests of mogelijkheden voor inzameling: Sarah Verroen (Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.).