Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.
Toekomststudie ABN AMRO: een chip in iedere gevangen staart

Samen innoveren voor vitale visserij

AMSTERDAM – Nieuwe technologie en slimme allianties brengen visserij in rustiger vaarwater. Aldus de ABN AMRO. ,,Meten = weten = eten.’’

‘Samen innoveren voor een vitale visserij’. Dat is de titel van een toekomststudie van de ABN AMRO. Sectorbanker en mede-auteur Jan de Ruyter presenteerde op zijn verjaardag de studie op de landelijke Innovatiedag voor Visserij, Schaal- & Schelpdieren in het circulaire paviljoen naast het hoofdkantoor van de bank.

Kernwoorden in de toekomstvisie zijn: transparantie, selectiever vissen en partnerships. De Ruyter noemde ze bij herhaling in de volle zaal in CIRCL. Circa tweehonderd vertegenwoordigers uit de volle breedte van de sector woonden de door de bank en het nieuwe ministerie van LNV georganiseerde inspiratiedag bij.

Schaarste

De visserij staat onder druk, wereldwijd. Maar de vraag naar vis groeit. In 2020 zal de wereld 20 tot 25 miljoen ton extra vis nodig hebben om de bevolking te voeden. De sterkste consumptiegroei vindt naar verwachting plaats in Europa (+11 procent) en Azië (+9 procent), terwijl Afrika het enige continent is waar een daling (-5 procent) wordt verwacht. Deze stijgende vraag kant volgens ABN AMRO echter niet voldoende gecompenseerd worden door een verhoging van de productie, waardoor schaarste zal optreden. Tegelijkertijd moet de visserij inspelen op de consumentenbehoefte aan informatie over de herkomst van producten, het dierenwelzijn en de milieu-impact van de visvangst. De consument wil beter worden geïnformeerd en vindt duurzaamheid en transparantie steeds belangrijker. Wildvangst blijft naar verwachting stabiel, verdere groei wordt van kweekvis verwacht.

Schepen als real time leverancier van data

Aldrik Gierveld van de LNV-directie Europees Landbouw- en Visserijbeleid en Voedselzekerheid ondervraagt Jan de Ruyter, sectorbanker Plantaardige Sectoren en Visserij. Links gastspreker retailspecialist John Valster. Digitalisering zet de consumentenmarkt op zijn kop, aldus Valster. Een Nederlands gezin besteedt gemiddeld 6,87 euro aan de maaltijd per dag. De vraag is hoe vis in dat budget past, want de prijs speelt hoe dan ook een grote rol. In navolging van De Ruyter voorspelt ook Valster dat dodingsmethoden in de visserij een maatschappelijk issue worden. De Vissenbescherming haakt hier op in, en vraagt de vloot het voorbeeld te volgen van de Ekofish Group. De Ekofish Group heeft aan boord van de PD 147 een stunner voor het verdoven van schol staan, en kan zo volgens directeur Jacob Kramer voldoen aan de wens van (Zwitserse) afnemers. De stunner is nu ruim vijf jaar en hapert volgens Kramer wel eens. De Noorse leverancier komt binnenkort op Urk voor een verbeterde versie op de nieuwe ‘Spes Nova’. Komend winterseizoen staat een overhaalbeurt van de machine aan boord van de PD 147 gepland.Aldrik Gierveld van de LNV-directie Europees Landbouw- en Visserijbeleid en Voedselzekerheid ondervraagt Jan de Ruyter, sectorbanker Plantaardige Sectoren en Visserij. Links gastspreker... De visserij moet meer inzicht bieden in hoe en waar vis wordt gevangen en hoe de gevolgen voor het milieu worden beperkt. Nieuwe technologie – zoals de inzet van sensors, robots en dataverzameling – kan helpen bij het ontsluiten van waardevolle gegevens. Volgens ABN AMRO ontwikkelen schepen zich steeds meer tot meetinstrument en de visserijsector tot real time leverancier van informatie. Schepen worden uitgerust met camera’s en sensors in de vanginstrumenten. Als deze data beschikbaar worden gesteld aan consumenten, ngo’s en de wetenschap, is het noodzakelijk deze op uniforme wijze in de gehele visserijketen te delen. De Ruyter: ,,Straks komt er een chip in iedere gevangen staart. Heus, we zien dat gebeuren. Technologie wordt steeds toegankelijker.’’

Voor de visserij liggen kansen als het gaat om innovaties in de keten, zoals selectieve vismethodes om ongewenste bijvangst te verminderen of vangtechnologie met een lagere bodemberoering om het ecosysteem te beschermen. De Ruyter zei nieuwe doorbraken te verwachten, en als voorbeelden verwees hij naar de innovatieve ideeën van studenten van de TU Delft om de aanlandplicht het hoofd te kunnen bieden.

Ook kunnen nieuwe samenwerkingsverbanden de sector een impuls geven op het gebied van onderzoek en het bieden van transparantie. Kleine partnerships hebben als voordeel dat ze snel en slagvaardig veranderingen kunnen invoeren. Partijen die vroeg op deze ontwikkelingen anticiperen, hebben de grootste overlevingskansen, aldus De Ruyter. Tips: zoek gelijkgestemden, zoek partners dichterbij de consument, start nu het goed gaat en de middelen beschikbaar zijn.

Knelpunten en innovaties

Dirk Kraak (BRA 5/BRA 7) heeft een schaalmodel meegenomen van een eigen nieuw ontwerp om selectiever te pulsvissen. Via de Vissersbond is subsidie aangevraagd door de Nieuwedieper schipper om het in de praktijk te kunnen testen. Met een v-vormige rubbergrondpees vóór het wekveld hoopt Kraak alle vis op de tong na naar de buitenkant van het pulsnet te kunnen jagen en kleintjes via panelen aan de zijkant te kunnen laten ontsnappen. Grotere schol blijft binnen de vlerken en wordt naar achter geleid. Verwacht wordt dat de rubberpees over de ingegraven tong gaat en de tong onder het wekveld opgeschrikt wordt.Dirk Kraak (BRA 5/BRA 7) heeft een schaalmodel meegenomen van een eigen nieuw ontwerp om selectiever te pulsvissen. Via de Vissersbond is subsidie aangevraagd door de Nieuwedieper schipper... Vis is populair als ‘puur superfood’, aldus De Ruyter. Per jaar consumeert de Nederlandse consument gemiddeld 16,9 kilo vis per persoon. Zalm, tonijn en haring zijn de meest geliefde vissoorten. De meeste vis staat als hoofdmaaltijd op het menu, maar het is ook een populaire snack. In de visaankopen voor thuis verliest diepvriesvis terrein ten gunste van verse vis. De consument kiest voor gezond, vers en kwaliteit en hierop spelen aanbieders met nieuwe concepten in.

De bank verwacht dat naast duurzaamheid dierenwelzijn ook in de visserijsector een steeds belangrijker thema wordt. Binnen de EU wordt gewerkt aan regelgeving om consumenten beter te informeren over productiemethoden en te zorgen dat regels voor dierenwelzijn worden nageleefd. Ook de Nederlandse politiek erkent de problematiek in de visserijsector. Zo inventariseert het kabinet in het regeerakkkoord welke knelpunten in regelgeving duurzame innovaties in de weg staan en opgelost kunnen worden.