Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.
‘Te weinig oog voor zorgen tegenstanders’

Liep Nederland te hard van stapel?

STRAATSBURG – Heeft Nederland met het omarmen van de puls als redding van de kottervisserij zijn hand overspeeld? Die vraag komt op na de kater van Straatsburg.

De puls is meer een sociale dan een wetenschappelijke zaak geworden, vindt de Britse wetenschapper Michel Kaiser. Hij is niet de eerste de beste, want professor Conservation Ecology aan de Bangor University in Wales, Verenigd Koninkrijk, en bovendien voorzitter van het internationale Wetenschappelijk Adviescomité dat toeziet op het wetenschappelijk pulsvisserij-onderzoek. Volgens Kaiser waren er tijdens de expertmeeting afgelopen maandagavond in het Europarlement in Straatsburg, waar hij een van de sprekers was, niet veel Europarlementariërs; hij schat een stuk of vijf, van de in totaal rond de 60 aanwezigen. Er was vooral veel ‘negativisme’.

Kaiser is niet betrokken bij pulsonderzoek an sich. Zijn adviescomité kijkt alleen of het wetenschappelijk onderzoek correct wordt uitgevoerd. Hij is geen tegenstander van de pulsvisserij maar ook geen fanatiek voorstander. ,,Ik zie voordelen, zeker boven de traditionele boomkorvisserij, maar er moeten nog vragen beantwoord worden’’, zegt hij. Op de website https://theconversation.com/uk geeft hij zijn standpunt duidelijk weer in het artikel ‘Is fishing with electricity less destructive than digging up the seabed with beam trawlers?’. In het artikel worden vooral de voordelen van de puls benadrukt, maar ook Kaiser pleit voor onderzoek om de vragen naar mogelijke effecten van de puls op bijvoorbeeld bodemleven en andere vissen te kunnen beantwoorden.

Kaiser zegt begrip te hebben voor de tegenstanders van de puls, ook al hebben zij volgens de wetenschapper Kaiser hun informatie uit bronnen die niet het volledige en juiste beeld geven van de pulsvisserij. Hij ziet bij de Franse en Britse tegenstanders van de puls vooral zorgen om nieuwe concurrentie, met een nieuwe visserijtechniek, en kan begrijpen waarom ze in hun emotie naar die bronnen grijpen. ,,De Nederlandse overheid heeft in haar strijd voor de puls niet genoeg oog gehad voor deze zorgen, voor deze sociale component van de weerstand tegen de puls.’’

Twee jaar geleden kwamen (toen nog) student Tim Haasnoot en zijn begeleider Marloes Kraan in feite tot dezelfde conclusie in de afstudeerscriptie van Haasnoot: Lessons learned from the transition towards an innovative fishing technique. A case study on the introduction of the pulse trawl.

Een van de lessen die uit het onderzoek van Haasnoot getrokken kon worden was dat in de transitie de nadruk te veel op de techniek is gelegd, terwijl het niet alleen om de techniek, vangbaarheid, innovatie en efficiëntie gaat, maar om verschillende sociale en politieke processen met meerdere belanghebbenden. Haasnoot en Kraan stelden toen: ,,Woorden als innovatief en efficiënt zijn in Nederland toverwoorden als het om acceptatie van nieuwe technieken gaat, maar in landen als Frankrijk (waar begrippen als traditie en ambachtelijk ook heel belangrijk zijn) roepen ze ook weerstand op. Nederland had meer steun moeten zoeken bij andere landen, meer moeten informeren en luisteren.’’

Spel

Gelijk hebben is niet hetzelfde als gelijk krijgen, werd ook geconstateerd op de door Peter van Dalen belegde persconferentie na afloop van de stemming. Annie Schreijer-Pierik wees op het overleg dat vanuit de visserij met de Fransen en Britten is gevoerd en wierp van zich af dat Nederland verkeerd in de discussie heeft gezeten. ,,Die hele hype die door de Franse ngo’s is opgezet heeft ons wel overvallen.’’ Voor haar is het duidelijk: ,,Het ging erom hoe de Nederlanders met hun innovatie afgestraft kunnen worden.’’ VVD’er Jan Huitema: ,,Nederland geloofde in de puls; dat is niet verkeerd geweest.’’

Behalve Michel Kaiser sprak ook de bekende visserijbioloog Adriaan Rijnsdorp in Straatsburg afgelopen maandag. Hij denkt er na afloop van de stemming dinsdagmiddag het zijne van. ,,Ik was nog niet eerder in deze democratische tempel geweest. En nu vraag ik mij in alle gemoede af: hoe geïnteresseerd zijn ze daar in de waarheid? Allerlei belangengroeperingen berijden hun eigen stokpaardjes en verdedigen vooringenomen standpunten. Het is een spel, en voor een wetenschapper is die politieke context best lastig.’’

Rijnsdorp gaf als wetenschapper een samenvatting wat wij op basis van onderzoek weten en wat we nog niet weten over de puls. De feiten staan volgens hem tegenover veel misinformatie die door een ngo als Bloom wordt verspreid. Een voorbeeld? ,,Bloom rept over 50-70 procent gebroken kabeljauwruggen. In het tot nu toe gepubliceerde onderzoek is tien procent gevonden. Evident is ook dat pulsvisserij leidt tot een hogere overleving van discards. Ook dat strookt zeker niet met het dramatische beeld van een massavernietigingswapen dat in Frankrijk werd geschetst.’’

Op 26 januari komen Kaiser en de leden van het adviescomité bijeen in ons land. Op deze meeting worden afgesloten en lopende pulsonderzoeken besproken.

Uitdaging

Uit het artikel van Kaiser: ,,Het gaat hier niet alleen om milieueffecten. De pulsvloot komt nu op visgronden die historisch gezien alleen werden bevist door vissers met low impact methoden, wat leidt tot wrok en conflicten tussen vissers. Maatschappelijke acceptatie van welke voedselproductie dan ook is van wezenlijk belang, en op dit moment is dat voor pulsvisserij een grotere uitdaging dan het beantwoorden van de ecologische vraagstukken. De kwestie zou opgelost kunnen worden door zonering, zodat pulsvisserij beperkt blijft tot gebieden waar het niet in conflict raakt met traditionele low impact vissers, en initiatieven daartoe zijn momenteel gaande.”