Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.

11 november: Landelijke innovatiedag vis- en schaal- & schelpdieren

Innovatie moet doorgaan, juist nu

AMSTERDAM – Innovatie in de visserij moet doorgaan. Het (nieuwe) ministerie van LNV en de ABN AMRO bank organiseren zaterdag 11 november daarom een landelijke dag om samen met sectorgenoten in de volle breedte van de visserijsector de blik op de toekomst te zetten. Teamleider Harold Hooglander van het ministerie en relatiemanager Cees ten Napel van de bank vertellen over de organisatie en het programma van de innovatiedag.

Na een diepe crisis gaat het de laatste jaren economisch weer best in grote delen van de visserijsector. ,,Er zou zomaar het idee kunnen ontstaan: waarom zou ik nu nog innoveren? Wij willen dat ondernemers vooruit blijven denken en willen voorkomen dat er achterover wordt geleund. Wat moet ik doen zodat mijn bedrijf over 5 of 10 jaar er nog is, en het liefst er sterker voorstaat?’’, zegt Hooglander.

Vijf jaar terug organiseerde het ministerie van Economische Zaken een nationale visserijinnovatiedag om nieuwe (subsidie)projecten van de grond te krijgen. Toen samen met de Rabobank. Nu heeft de overheid de ABN AMRO benaderd om het thema innovatie goed op de agenda te houden. Onze bank werkt graag mee, zegt de Urker visserijspecialist Ten Napel. Met het oog op de innovatiedag heeft de bank een toekomststudie over de visserij uitgevoerd.

Ten Napel kan over de inhoud van de studie nog niet uitweiden. Wel over de visie van de bank. ,,Als bank leggen we ondernemers steeds duidelijker de vraag voor: Hoe duurzaam ben je bezig? Denk aan visbestanden, aan het gasolieverbruik per kilo vis of per euro besomming. Eén van de kernvragen is: hoe weerbaar ben je voor allerlei ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld de aanlandplicht of Brexit? We vinden het ook belangrijker om verder in de keten te kijken en mee te doen.’’

Op het gebied van innovatie heeft de ABN AMRO de afgelopen jaren een duidelijke lijn uitgezet en initiatieven uit de sector volop ondersteund, aldus Ten Napel. Een toekomst in de traditionele boomkorvisserij past eerlijk gezegd minder goed in dat plaatje; vanwege de crisis is de bank kritischer geworden. Vlootvernieuwing juist wel. ,,Gelukkig wordt er weer geïnvesteerd, dat is ook echt nodig.’’

Hooglander namens de overheid ziet graag dat de sector nieuwe uitdagingen oppakt. Hoe kan de pulsvisserij helpen bij het selectiever vissen, biedt medegebruik in windmolenparken perspectief, is er ruimte voor grootschalige vlootvernieuwing?

Zuur

Intussen is vanuit de praktijk wel duidelijk geworden dat de overheid onder het nieuwe Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij (EFMZV) financieel minder aan innovatie kan bijdragen dan onder het voorgaande EVF (Europees Visserij Fonds). Toen werden in de periode 2008-2014 maar liefst 1.100 subsidies verstrekt, inclusief nationale cofinanciering goed voor 125 miljoen euro subsidie. Maar de afrekening heeft ondernemers kopschuw gemaakt om opnieuw subsidie aan te vragen. Door een hoog foutenpercentage werd Nederland gedwongen correcties door te voeren. Van tientallen projecten moest geld worden terugbetaald aan de overheid. ,,Dat was in totaal nog geen 5 procent van het totale correctiebedrag.’’

Door strengere eisen voor verantwoording van de financiën wordt er in de Europese Unie nauwelijks nog gebruik gemaakt van EFMZV-subsidiegeld. Er zijn minder aanvragen, en er wordt nauwlettend op toegezien of wel aan de voorwaarden wordt voldaan. Ook in Nederland. Vorig jaar januari ging bijvoorbeeld de regeling ‘Innovatie Rendement’ open, waarvoor een subsidiebudget van 2 miljoen euro beschikbaar was. Aanvragen waren er wel, voor bijna 2,5 miljoen euro. Maar… alles werd afgewezen. ,,Zuur’’, oor-deelt Hooglander. ,,De oorzaken waren verschillend: onvoldoende kwaliteit, geen goede begroting, onjuiste aanvrager en te laat ingediend.’’ Dezelfde regeling is in juni dit jaar tot september opnieuw opengesteld, en deze keer is er voor bijna 1,5 miljoen euro aangevraagd, ruim 1 miljoen minder dan het beschikbare budget.

Twinrigpuls

Tot half mei dit jaar kon er ingeschreven worden voor subsidie in het kader van ‘Innovatie Duurzame Visserij’, met een budget van 3,5 miljoen euro. Er werd voor nauwelijks 1,5 miljoen euro aan projecten ingediend. Afgelopen maand werd slechts één van de drie aangevraagde projecten gehonoreerd (voorwaardelijk): een vervolg op de ontwikkeling van de twinrigpulstechniek met de MDV 1.

Kortom, er blijft veel subsidiegeld liggen. Hoewel het niet-benutte geld opnieuw beschikbaar is voor een volgende openstelling, aldus Hooglander. De overheid doet volgens hem alles wat mogelijk is om ondernemers te faciliteren, maar kan niet meer dan de ruimte die Brussel biedt. ,,Heel lastig allemaal. Ongelooflijk vervelend ook, voor zowel ondernemers als ons als uitvoerders. Om problemen achteraf te voorkomen, zijn we genoodzaakt aan de voorkant zwaarder te toetsen’’, zegt Hooglander. De teamleider verwacht dat in de toekomst in Europa minder ‘platte’ subsidie beschikbaar komt, maar meer ingezet zal worden op financieringsinstrumenten met de verplichting tot (gedeeltelijke) terugbetaling, zodat het publieke geld meermalen ingezet kan worden.

Ten Napel wijst er op dat het natuurlijk niet zo moet zijn dat er alleen subsidie aangevraagd wordt om de beschikbare potten te benutten. ,,Innovatie moet en mag ook niet alleen uit nood geboren worden, we zien het graag terug in het DNA van de bedrijven. Subsidie is alleen wenselijk als aanvulling om bedrijfsrisico’s te verkleinen. Als bank zijn wij groot voorstander van een op de praktijk gericht borgstellingskrediet waardoor financiers ook garanties krijgen.’’

ProgrammaProgramma

Financieel overzicht van de voortgang in het EFMZV.Financieel overzicht van de voortgang in het EFMZV.