Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.
Areaaluitbreiding? Ballastwater?

IJM 8 vangt vis uit Indische Oceaan

IJMUIDEN - Een exotisch visje van 15 cm duikt op in het garnalennet van de IJM 8. Bij Wageningen Marine Research (WMR) in IJmuiden staan ze voor een raadsel.

Begin vorige maand liep Hans Tap, opvarende van de IJM 8, binnen bij Wageningen Marine Research (voorheen IMARES) in IJmuiden met een voor hem onbekende vissoort. Het betreffende visje had Tap in de twintig jaar dat hij vist nog nooit gezien. Het was gevangen op 8 augustus, vlak voor de Nederlandse kust, even ten zuiden van de Maasvlakte. Bemanningslid Leon Buis, die het visje aantrof op de band, zag meteen dat het iets aparts was. Het werd bewaard voor Tap, die op dat moment niet aan boord was maar altijd geïnteresseerd is in rare vangsten.

De lengte van het visje was 15 cm en het zag er uit als een kruising tussen een horsmakreelachtige en een zeebrasem, met een opvallend klein bekje. Bij WMR werden meteen alle beschikbare visgidsen geraadpleegd van het Noordoost-Atlantische gebied. Toen dit geen resultaat opleverde werden de visgidsen van de Middellandse zee doorgespit. Zou het dan een vis van de westkant van de Atlantische oceaan zijn? Foto’s van de vis werden opgestuurd naar het visserij-onderzoekingsinstituut in Woodshole in de VS, maar ook daar bleek de vis onbekend.

Foto: Oscar Bos: Twee bemanningsleden van de IJM 8, Willem Zaaijer en Hans Tap (in het midden met het visje), en rechts Bram Couperus van Wageningen Marine Research.Foto: Oscar Bos: Twee bemanningsleden van de IJM 8, Willem Zaaijer en Hans Tap (in het midden met het visje), en rechts Bram Couperus van Wageningen Marine Research. ,,Tja, op dat moment realiseerden we ons dat dit diertje echt van overal ter wereld vandaan zou kunnen komen”, vertelt Bram Couperus van WMR. ,,Aangezien de bijzondere vangst van de IJM 8 geen echt opvallende kenmerken heeft, was het zoeken naar een speld in een hooiberg. Op een gegeven moment hebben we de foto’s naar Australië gestuurd. Daar werd een beetje lacherig gereageerd en ik had niet het gevoel dat men ons verzoek serieus nam. Toen heb ik toch nog eens stapsgewijs gezocht op Fishbase, een databank met informatie van alle vissoorten ter wereld, en heb naar afbeeldingen van alle families gekeken. En toen stond hij plotseling voor mijn neus op het scherm: de Indian driftfish!”

De wetenschappelijke naam is Ariomma indicum, en de soort behoort tot de familie van de Ariommatidae. Er is geen Nederlandse naam, omdat de soorten van deze familie alleen in (sub)tropische wateren worden gevonden. De soort in kwestie leeft in kleine scholen in kustwateren met modderige bodem en is tot dusver alleen bekend van de Indische Oceaan. ,,En voor onze Australische collega’s; de meeste waarnemingen zijn bekend van de Noord-Australische kust….!”, aldus Couperus.

Hoe dit exemplaar in de Noordzee is terechtgekomen is vooralsnog een raadsel. Als de soort, al dan niet als gevolg van klimaatverandering, zijn areaal heeft uitgebreid, dan zouden er volgens Couperus al lang meldingen van de Afrikaanse westkust moeten zijn. Bij een areaaluitbreiding vanuit de Rode Zee, via het Suezkanaal, zou men meldingen verwachten uit de Middellandse Zee. Er zijn echter geen meldingen uit deze wateren. ,,Op basis van de informatie die we op dit moment hebben is dit de eerste waarneming in het Atlantische gebied.’’

Een andere mogelijke verklaring zou kunnen zijn dat het dier met ballastwater is meegekomen. ,,In elk geval leek hij het in de Noordzee goed naar zijn zin te hebben. De conditie van het dier was uitstekend en het visje was volgens bemanningslid Willem Zaaijer springlevend toen het aan boord kwam.’’

Melden

Couperus vraagt zich af of nog meer exemplaren in de Noordzee zitten en roept vissers op om vangsten van deze soort te melden, indien mogelijk met foto. Het visje van de IJM 8 is inmiddels geconserveerd en zal naar het Naturalis Biodiversity Center in Leiden worden gebracht.