Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.
Netwerkbijeenkomst 2019 Visfederatie

'Het voedsel van de toekomst is blauw'

DRIEBERGEN-RIJSENBURG – Er kan veel meer uit de zee gehaald worden dan we nu doen. Ondanks alle bedreigingen zijn er veel kansen voor vis in een zogenoemde circulaire seafood-economie, waarbij meer uit zeeleven wordt benut. Optimisme maar ook realisme op de jaarlijkse netwerkbijeenkomst vorige week van de Visfederatie.

Voorzitter Guus Pastoor van de Visfederatie, de vereniging van visgroothandel en visverwerkers, gelooft in de kansen van vis in een 'circulaire economie'. Met dat begrip moeten volgens Pastoor de moderne en internationaal georiënteerde Nederlandse visbedrijven uit de voeten kunnen. Martin Scholten, algemeen directeur Dierwetenschappen van Wageningen University & Research, sprak vorige maand ook op een visserijbijeenkomst over circulaire economie en zette in Driebergen-Rijsenburg een tandje bij.

,,Uit die enorme zee halen we veel minder dan van het land. Hier is veel te winnen. We hebben de zee ook hard nodig. Het voedsel van de toekomst is blauw'', is Scholtens overtuiging. Die 'blauwe revolutie' heeft echter wel een masterplan nodig. Nederland is al kampioen efficiënt produceren op het land en kan volgens Scholten ook een draaischijf worden van circulair seafood. De visserijsector zou zich wat Scholten betreft niet alleen moeten richten op 'commodities' als zalm en kabeljauw, maar ook moeten kijken naar andere biomassa lager in de voedselketen in zee. Reststromen van vis zouden beter verwaard moeten worden, zoals ze in IJsland 100 procent van de kabeljauw gebruiken. Nog een voorbeeld: uit mosselen is taurine te winnen, een voedingssupplement.

Vicevoorzitter Anton Dekker van de Nederlandse Vissersbond wierp hier tegenin dat de visserij momenteel juist steeds meer van zee verdreven wordt en dat er straks dus minder geproduceerd zal worden. Volgens Scholten is de transitie die de Noordzee doormaakt juist het moment om de visserij nader te beschouwen en te bewijzen dat die kan 'verbinden'. Scholten: ,,Je zou wel gek zijn de visserij als voedselproducent uit de Noordzee te weren.''

Omzet sterk gestegen

Hoe staat die seafood-producerende sector ervoor in Nederland? Onderzoeker Geert Hoekstra van Wageningen Economic Research gaf enkele kencijfers en ging in op uitdagingen en kansen. Opvallend is de sterk gestegen omzet van de vissector: van 3,5 miljard in 2013 naar 4,5 miljard in 2017 (+26 procent). Visbedrijven die zich op andere vissoorten (zalm!) richten hadden een grotere omzetstijging dan bedrijven die zich specifiek op Noordzeevis richten. De belangrijkste reden voor de toename in omzet zijn de gestegen prijzen van visproducten. Daarnaast hebben veel Nederlandse visverwerkende en visgroothandelsbedrijven een schaalvergroting doorgemaakt waardoor ze meer volume kunnen verwerken, opslaan en verhandelen.

In de periode 2013-2018 is de totale import van vis in Nederland gestegen van 2,2 naar 2,8 miljard euro (+29 procent). De export steeg in deze periode van 817.200 ton naar 1.143.100 ton, in waarde van 2,6 miljard naar 3,8 miljard euro (+46 procent). Door overnames daalde het aantal bedrijven licht. Het aantal arbeidsplaatsen bleef vrijwel gelijk, op ruim 7.000.

Geert Hoekstra aan het woord, uiterst links Martin Scholten, tweede van rechts Agnes Leewis.Geert Hoekstra aan het woord, uiterst links Martin Scholten, tweede van rechts Agnes Leewis.

Als uitdagingen noemde Hoekstra onder meer de beschikbaarheid van grondstoffen (Noordzeevis, handelsbelemmeringen), klimaatneutraal produceren, het imago van de sector als geheel, beschikbaarheid personeel en de vergrijzende consument. Kansen ziet hij in 'storytelling', beter matchen van vraag en aanbod, merken in plaats van bulk, eiwittransitie (verwaarding) en... circulariteit.

Boodschap

De visconsumptie wereldwijd neemt al decennia toe, maar het aan de man brengen van vis blijft hard nodig. Het antwoord op de vraag 'Wat is de boodschap en hoe gaan we die aan de consumenten overbrengen?' is volgens directeur Agnes Leewis van het Nederlands Visbureau niet zo makkelijk te beantwoorden. Er is heel veel diversiteit. ,,Er is geen centrale boodschap, maar wel een centraal doel: de consument wekelijks vis laten eten'', aldus Leewis. De ouderen, inmiddels een derde van de bevolking, en de jongeren, voor wie – blijkt uit onderzoek - vis niet direct gerelateerd wordt aan gezond. Steekwoorden: makkelijk, smakelijk, gezond, gevarieerd, verantwoord, betaalbaar en streekproduct.


YOUNG LEADERS

Een opvallend agendapunt op de netwerkbijeenkomst: de lancering van het 'young leaders'-initiatief. De Visfederatie wil hoger opgeleide jongeren (tot 40 jaar) is de visindustrie motiveren om hogere functies te bekleden, naar het voorbeeld van dergelijke platforms van 'young leaders in seafood' in Noorwegen, Canada en Alaska. Koen Verburg (32), operationeel directeur van Anova Seafood, is de eerste die zich voor het initiatief heeft aangemeld. De komende weken zullen vervolgstappen worden ondernomen, zoals oproepen in diverse media.