Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.
Vissers en viskopers samen aan de ontbijttafel

Handel en aanvoer in één schip…

URK – De Vereniging van Visgroothandelaren Urk ervaart afstand tussen viskopers en aanvoerders. Het VVU-bestuur wil graag een brug slaan, en organiseerde zaterdagmorgen een schippersontbijt. Klaas van den Berg (GY 127/P 224) ziet wel kansen: Laten we samen een BV Aanvoer starten, een financier zoeken en nieuwe schepen laten bouwen. Er is genoeg onbenut scholquotum. Ieder doet waar-ie goed in is, en het gezamenlijke belang zorgt voor stabiliteit.

Van den Berg spreekt uit ervaring. Afgelopen zomer kocht hij samen met vishandelsbedrijf Kramer Fish de twinrigger/bokker P 224. Van den Berg had onbenut scholquotum, Kramer wil van aanvoer verzekerd zijn. Schuin tegenover Van den Berg zit Gijs van der Lee aan tafel. Van der Lee Seafish exploiteert samen met de gebroeders Piet en Hendrik Romkes (NG 19/deels MDV 1) de Nieuwedieper bokker HD 70. Partijen kijken nu bij elkaar in de keuken, en ervaren dat als een openbaring. Eventuele problemen moeten samen opgelost worden.

Begin 2014 bracht de schol gemiddeld nauwelijks één euro per kilo op, en in deze crisis was een staking op de visafslag het gevolg. Na de zomer dat jaar volgde de kentering. 2015 werd een topjaar voor de visserij, en het jaar 2016 kan volgens financieel specialisten weleens het beste jaar ooit voor de kottervloot worden. Voor de schol wordt nu gemiddeld twee euro betaald. Een enorm verschil in zo kort tijdsbestek. Afgelopen voorjaar luidde de handel al de noodklok, omdat er geld toegelegd moest worden op contracten, en men geen nieuwe grote contracten meer durfde af te sluiten.

De schol wordt overigens steeds duurder, en als producentenorganisaties straks in de zogeheten kuitzieke periode op de rem gaan trappen kunnen komende winter zomaar voor de minste kwaliteit de allerbeste prijzen worden betaald. Dat werd zaterdagmorgen van handelszijde ook hardop gezegd. Voor vissers geen probleem natuurlijk. Ondanks de grote vraag naar schol anno nu klinkt van handelszijde de waarschuwing dat het ook weer snel de andere kant op kan gaan als schol zich uit de (wereld)markt prijst en retailers en huishoudens kiezen voor alternatieven. ,,Het maken van een dubbeldekkertje scholfilet kost nu 5,20, terwijl rocksole 4,60 euro doet’’, aldus Jan de Munnik van Noordzee International, net terug uit China.

Contractvisserij

Op de persoonlijke uitnodiging van de VVU onder leiding van voorzitter Evert Jansen en beleidsmedewerker André de Vries waren ruim tien schippers/reders afgekomen. In een open gesprek werd aan de hand van een vijftal stellingen gediscussieerd. ‘Over vijf jaar wordt 60-80 procent van de Noordzeeplatvis op contractbasis verkocht’, luidt de openingsstelling. Die kant gaat het inderdaad op. Van der Lee schat dat nu al 60 procent van de schol 3 en 4 niet meer op de klok komt. Supermarkten vragen langetermijncontracten, niet kunnen leveren is een doodzonde in de handel en dus zoeken handelaren contractleveranciers.

Visserman Klaas van den Berg ziet wel een praktisch probleem bij contractverkoop. Hij had eerder voor de GY 127 een contract met NorthSeafood voor schol 4 (MSC). Maar toen er op de klok een paar keer een dubbeltje meer betaald werd, ontstond gemopper onder de bemanning waardoor Van den Berg besloot het contract te beëindigen. Herkenbaar, want bemanningsleden zijn deelloonvissers. Met cijfers in de hand kan Jakke Ras (Marea Altra) aantonen dat je met een contractprijs en zekerheid op langere termijn aan de goede kant zit. Maar vergelijken blijft lastig. Want als het gros van de schol niet op de klok komt, en kleinhandelaren de klokprijs laten oplopen, is het de vraag of dat ook de prijs zou zijn wanneer alle schol op de klok komt. Niet dus, verzekert Ras.

Jan de Munnik zegt dat bedacht moet worden dat schol bijna een seizoensproduct geworden is. Grote scholaanvoerders schakelen in het winterseizoen over op flyshooten in Het Kanaal of met de boomkor op tong. De diepvriesmarkt wordt dan gedwongen om in het zomerseizoen voorraad op te bouwen. Volgens De Munnik komt het allemaal ook niet op het laatste dubbeltje aan. Wat wel van belang is, is dat je niet veel duurder moet inkopen dan je collega-handelaar. Stabiliteit is het sleutelwoord.

Jan Kramer (Seafrozen) vult aan dat handelaren nu soms Russische roulette moeten spelen op de markt. Hij doet een dringende oproep aan de vissers om in het belang van de BV Urk alstublieft meer schol aan te willen voeren, want nu blijft er veel te veel scholquotum onbenut. ,,Wij moeten onze scholmarkt niet willen verliezen aan substituten.’’ Het wordt duidelijk dat vishandelaren aanhikken tegen het PAP-plan van de Coöperatieve Visserij Organisatie waarin de producentenorganisaties bepalen hoeveel er maandelijks maximaal mag worden aangevoerd. ‘Zegen of vloek?’ is de vraag in één van de stellingen. ,,We hebben ook te maken met de natuur’’, zegt Bert Romkes (UK 34).

Jacob de Boer (UK 33) noemt het een ideaalbeeld dat hij niet hoeft af te wachten op de afslagverkoop om te weten wat hij heeft besomd. Dat zou opgelost kunnen worden met prijszekerheid door op contract te verkopen, wat overigens ook best via de klok zou kunnen. Daar zijn ook voorbeelden van. Waar het volgens VVU-voorzitter Jansen om draait is het voorkomen dat je elkaar dood vecht. Daarom kun je het beste overwegen om als aanvoerder en handelaren samen in één schip te gaan, stelt Klaas van den Berg.

Vervolg

Vissers en handelaren noemden het eerste vissectorontbijt een zinvolle bijeenkomst om bij elkaar in de keuken te kijken. De nadrukkelijke wens werd uitgesproken een vervolg te plannen. Dat kan ook met andere dan de nu aanwezige aanvoerders. De VVU zal daar op korte termijn zeker het initiatief toe nemen, aldus voorzitter Jansen.

Consumentenprijs

Van de kant van de VVU wordt het wel verstandig geacht om aanvoerders inzicht te geven in de opbouw van consumentprijzen. Als voorbeeld wordt een gepaneerd scholproduct van Van der Lee uitgelicht dat voor 8,40 euro per kilo bij ASDA in het versschap ligt (320 gram voor 2,40 Engelse pond). Het betreft hier schol 4 die voor 1,75 euro wordt ingekocht. Afslagkosten, fileren, vriezen, verpakken en transport brengen de kostprijs op 6,41 euro per kilo. De marge is 5 procent. Na paneren, voorbakken en distributie is de kostprijs 6,50 per kilo. Met een marge van 30 procent van de retailer kom je op een consumentenprijs van 8,40 euro.

De uitnodiging

Als Urker vishandelsvereniging zitten wij voortdurend met de diverse voormannen van de aanvoer en afslag om tafel. Die gesprekken verlopen al jarenlang zeer moeizaam. Recent dieptepunt is het vastlopen van het overleg met de afslag over een eventuele participatie. Je hebt daar vast over gelezen in Visserijnieuws. Ons inziens een gemiste kans om met het vizier op de toekomst te bouwen aan een solide sector, een sterke BV URK, waarin problemen in gezamenlijkheid opgelost kunnen worden en ieder een goed belegde boterham kan verdienen.

Wij vragen ons nu af hoe we verder moeten. Blijven we als kemphanen tegenover elkaar staan, of zoeken we andere wegen om de dialoog over de toekomst van onze sector aan te gaan. Als bestuur van de handelsvereniging hebben we er voor gekozen om een aantal vissers uit te nodigen, mannen uit de praktijk, om hun verhaal eens te horen, maar ook om ons verhaal te vertellen. Waar loopt de visserman tegenaan in zijn bedrijf? Hoe ziet hij de toekomst, op korte en langere termijn? Maar ook een inkijkje geven in waar wij als handel mee te maken hebben. En misschien dat we samen wegen kunnen bedenken waarop we elkaar kunnen versterken.