Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.

Henk Buitjes (ZK 37) deelt ervaringen bij de politierechter

‘Duur dagje Amsterdam’

AMSTERDAM/ZOUTKAMP – Vooraf was Henk Buitjes (ZK 37) nog goedsmoeds. Zonder advocaat reed hij vrijdag naar Amsterdam, maar het werd een duur dagje bij de rechtbank in de hoofdstad. De Zoutkamper garnalenvisser kreeg vier boetes opgelegd; in totaal 6.500 euro, deels voorwaardelijk. Twee van de voorwaardelijke geldboetes betrof het vissen in gesloten Vibeg-water. Buitjes wil zijn ervaringen delen. ,,Vissen een vrij beroep? Die tijd is geweest!’’

,,Afgelopen zomer gleden er drie enveloppen van het ministerie van Justitie bij ons in de brievenbus. Alle drie bevatten ze een dagvaarding; allemaal op 9 september 2016 en allemaal om 10.15 uur. Dus, donderdag 8 september maar op tijd naar binnen; lossen, schoonmaken en verdere werkzaamheden doen. De netten omhoog en van het dek af, zodat vrijdags timmerman Jan Post van L. Post & Zn. uit Urk de naden van het houten dek opnieuw kon voorzien van een laagje pek.

Intussen had ik de stukken opgevraagd en gekregen van Justitie en mij ingelezen in Bemanningszaken, Besluit zeevisvaartbemanning en natuurlijk VIBEG!! Vrijdags samen met m’n vrouw op tijd naar de Economische Politierechter aan de Parnassusweg te Amsterdam. Zo rond een uur of tien konden we naar binnen. Na wat formaliteiten werden de tenlasteleggingen aan mij voorgelezen: Tweemaal vissen binnen gesloten gebied, zone 1, boven Rottumerplaat en twee maal onderbemand vissen plus het negeren van een bevel om naar binnen te stomen.

Begonnen werd met het vissen in zone 1 van VIBEG. Dit pakte gelijk al verkeerd uit. Ik begon met de uitspraak van de Raad van State van 18 november 2015, waarbij het besluit van de staatssecretaris van Economische Zaken werd vernietigd, onder andere voor zover dit beperking van de toegang betreft die geldt voor de visserij op garnalen. De rechter wilde hier helemaal niet op ingaan en vond het ‘juridisch geneuzel’. De officier van Justitie zei dat het bij de RvS alleen om zone 3 ging. Toen ik hierover in discussie wilde gaan, omdat ik dit anders zie, werd ik letterlijk door de rechter met ‘Hou je mond!’ het zwijgen opgelegd. Ook het feit dat vissers uit Duitsland in gebied 1 boven Rottum/Rottumerplaat ongemoeid kunnen vissen en alleen Nederlanders worden aangepakt, werd weggewuifd. Ook de juridische ongelijkheid werd niet meegenomen: de ZK 18 viste in gebied 1 en kreeg een waarschuwing, de LO 44 werd vrijgesproken, ook de WR 42 is vrijgesproken, maar hiertegen ging het OM in beroep; allemaal ongelijke behandeling bij hetzelfde ‘vergrijp’.

Tot slot deed het Openbaar Ministerie nog een zwetsverhaal over de noodzaak van gebiedssluitingen in relatie tot herstel van de visstand. De rechter knikte instemmend tijdens het aanhoren van dit betoog. Al met al is het dus heel moeizaam om als visser je verhaal te kunnen doen. De uitspraak luidde dan ook: schuldig. Omdat de rechter zich moest houden aan eerdere vergelijkbare zaken dit jaar, kreeg ik maar tweemaal 1.000 euro voorwaardelijk. Het OM gaf gelijk aan hiertegen in beroep te zullen gaan, net als ik trouwens.

Gelijk volgden de andere twee zaken: het onderbemand varen. Op maandag 18 mei 2015 waren we uitgevaren met vier personen aan boord. Bemanningslid Berend, ik en twee onderzoekers van IMARES in het kader van het ‘Brievenbus-project’, de zoektocht naar een zeeflap-alternatief voor de garnalenvisserij. Eén van de twee onderzoekers was een oud-visserman, in bezit van een monsterboekje en het SW6-diploma. Kennis, kunde en ervaring genoeg aan boord, zou ik zeggen.

Niet dus. Op dinsdag 19 mei kregen we controle vanaf de Barend Biesheuvel. NVWA en ILT kwamen bij ons aan boord. NVWA was geen probleem; netten, papieren, alles in orde. De ILT-controleur begon over de bemanning. Geen probleem zei ik. Vier man aan boord, allemaal met diploma’s. Maar ja, wie was de ‘substitute skipper’? Dat was Berend, in bezit van S7 en volgens artikel 38 van het Besluit zeevisvaartbemanning bevoegd om te fungeren als stuurman en als plaatsvervangend schipper. Het is echter niet mogelijk om dit bij het KIWA voor elkaar te krijgen. Je loopt steeds weer tegen een bureaucratische muur van onwil aan. Vandaar het ontbreken van ‘substitute skipper’ op papier. Geen pardon; ondanks vier mensen en ondanks allerhande diploma’s en ervaring waren we onderbemand en moesten we ‘eigenlijk’ naar binnen. Wij hebben toen een dagje langer tot woensdag doorgevist.

Dit alles werd mij zeer zwaar aangerekend. Een misdrijf. De eis was 2.000 euro en 500 euro voor het niet opvolgen van een bevel. De rechter nam deze eisen zonder problemen over, omdat hij een voorbeeld wilde stellen aan lieden zoals ik, ongehoorzame vissers. Wat ik er als verweer ook tegenin bracht over diploma’s, ervaring, Besluit Zeevisvaartbemanning; de rechterlijke macht was en bleef onvermurwbaar. In bijna eenzelfde hamerslag werd voor de andere bemanningszaak, waarbij ik wel gelijk naar de haven was gegaan en bereid was een straf(je) te aanvaarden, de boete ook op 2.000 euro bepaald.

Foto: Flying FocusFoto: Flying Focus Al met al een dure ochtend; in totaal 6.500 euro boete (waarvan 2.000 euro voorwaardelijk) of 120 dagen zitten. Vissen een vrij beroep? Die tijd is geweest! Met een ‘Tot de volgende keer!’ en een rotgevoel verlieten we de rechtbank om buiten de boel laten bezinken. Dan nog maar verder, in hoger beroep. Ja, ik heb een beetje moeite met onzinnige regels, maar daar komen er steeds meer van. Het niet mogen vissen in onze eigen achtertuin is helemaal moeilijk voor mij.

Op de terugweg naar het noorden even een tussenstop bij journalist en vriend Wouter Klootwijk. Een bakje koffie en een praatje en de stemming werd gelukkig vlug weer wat beter. Later in Lauwersoog nog even een lekker Noordzeevisje en een overheerlijke garnalenkroket. Ik was bijna vergeten wat voor dag deze vrijdag 9 september 2016 voor mij is geweest.’’

Henk Buitjes, ZK 37