Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.
Vooruitkijken en terugblikken in Nootdorp na pulsverbod

‘De andere lidstaten boeit het niet’

NOOTDORP – Het lopende pulsonderzoek zo goed mogelijk afronden en de positieve resultaten breed uitdragen, blijven zoeken naar draagvlak in Europa voor de puls, de Europese Commissie proberen te bewegen tot herziening van de pulsparagraaf in de nieuwe Verordening Technische Maatregelen (VoTM) en binnen deze nieuwe verordening zoeken naar rek en ruimte. Naast deze voornemens van minister Schouten van LNV gaat zij ook in beroep bij het Hof van Justitie van de EU tegen het pulsverbod. Voor de korte termijn biedt dat geen soelaas. Maar wat wel?

Formeel wacht er nog een stemming deze maand (in de Raad van ministers), maar het pulsverbod is in principe een feit. Twee weken geleden zijn alle pulsvissers per brief op de hoogte gebracht van wat het pulsverbod voor elk van hen in de praktijk te betekenen heeft. Op een voorlichtingsbijeenkomst van LNV voor alle betrokken pulsvissers vorige week vrijdag in het Van der Valk Hotel in Nootdorp kregen de vissers nadere uitleg en konden vragen gesteld worden.

De minister wilde vrijdag vooral vooruitkijken. Waar ligt de toekomst? Het eerste uur van de bijeenkomst werd, in afwachting van de minister, echter vooral teruggekeken. Aan Herman Snijders van LNV de moeilijke taak om nog een keer uit de doeken te doen hoe het nu allemaal zo gelopen is en om vragen van vissers te beantwoorden.

LNV heeft volgens Snijders altijd een algehele ontheffing van het verbod op elektrische visserij in de Verordening Technische Maatregelen voorgestaan, en om heel goede redenen is de Nederlandse visserijsector heel enthousiast met de puls aan de slag gegaan. Het is politiek echter op een algeheel pulsverbod uitgelopen. Daar zag het niet naar uit in 2016, toen de Europese Commissie voorstelde de puls volledig toe te staan en dit voorlegde aan de Raad en aan het Europarlement. De Raad wilde echter niet verder dan 5 procent (zoals het was), en vanaf toen ging het mis.

De Visserijcommissie van het Europarlement stemde eind 2017 nog voor de puls, maar de onderhandelaar van het EP kreeg niet het mandaat om daarmee de triloog (onderhandelingen EP, EC en Raad) in te gaan. Er moest eerst nog plenair gestemd worden. Gaandeweg was de beeldvorming in Europa omtrent de puls heel slecht geworden. Het heeft ook niet meegeholpen dat Nederland 85 procent van de tong-TAC heeft. ,,De andere landen boeit het dus niet’’, aldus Snijders. De mening van de visserijspecialisten van het EP werd begin vorig jaar in een plenaire stemming overruled door het voltallige EP, dat zich uitsprak voor een pulsverbod.

Integraal meegenomen

Het blijft moeilijk uit te leggen waarom de uitkomst van de onderhandelingen tussen EC (voor de puls), Raad (minder puls) en Europarlement (pulsverbod) uiteindelijk uitgemond zijn in een draconisch pulsverbod. Wat volgens LNV meespeelde in de laatste fase is dat alle landen er na vele jaren per se uit wilden komen met de nieuwe Verordening Technische Maatregelen (VoTM), waar de pulsvisserij maar een klein onderdeel van is. Bij de onder die druk tot stand gekomen aanname van de nieuwe VoTM in de triloog werd het pulsverbod integraal meegenomen in het hele grote pakket. Bij de stemming over deze uitkomst van de triloog op 16 april was het EP onverbiddelijk voor de laatste smeekbedes uit Nederland en de poging van Europarlementariër Peter van Dalen het pulsverbod uit het VoTM-pakket te halen.

De door het EP aangenomen tekst van de VoTM zal naar verwachting later deze maand door de Raad officieel worden aangenomen (er is immers, behalve van ons land, geen tegenstand). Schouten zal in de Raad wel een verklaring afleggen waarin zij ‘met kracht’ aangeeft dat Nederland dit besluit niet kan steunen, omdat het wat haar betreft ingaat tegen de wetenschappelijke kennis over de pulsvisserij en de gebleken voordelen voor natuur, milieu en visserij.

Na de stemming van de Raad in mei en publicatie van de VoTM zal deze naar verwachting begin juni in werking treden. ,,En een verordening moet je uitvoeren’’, aldus Snijders tot de vissers in Nootdorp. Lidstaten krijgen direct na inwerkingtreding van de VoTM ook de mogelijkheid om pulsvisserij te verbieden binnen hun eigen 12 mijlszone. LNV zal in overleg treden met de betrokken Noordzeelanden over eventuele restricties aan de pulsvisserij in hun 12 mijlszone, met als inzet om waar mogelijk de toegang te behouden. Het ministerie verwacht dat Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk direct maatregelen tegen de puls zullen nemen, van België, Duitsland en Denemarken is nog niet zeker wat ze gaan doen. Als lidstaten gaan eisen dat er ‘observers’ aan boord moeten komen bij schepen die in hun water pulsen, is dat volgens Snijders ‘te handelen’.

Herman Snijders aan het woord in Nootdorp. Er komt nog een schriftelijke beantwoording van vragen waarop niet direct een antwoord te geven was en later ingediende vragen.Herman Snijders aan het woord in Nootdorp. Er komt nog een schriftelijke beantwoording van vragen waarop niet direct een antwoord te geven was en later ingediende vragen.

Principekwestie

Kan dat zomaar, het verbieden van de pulsvisserij? Minister Schouten is er persoonlijk door geraakt. Het is voor haar naar eigen zeggen ook een principekwestie. Ze is van plan om bij het Hof van Justitie van de Europese Unie een beroep in te stellen tot nietigverklaring van het pulsverbod. Dit moet gebeuren binnen twee maanden na inwerkingtreding van de verordening. Op korte termijn zal dit echter geen enkel soelaas bieden; een eventuele beroepsprocedure kan wel enkele jaren duren. Kan het niet sneller?, vroeg Cas Caljouw (ARM 25). Via een kort geding of iets dergelijks? Nee dus.

Om de waakvlam van de puls in Europa te laten branden moeten de (naar verwachting positieve) resultaten van het nog lopende pulsonderzoek zo veel mogelijk uitgevent worden. Schouten is van plan om internationaal breed de aandacht te vestigen op de resultaten en schrijft aan de Kamer en de vissers:. ,,Uitgaande van voor de pulsvisserij positieve onderzoeksresultaten zal ik, met internationale steun waar mogelijk, de EC dringend verzoeken een herziening van de VoTM voor te stellen, met als doel te komen tot permanente legalisering van de pulsvisserij.’’

De EC kan echter niet worden verplicht om met een herzieningsvoorstel te komen. Wel moet de EC elk half jaar rapporteren over de stand van zaken met betrekking tot de nieuwe VoTM, in 2020 voor het eerst. Ook pulsonderzoek dat na 2021 zou kunnen doorgaan (op heel kleine schaal) biedt de mogelijkheid om de puls levend te houden.

Geen hoop

,,We worden als klimaathelden onder de Franse guillotine gelegd!’’ Woorden van Jurie Post (UK 237), medeorganisator van de ultieme en tevergeefse poging vorige maand het EP in Straatsburg te bewegen af te zien van het pulsverbod. Meer vissers die al heel snel of iets later moeten omschakelen naar de traditionele boomkor lieten van zich horen, maar LNV kan weinig bieden. Op eventuele compensatie moet de sector geen hoop hebben. ,,Ik val terug op de boomkor. Maar krijg ik de garantie dat ik de komende jaren wel kan blijven bokken?’’, vraagt Rense de Boer (UK 195) zich af. Schouten zegt dat ze in gesprek blijft met de ngo’s, die geen vrienden zijn van de visserij. Cor Vonk (TX 1) wil letterlijk meer ruimte voor de visserij op de Noordzee, maar Schouten moet alle functies afwegen, en de functie natuur is volgens haar ook belangrijk. Eilandgenoot Koos Boersen (TX 94) vraagt zich vertwijfeld af hoe hij zijn bemanning aan boord moet houden.

De UK 33 heeft een bezwaarschrift ingediend; netten en tuigen kunnen niet op tijd klaar zijn voor alle kotters die moeten omschakelen. Schouten vindt dat de vissers genoeg tijd hebben (gehad), met name door de verschillende en deels opgerekte overgangsperioden. Lourens de Boer, mede-eigenaar van de UK 95, vindt het pure onzin dat kotters op last van de NVWA nog forse investeringen hebben moeten doen voor de omschakeling van Versie 8 naar Versie 10, terwijl het lot over de puls al gevallen was. De UK 95 zit in Groep 2. ,,We hadden met Versie 8 nog best het jaar uit kunnen vissen. Mar nee, in de week van de triloog móesten we ombouwen, kosten rond de 50.000 euro, en we zijn niet de enigen. Krijgen we dat geld nog terug?’’ De vertegenwoordigers van LNV beloofden dat er nog schriftelijke beantwoording komt van vragen waarop niet direct een antwoord te geven was en later ingediende vragen.

Ideeën

Applaus was er toch voor de minister na lovende woorden aan haar adres van Caljouw. ,,Ze krijgt er een kleur van!’’, meende Arie Koffeman te zien. Applaus was er ook voor puls-innovator Harmen Klein Woolthuis, na zijn oproep tot de minister om te regelen dat die toegezegde 15 miljoen euro voor innovatie toch vooral ten goede komt aan de vissers zelf, en zeker niet aan ngo’s. Klein Woolthuis was onlangs op een bijeenkomst geweest over de bestemming van subsidiegelden, en daar waren volgens hem ‘alleen maar ngo’s’ aanwezig.

Het is volgens minister Schouten, die ook applaus vroeg en kreeg voor haar hele ‘team Vis’, vooral zaak dat vissers zelf met ideeën komen, hoe moeilijk de papierwinkel vaak is. ,,Laat u horen!’’

Arie Koffeman vecht voor ruimte voor de Noordzeevisserij. Vorig jaar zomer kocht Koffeman de Eurokotter ARM 14 voor zijn zonen. Omdat de pulsontheffing niet overgeschreven kon worden bleef het Zeeuwse nummer op de boeg. Het pulsverbod is een dikke streep door de rekening en toekomstplannen, maar Koffeman wil desondanks wel vooruit. Aan minister Carola Schouten toonde Koffeman een briefje met een tekening van de scholbox. ,,Wetenschapper Adriaan Rijnsdorp heeft in Visserijnieuws gezegd dat hij slapeloze nachten heeft gehad van de scholbox. Met het pulsonderzoek gaat het dezelfde kant op. Ook wij hebben slapeloze nachten. Er is ons lang geleden een evaluatie van de scholbox toegezegd. Wanneer komt die? Wij worden teruggedrongen op een steeds kleinere Noordzee. In het Friese Front ten noordwesten van de scholbox komen ook weer gesloten zones. En zo gaat het maar door, net als met regelgeving. Steeds meer. Kortom, dat wij op een postzegel teruggedrongen worden met onze visserij wordt langzaam maar zeker werkelijkheid. De scholbox heeft niet de gouden bergen gebracht die ons allemaal zijn voorgespiegeld, en dus is het de hoogste tijd dat dit gebied van niet minder dan 40.000 kilometer weer terug gegeven wordt en open gaat voor de hele vloot’’, aldus Koffeman. Nu de pulsvisserij wordt verboden vindt Koffeman dat de gesloten VIBEG-wateren ook weer volledig opengesteld dienen te worden. De ARM 14 mag nog tot eind mei pulsvissen en gaat daarna bij Padmos klaargemaakt worden voor de twinrigvisserij.

Groepen 1, 2 en 3

Na de bekrachtiging van het pulsverbod door het Europarlement op dinsdag 16 april heeft LNV de daaropvolgende donderdagavond brieven gestuurd naar de Tweede Kamer en naar alle pulsvissers. De 22 vissers uit Groep 1, die de ontheffing in 2009-2010 hebben gekregen, mogen blijven pulsvissen tot 1 juli 2021, op basis van de algemene bepaling in de Europese regelgeving op grond waarvan 5 procent van de boomkorvloot mag blijven pulsvissen in de vastgestelde overgangsperiode.

Voor vissers (20) uit Groep 2 zijn de pulstoestemmingen uit 2011-2012 gekoppeld aan het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek naar de pulsvisserij. De minister vindt het van groot belang het nu lopende meerjarige onderzoekprogramma naar de pulsvisserij goed te kunnen afronden. Omdat afronding is voorzien voor eind 2019 heeft zij besloten dit onderzoek tot deze einddatum voort te zetten met de schepen die tot deze groep 2 behoren. Dat betekent dat vissers in deze groep kunnen blijven pulsvissen tot en met 31 december 2019.

In afwachting van de formele besluitvorming in het EP waren de in 2014 verleende ontheffingen voor de vissers uit Groep 3, die afliepen voor 1 juni 2019, verlengd tot en met 31 mei 2019. LNV ziet helaas geen mogelijkheid om ze nogmaals te verlengen, wat betekent dat vissers uit deze groep nog maar tot en met 31 mei aanstaande kunnen blijven pulsvissen (met uitzondering van twee ontheffingen in deze groep die aflopen in juli respectievelijk september). Groep 3 telt 37 pulskotters