Afbeelding
Visserijnieuws

Dagboek van een Visserman - Week 48 - 2023

Algemeen

Het is zondagmiddag 19 november als ik mijn tas met schone werkkleren in de woonkamer zet. De hond ligt in zijn mand en kijkt mij aan. Ik zie ‘m denken: Ga je weer? Ook mijn vrouw weet dat ik weer naar zee moet gaan om te zorgen voor een inkomen voor ons, het bedrijf en onze bemanningsleden. Maar toch zag ze liever dat ik aan de wal bleef. Ik merk de laatste tijd aan alles dat ik ouder word en het thuis ook steeds gezelliger vind. 40 jaar op zee, dat heeft impact op je lichaam.

De drukke weken die achter mij liggen met ombouw en de keerkoppeling hebben er ook ingehakt; niet alleen fysiek, maar ook mentaal. Ondanks dat ik moe ben en me opgebrand voel, heb ik wel zin in de nieuwe uitdaging die voor ons ligt in de zuidelijke Noordzee. Inktvisvisserij is helemaal nieuw voor ons. Omdat we bepaald niet hebben bezuinigd op netten en scheerborden en veel goede informatie hebben gehad van onze collega’s Rick en Mick Zijlstra (HD 35/36) verwacht ik dat het wel goed gaat komen.

Als de bus voorrijdt om mij naar de kotter te brengen pak ik Monique nog even stevig vast en geef haar een dikke zoen en nemen afscheid. Steevast zegt ze: Doe je voorzichtig…? Het zijn woorden die ik al bijna dertig jaar hoor, sinds we bij elkaar zijn. Maar deze keer komt-ie extra binnen. Dat is denk ik vast ook iets wat met ouder worden te maken heeft.

Om half acht rijd ik samen met broer Fred en zwager Jan Poel naar onze loods om nog wat netwerk en garen op te pikken. Daarna rijden we naar de kotter, nemen een bakkie, doen nog wat laatste dingetjes en varen om negen uur de haven uit. Richting de Tweede Geul, westelijk van de Bruine Bank. Daar zullen we onze netten gaan afstellen.

Omdat er nog een stevige bries op zee staat varen we kalmpjes aan het Schulpengat uit en met een snelheid van 6 knopen richting de visgronden. Na zes weken aan de wal voelt mijn lichaam nog wat onwennig. Gelukkig draait alles lekker en onze nieuwe keerkoppeling blijft goed op druk en temperatuur.

Broedertrouw

Onze schroef draait ook lekker stil in de straalbuis. Na een paar uurtjes ga ik naar de kooi, en nadat ik het ‘Onze Vader’ in mijn hoofd opzeg val ik in een diepe slaap. Het is iets wat ik na het overlijden van mijn vader vorig jaar steeds vaker doe, en daarbij denk ik ook altijd even aan hem. Aan alles wat hij voor ons heeft betekend. Ook ben ik nu dankbaar voor de inzet van ons team en iedereen die de laatste weken hard heeft gewerkt aan onze kotter en de netten.

De volgende morgen zetten wij om acht uur onze netten en begint een nieuw hoofdstuk van ons visserijbedrijf. Ik ben blij dat broer Fred ook mee is, zodat we samen de nieuwe netten en borden kunnen finetunen. Ik realiseer me dat we al twintig jaar samen op de BRA 7 werken. En besef dat ik het niet vaak zeg, maar ik ben supertrots op hem. Al heeft Fred zijn eigen natuur, hij is een goede schipper en visserman. We kunnen heel goed samenwerken, en hebben gelukkig nog nooit ruzie met elkaar gehad. Hetzelfde geldt voor mijn broer Peter en zwager Jan. Bij mijn vader en ooms was het vroeger niet anders; daarom heette een van hun kotters ook Broedertrouw. Dat vaartuig met die naam staat zelfs op zijn grafsteen.

Het feest kan beginnen

Als de scheerborden aan de grond staan begint het feest. Ik zie gelijk de vreemdste getallen op mijn Scanmar-display staan. Dit systeem geeft de spreiding aan tussen stuurboord- en bakboordbord. Ik probeer van alles, met meer en minder loos in de vislijnen, en zoek wat in de snelheid, maar na tien minuten begint het gedonder weer en vallen de borden om en loopt de spreiding eruit.

De eerste trek is goed voor slechts tien kilo inktvis en de tweede ook. Dat schiet natuurlijk niet op zo, vooral met deze korte dagen wanneer er alleen overdag gevist wordt. Want tijdens de nachten zwemt de inktvis meestal naar de bovenste waterlagen achter zijn prooien aan, meestal bestaande uit haringachtige soorten.

De derde trek loopt het gelukkig iets beter. We steken minder vislijn en hebben de kleppen in de scheerborden op aanraden van Jaap Vlaming wat versteld. Jaap heeft deze borden van Thyborøn Trawldoors geleverd.

Die avond zetten we koers naar de zuidelijke Noordzee richting de Sandettie, waar we dinsdagmorgen onze netten wegvieren nabij de HD 35 en 36. Gelukkig is de eerste trek hier goed voor een 140 kilo inktvis en de trek erop zelfs voor 400 kilo. Omdat de dagen erg kort en de inktvis zoals geschreven zich alleen overdag laat vangen doen we maar drie trekken deze dag. De laatste trek is goed voor 160 kilo.

’s Avonds om zes uur is het donker. De buit van deze dag geeft ons weer wat moed. Want het wordt ook tijd dat er weer wat wordt verdiend na alle investeringen de laatste maanden in ons bedrijf. Denk aan de ombouw van de HD 66 met een nieuwe motor en katalysator om in de Natura 2000-gebieden te mogen blijven vissen. Daarnaast hebben we onze kaarten gezet op de inktvisvisserij, en daarvoor hebben we de BRA 7 aangepast. Bij Nettenmakerij Urk hebben we twee inktvisnetten gekocht, een stel Thyborøn-scheerborden type 15 completeerde de zaak. Al met al pompten we in beide schepen een half miljoen euro. En dat in deze tijd, waarin de onzekerheid alleen maar toeneemt.

Bot vangen

Diezelfde weken ben ik heel druk geweest om de subsidie binnen te halen voor de katalysator op de HD 66. Ook proberen we BAR-compensatie voor beide schepen te krijgen. We doen al deze aanvragen via de Vissersbond. Mijn schoonzus Ria heeft het er ook druk mee. Want als ik iemand moet noemen, dan is zij het wel. Ria vormt naast Hugo Slot, Herman vd Giessen en Simon Kramer de kern van ons bedrijf aan de wal. 

Tientallen uren zitten er in het uitzoeken en invullen van de benodigde papieren voor de diverse subsidies en compensatiegelden, en gelukkig gaat alles op tijd en compleet de deur uit. Links en rechts hoor ik positieve geluiden van onze collega’s die een succesvolle aanvraag hebben gedaan. Alleen vingen wij tot nu toe bot voor beide schepen. Want tijdens het schrijven van dit dagboek werd onze BAR-aanvraag voor de HD 66 afgewezen. Uiteraard tekenen wij bezwaar aan tegen deze afwijzing. 

Ook kregen wij na vier maanden een negatief antwoord van LNV, waar wij met betrekking tot BAR-compensatiegelden voor onze vlagkotter BRA 7 (die in een Nederlandse BV zit) mogen aankloppen. Helaas dus hetzelfde negatieve antwoord als ons in Duitsland was gegeven. Dat is een tegenvaller voor ons, want het blijkt gewoon dat wij met onze kotter statenloos zijn in de EU en nu zelfs een Europese subsidie gaan mislopen. Maar goed, ik heb een groot netwerk en probeer evengoed via mijn Europese contacten een antwoord te krijgen van de EU Commissie. We hebben hiervoor samen een brief gemaakt en verstuurd naar de Commissie die hierover uitsluitsel moet geven. Want in onze ogen worden wij tekort gedaan, en dat geldt tevens voor drie andere bedrijven die in hetzelfde ‘statenloze’ schuitje zitten.

Ik houd mijn hart vast voor de subsidie die ons beloofd is voor de katalysator-inbouw op de HD 66. Ik kan wel zeggen dat mijn hoop op een eerlijk speelveld wederom een knauw heeft gekregen.

Inktvisperikelen

De volgende dag doen we de eerste trek weer bij de Sandettie. Maar het is een heel ander beeld dan de dag ervoor, slechts een 60 kilo is de eerste trek. Bij de buren lijkt het ook niet druk. Dus gaan we wat anders proberen. Maar ook de volgende trekken vallen wat tegen die dag. 

De donderdag liggen we wat met Jan Visser (IJM 8) op te vissen. Ik maak even een gezellig praatje met Jan. Ook daar is ‘t allemaal niet wild. Maar door met elkaar te praten over de inktvisvisserij en de steenachtige gebieden waarin we vissen steek ik weer een hoop op. Langzamerhand weet ik nu dat het niet zomaar even een scheepje inktvis halen is.

Bert Plug

Als we aan de westkant van de Sandettie liggen komt er een grote trawler van Van der Zwan op ons aanstomen. Het is de SCH 6 ‘Alida’ met schipper Bert Plug die stijf bij ons langs vaart. We zwaaien even naar elkaar en maken foto’s van elkaars schepen. 

Bert ken ik al dik veertig jaar vanaf de visserijschool en ondanks dat we elkaar weinig zien hebben we een leuke band met elkaar. We hebben op de visserijschool ook heel wat kattenkwaad uitgehaald en enorm gelachen en gefeest tijdens onze diverse stapavonden in Den Helder. Deze herinneringen geven me weer een boost, en de prachtige foto’s die Bert maakte krijgen een mooi plekje op ons bedrijf.

Omdat er voor de volgende dagen slecht weer wordt opgegeven besluiten we om diezelfde avond richting Oostende te gaan om daar onze vis te verkopen. Al met al zijn we niet ontevreden, want wij weten ook dat we nog een hoop moeten leren en je niet gelijk de eerste de beste reis aan de top zit. 

Daarom houden wij moed en vertrouwen en hopen op goede berichten uit Brussel en Den Haag.

Dirk Kraak,  BRA 7

dirk.bra7@gmail.com

H Bij de Sandettie. Het feest kan beginnen. Niet ontevreden, maar we beseffen dat we nog een hoop moeten leren. (Foto: Bert Plug)
H Samen met schipper Bert Plug van de SCH 6 lang geleden op de visserijschool van Den Helder.
H Trekken van 60 tot 400 kilo pijlinktvis.