Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.
IMARES presenteert tussentijdse resultaten project Netinnovatie kottervisserij

Teveel tong verspeeld, de zoektocht gaat verder

RIDDERKERK – Nederlandse kottervissers halen alles uit de kast om selectiever te vissen en zo met het oog op de aanlandplicht discards te sparen. Maar uit de praktijkproeven blijkt dat scheidingspanelen ook een verlies van zo’n tien procent van de tongvangst betekenen. De zoektocht gaat verder.

Pieke Molenaar van IMARES presenteerde zaterdagmiddag de tussentijdse resultaten van de praktijkproeven met (horizontale) scheidingspanelen door de pulskotters ARM 22, TX 36 en TX 68, een aangepaste kuil door de GY 57 en een ontsnappingspaneel met de OD 6. Ideetjes zijn vooraf getest in de Deense flumetank van Hirtshals, waarna prototypes zijn gemaakt voor testen in de praktijk op zee. Bemanningen voeren aan boord volgens protocol bemonsteringen uit, en er worden ook met waarnemers aan boord gedetailleerde vangstvergelijkingen gemaakt.

Het meest opvallend zijn de resultaten op de TX 68, die vanaf het voorjaar – als enige - ononderbroken aan bakboord met een scheidings- plus ontsnappingspaneel vist. Er is een duidelijk verschil in discards: 25-30 procent minder. Dat zien ook waarnemers van IMARES. Maar waar de schippers nagenoeg geen verschil in maatse vis zien, blijkt uit de wetenschappelijke cijfers dat er pakweg tien procent tong wordt verspeeld. Rara? Schipper Pieter Aris van der Vis twijfelt desgevraagd niet aan de eigen waarneming: ,,De ene week met de waarnemers aan boord is een momentopname, we moesten toen net die week de bovenzijde van de zak vernieuwen.’’

De ARM 22 en TX 36 hebben een vergelijkbaar scheidingspaneel getest, en de Arnemuiders bovendien een ontsnappingspaneel. De Zeeuwse schipper Jan Marijs vond het een ‘waardeloos ding’. Nu wil de ARM 22 naar een idee van Jaap Albregste uit Breskens een rechtstandig v-paneel met een smalle ‘binnenzak’ in een wijde ‘buitenzak’ zonder naden uitproberen. De TX 36 en ARM 22 zagen eerder dit jaar dat ze tong verspeelden, en dat bleek ook uit de waarnemersreizen. Jaap van der Vis van de TX 36 heeft hoge verwachtingen van een nieuwe proef met een extra pulswekveld in het achtereind en ontsnappingspaneel in de onderzijde.

Verreweg de meeste tong blijft laag op de grond, maar Molenaar stelt vast dat blijkbaar zo’n tien procent hoger zwemt boven de scheidingspanelen. Hoe nu verder? In de discussie oppert kreeftjesman Kees van Eekelen (WR 189) het idee om met een extra paneel achterin die tong weer omlaag proberen te krijgen. De kust(puls)visser WR 244 gaat naar een idee van schipper Han Ypma en Arie Lokker van Coöperatie Westvoorn proberen om met een diagonaal paneel over de pulsmodules heen tong en schol aan de voorkant van het net te scheiden.

De UK 45 is sinds eind augustus ook in de slag met een scheidingspaneel. Eerder werden daarmee hoopvolle resultaten bereikt tijdens de boomkorvisserij met wekkerketting. Inmiddels pulst de UK 45. Metingen moeten nog plaatsvinden, maar volgens schipper Jelle Hakvoort worden er nu ook met het scheidingspaneel in het pulsnet een kwart minder discards gevangen. Verlies van tong ziet Hakvoort zo op het oog niet.

Wat Hakvoort betreft heeft de Nederlandse pulsvloot de beoogde ambitie van 35 procent minder discards ten opzichte van 2010 al lang bereikt. De Urker schipper baseert zich daarbij op het vergelijkend vissen dat vorige maand in het kader van de bedrijfssurvey samen met de UK 64 werd uitgevoerd. Met de puls werd toen ten opzichte van de wekkerkettingen volgens Hakvoort al ongeveer de helft minder discards gevangen. De resultaten met het jongste scheidingspaneel komen daar nog eens bovenop.

Voor twinriggers met mazen van minimaal 100 of 120 mm wordt de aanlandplicht zo op het oog lang niet zo problematisch als voor tongvissers met 80 mm. Toch wordt het nuttig geacht ook hier te kijken hoe er ondermaatse vis gespaard kan worden. Bij de OD 6 zijn tijdens een reis op het Zuidwestvlak metingen gedaan met een (voor Nederlandse twinriggers verplicht) paneel met vierkante mazen in de bovenzij. Het verschil op de OD 6 was na 16 trekken niet significant, wel werd er schar en een beetje poon geloosd.

De GY 57 heeft experimenteel met een kuil met T90-mazen gevist, specifiek op de diepere bestekken waar in het voor- en najaar kleine vis wordt bijgevangen. Er zijn tien trekken bemonsterd. Het beeld op deze hekkotter was erg wisselend, mede door het verschil in beviste bestekken. Gemiddeld werd er wel zo’n 25 procent minder discards gevangen. Maar er werd ook veel te veel waardevolle tongschar verspeeld, wat vooral in het winterhalfjaar problematisch is. Proeven gaan verder met wijdere mazen. Het onderzoek is gefixeerd  op de visbestekken ten oosten van de 003 lengtegraad en langs de Doggersbank gemeten. Uit eerder onderzoek blijkt dat er op de Doggersbank weinig discards wordt gevangen.

Veel van de discards betreft schar. De inzet van zowel het Nederlandse bedrijfsleven is om de schar te vrijwaren van de aanlandplicht. Schar is immers niet op biologische, maar op politieke gronden gequoteerd om Spaanse vissers uit de Noordzee te houden.