Wilt u een abonnement afsluiten, nieuws doorgeven, een advertentie plaatsen of online adverteren in Visserijnieuws? Klik dan hier.
Platvis, pelagische vis, zalm, zoetwatervis en schelpdieren

Russisch embargo treft ook vissector

DEN HAAG/URK – Rusland heeft vorige week donderdag per direct een importverbod op voedsel waaronder vis ingevoerd als maatregel tegen westerse sancties. Het Russische embargo geldt ook voor vis uit de Europese Unie, Noorwegen, VS, Canada en Australië. ,,Moskou zou het besluit in de toekomst kunnen heroverwegen als de politieke situatie rondom de sancties verandert’’, aldus de Visfederatie in een mail aan de leden.

Op de website van de NVWA staan veertig bedrijven geregistreerd met een erkenning van Rusland om vis te mogen leveren. Effectief gaat het om ongeveer twintig verschillende bedrijven, en in hoofdzaak om exporteurs van pelagische diepvriesvis. Een rondgang langs enkele bedrijven over de gevolgen van het Russische importverbod.

Rederij Vrolijk/Jaczon, IJmuiden/Scheveningen

Exportmanager Arie de Graaf: ,,We zijn lang niet zo afhankelijk van Rusland als bijvoorbeeld de Schotten, maar als de boycot echt een jaar gaat duren gaan wij het ook voelen. Met name straks in het najaar bij makreel en Atlanto Scandic haring.’’ De Graaf spreekt over ‘aanzienlijke hoeveelheden’, maar wil zich niet uitlaten over tonnages of percentages. ,Die liggen ook niet voor elk jaar vast.’’

Rederij W. van der Zwan, Scheveningen

Voor rederij W. van der Zwan geldt hetzelfde verhaal. ,,Zelfde markten, zelfde vissoorten’’, zegt directeur Gerard Zwijnenburg. ,,Rusland is zeker geen groot deel van onze omzet, maar de Russische boycot treft onze makreel- en haringexport wel degelijk op een directe manier. Bovendien komen er in dit soort situaties altijd indirecte effecten door verstoring van handelsevenwichten. De pelagische vis van de EU en Noorwegen die niet meer naar Rusland mag gaat toch een andere weg zoeken.’’
Bijvoorbeeld weer meer naar Nigeria (dat nog steeds de import sterk beperkt maar wel onlangs nieuwe ‘importquota’ voor de komende maanden heeft vastgesteld), Oost-Europese landen, Wit-Rusland en Oekraïne. Rusland voerde deze week overleg met Oekraïne en Wit-Rusland, want wil eventuele doorvoer van EU-producten via deze landen naar Rusland koste wat kost tegengaan.

Parlevliet & Van der Plas, Katwijk
Volgens exportmanager Freek van der Plas van Parlevliet & Van der Plas gaat er vanuit Nederland en Duitsland heel weinig pelagische vis van P&P naar Rusland. Anders ligt dat volgens Van der Plas met de haringkuitproductie in de Duitse fabriek van P&P op Rügen, Euro Baltic. Van deze haringkuit gaat een heel groot deel naar Rusland.
P&P heeft ook een fabriek en een vriestrawler op de Faeröer, maar deze eilandengroep staat niet op de lijst van landen die niet meer naar Rusland kunnen exporteren, wat ook geldt voor IJsland en Groenland. IJsland is een gekende exporteur van pelagische vis, Groenland profiteert de laatste jaren ook van de toename van het makreelbestand in zijn wateren.

Dayseaday, Urk
Dayseaday doet al jaren zaken met Rusland. Het gaat dan om duurdere soorten verse vis, zoals tarbot, tong, zeebaars en ook oesters. Woensdagavond kwam er een wekelijkse bestelling voor Moskou binnen, die donderdagmorgen vroeg werd geannuleerd. Directeur Jelle van Veen heeft het nagekeken: vorig jaar was de Russische Federatie goed voor twee procent van de jaaromzet. ,,Dat valt nog te overzien, maar het kan wel een groot probleem voor ons worden. Want als de boycot voor de hele douane-unie inclusief Wit-Rusland en Kazachstan zou gelden, dan was de schade driemaal groter. Voor ons is die regio een groeimarkt. Ook liggen er nu mooie projecten stil. We stonden bijvoorbeeld op het punt om hamfilet te gaan leveren voor maaltijden aan de Russische vliegmaatschappij Aeroflot. En we zijn samen met compagnons bezig met een project om scholfilet te leveren aan een Russische importeur.’’

Neerlandia, Urk
Voor Schotse makreel en haring is Rusland de grootste markt. Lunar uit Peterhead bijvoorbeeld haalt naar eigen zeggen de helft van zijn omzet van 60 miljoen pond (75 miljoen euro) uit export naar Rusland. Deze makreel en haring zal nu zijn weg moeten vinden naar andere exportmarkten.Voor Schotse makreel en haring is Rusland de grootste markt. Lunar uit Peterhead bijvoorbeeld haalt naar eigen zeggen de helft van zijn omzet van 60 miljoen pond (75 miljoen euro) uit export ...Neerlandia had een diepvrieszending brasem voor Sint-Petersburg klaar staan, zegt verkoper Pieter Romkes. Het Urker bedrijf levert ook vers, wat nu niet meer mogelijk is. ,,Het is niet schokkend voor ons. We zijn daar al wel een aantal jaren actief, maar het gaat langzaam. Gelukkig is transitievracht door Rusland naar andere oostbloklanden nog wel mogelijk.

Rodé Vis, Urk

Het handelsemargo is volgens directielid Gerrit Wakker van Rodé Vis geen probleem voor de Urker zalmproducent, hoewel er wel degelijk geleverd wordt aan Rusland. Omdat door de boycot ook de Noorse export wordt getroffen en beurskoersen van Noorse zalmkweekbedrijven vorige week direct daalden, krijgt Wakker veel vragen van klanten over de gevolgen voor de wereldmarktprijs. Daarom heeft Rodé Vis een verklaring rondgestuurd. Rusland is het vierde zalmconsumerende land ter wereld. Het gros daarvan betreft echter zalmforel. De afzet van Noorse zalm naar Rusland was al krimpende; de Russen hadden aangegeven meer zalm te willen gaan halen uit Chili. Dat houdt voor de Noorse zalm in dat er weer meer kansen komen op de Amerikaanse markt. Via Wit-Rusland kan er overigens nog steeds Noorse zalm Rusland binnenkomen. Helder is wel dat de lange trend van steeds verdere prijsstijgingen nu omgebogen wordt in een daling. Paniekverkoop moet echter niet verwacht worden.

Damstra, Woudsend
Rusland is belangrijk voor zoetwatervisgroothandelaar Damstra in Woudsend, en zou nog belangrijker kunnen worden. Afgelopen jaar kwam 10 tot 15 procent van de omzet uit export van brasem naar Rusland. En er lopen plannen om die omzet te verdubbelen. ,,Erg vervelend die boycot dus, maar we zitten niet met de handen in het haar. Het seizoen moet nog beginnen. De aanvoer is nu klein, en over een paar weken kan de politieke situatie wel weer anders zijn. We hebben goede connecties en al afspraken gemaakt om een paar honderd ton te leveren’’, zegt directeur Eeuwke Damstra.

Overleg
Het is op dit moment nog te vroeg om te overzien wat de precieze gevolgen zullen zijn van de Russische sancties, schrijft minister Kamp aan de Tweede Kamer. De totale Europese agrarische export bestaat voor ongeveer een tiende uit export naar Rusland. De Nederlandse agrarische export naar Rusland beslaat een beperkter deel van de totale Nederlandse agrarische exportwaarde (1,9 procent), maar desalniettemin kunnen bepaalde sectoren en bedrijven door de Russische tegenmaatregelen hard worden geraakt. Dat geldt voor de ondernemers in de agrarische sector zelf, maar ook voor bijvoorbeeld de aan de agrosector gerelateerde transport- en logistieksector.
Vanuit de landbouwsector wordt verzocht om snel maatregelen te nemen om de gevolgen van de boycot op te vangen. Het kabinet is volgens Kamp van mening dat de aard en omvang van het Russisch sanctiepakket vraagt om een Europese benadering. Daarom heeft mede op initiatief van Nederland gisteren (donderdag) in Brussel een overleg op hoog ambtelijk niveau plaatsgevonden om te spreken over wat de sancties voor de verschillende lidstaten betekenen.
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (www.rvo.nl) heeft een loket beschikbaar waar ondernemers terecht kunnen met vragen over de sancties.

Het CBS heeft berekend dat de agrarische goederen waarvoor nu het importverbod geldt in 2013 een waarde hadden van 527 miljoen euro. Van dit bedrag heeft bijna de helft (257 miljoen euro) betrekking op zuivelproducten. De visexport vertegenwoordigde volgens het CBS in 2013 een waarde van 6 miljoen euro.

In de ban:

  • Levende vis
  • Vis (vers, gekoeld of bevroren)
  • Visfilets en ander visvlees (ook fijngemalen)
  • Gerookte, gezouten, gedroogde of gepekelde vis
  • Vismeel, -poeder en -korrels voor menselijke consumptie
  • Schaaldieren (gepeld en ongepeld)
  • Gerookte schaaldieren
  • Schaaldieren die ongepeld gestoomd of in water gekookt zijn (ook gekoeld, bevroren, gedroogd, gezouten of gepekeld)
  • Meel, poeder en korrels van schaaldieren, geschikt voor menselijke consumptie
  • (Gerookte) weekdieren (ongepeld of gepeld)
  • Meel, poeder en korrels van weekdieren, geschikt voor menselijke consumptie
  • Ongewervelde waterdieren, andere schaaldieren en weekdieren (levend, vers, gekoeld, bevroren, gedroogd, gezouten of gepekeld)